Ferill 533. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: Word Perfect.



122. löggjafarþing 1997–98.
Þskj. 1022 – 533. mál.


Svar



heilbrigðisráðherra við fyrirspurn Ástu B. Þorsteinsdóttur um vímuefnameðferð barna og unglinga.

     1.      Hversu mörg börn og ungmenni á aldrinum 12–20 ára hafa farið í meðferð vegna vímuefnaneyslu á Vogi, sjúkrahúsi SÁÁ, síðastliðin fimm ár? Óskað er eftir sundurlið un eftir aldri fyrir hvert ár.
     Hér á eftir fara töflur yfir aldursdreifingu þeirra einstaklinga sem leituðu sér meðferðar hjá Sjúkrahúsinu Vogi á árunum 1993–97 og voru yngri en 19 ára. Reyndust það vera 205 stúlkur og 369 piltar.

Fjöldi unglinga á Vogi 1997.
Aldur Stúlkur Piltar Alls Innritanir
13 ára 1 0 1 1
14 ára 2 3 5 6
15 ára 8 10 18 23
16 ára 13 14 27 40
17 ára 7 29 36 47
18 ára 20 35 55 72
19 ára 24 40 64 75
Alls 75 131 206 264

Fjöldi unglinga á Vogi 1996.
Aldur Stúlkur Piltar Alls Innritanir
14 ára 1 3 4 6
15 ára 2 4 6 8
16 ára 4 10 14 19
17 ára 22 26 48 59
18 ára 17 35 52 65
19 ára 23 33 56 64
Alls 69 111 180 221

Fjöldi unglinga á Vogi 1995.
Aldur Stúlkur Piltar Alls Innritanir
15 ára 1 3 4 7
16 ára 9 8 17 26
17 ára 15 12 27 32
18 ára 15 26 41 55
19 ára 11 37 48 65
Alls 51 86 137 185
Fjöldi unglinga á Vogi 1994.
Aldur Stúlkur Piltar Alls Innritanir
15 ára 2 1 3 4
16 ára 10 7 17 24
17 ára 11 22 33 40
18 ára 22 28 50 56
19 ára 15 24 39 48
Alls 60 82 142 172

Fjöldi unglinga á Vogi 1993.
Aldur Stúlkur Piltar Alls Innritanir
15 ára 6 2 8 10
16 ára 2 7 9 13
17 ára 7 9 16 22
18 ára 15 23 38 44
19 ára 13 42 55 63
Alls 43 83 126 152

     2.      Hversu hátt hlutfall af heildarsjúklingafjölda er á aldrinum 12–20 ára?
    Þeir sem voru 19 ára og yngri reyndust 8% af heildarfjölda skjólstæðinga Vogs árið 1993, 9% árin 1994 og 1995, 11% árið 1996 og 12% árið 1997.

     3.      Er til vitneskja um geðsjúkdóma eða félagsleg vandamál sem gætu verið orsakir vímuefnaneyslu barna og ungmenna?
    Erlendar rannsóknir benda eindregið til þess að geðkvillar, hegðunarvandamál, geðsjúk dómar og ákveðnar félagslegar aðstæður geti hver um sig og samþættar verið orsakir fyrir vímuefnaneyslu barna og unglinga. Helga Hannesdóttir barnageðlæknir hefur nýlokið viða mikilli rannsókn á þessum tengslum hérlendis og virðast niðurstöður hennar benda í sömu átt og erlendis.

     4.      Fá börn og ungmenni sem koma til meðferðar vegna vímuefnamisnotkunar læknismeðferð geðlækna, meðferð sálfræðinga eða aðstoð félagsráðgjafa á sjúkrahúsi SÁÁ?
    Af fjórum læknum hjá SÁÁ hefur frá árinu 1989 verið einn sérmenntaður geðlæknir. Sál fræðingur hefur einnig verið þar að störfum við meðferð og greiningu á unglingum síðan árið 1983, en félagsráðgjafar hafa að jafnaði ekki starfað hjá Vogi.

     5.      Veitir barna- og unglingageðdeild Landspítala einhverja þjónustu þeim börnum og ungmennum sem þurfa meðferð vegna misnotkunar á vímuefnum?
    Hafa ber hugfast að áfengi er algengasta vímuefnið sem börn og unglingar misnota. Á geðdeild Sjúkrahúss Reykjavíkur fer ekki fram sérstök meðferð barna og unglinga sem eiga við vímuefnavanda að etja, en læknar þar eru til ráðuneytis komi slíkir sjúklingar á bráða móttöku sjúkrahússins vegna ofnotkunar, ofskömmtunar á lyfjum eða hvers konar vímuefna notkunar. Aftur á móti voru alls 60 innlagnir á geðdeild Landspítalans árið 1996, en ekki hefur verið kannað hvort um endurinnlagnir var þar að ræða í sumum tilvika eða ekki. Ald ursskipting var sem hér segir:

Aldur Stúlkur Piltar
14 ára 2 1
15 ára 1
16 ára 1 7
17 ára 4 3
18 ára 4 4
19 ára 10 10
20 ára 7 8
Alls 27 33

    Ekki er búið að taka saman tölur slíkra innlagna fyrir árið 1997.

     6.      Veita geðdeildir Landspítala og Sjúkrahúss Reykjavíkur börnum og ungmennum á aldrinum 12–20 ára sérstaka meðferð vegna misnotkunar á vímuefnum? Ef svo er, hversu mörg sjúkrarúm eru í notkun að staðaldri þar í því skyni?
    Barna- og unglingageðdeild Landspítalans meðhöndlar og metur börn og unglinga að 18 ára aldri sem eru með alvarlega og/eða viðvarandi geðræna erfiðleika. Þessir erfiðleikar geta birst í hegðun, líðan, frammistöðu í skóla, félagslegri virkni og síðast en ekki síst mismikilli neyslu löglegra og í undantekningartilvikum ólöglegra vímuefna.

     7.      Eru til önnur meðferðarúrræði ætluð þessum aldurshópum?
    Barnaverndarstofa hefur síðan Unglingaheimili ríkisins var lagt niður haft á sinni könnu ný úrræði fyrir börn og unglinga, sem eiga í ýmsum vandamálum, þar á meðal vímuefnamis notkun. Vegna mikillar athygli og alúðar sem þessir skjólstæðingar þurfa, m.a. enduruppeld is, eru athvörfin fámenn og hafa mismunandi hlutverk. Þau eru þessi:

Stuðlar 8 rými Þar fer fram greiningarvinna og er um skammtímadvöl að ræða
(mest fjórir mánuðir).
Geldingalækur 5 rými Langtímadvöl fyrir börn 6–12 ára.
Varpholt 5 rými Langtímadvöl fyrir unglinga með ýmis vandamál.
Torfastaðir 5 rými Langtímadvöl fyrir unglinga með ýmis vandamál.
Ábót 5 rými Langtímadvöl fyrir unglinga með ýmis vandamál.
Bakkaflöt 5 rými Langtímadvöl fyrir unglinga með ýmis vandamál.
Alls 33 rými

     8.      Telur heilbrigðisráðherra það heppilega lausn að veita börnum og ungmennum meðferð vegna vímuefnamisnotkunar á stofnunum sem sniðnar eru að þörfum fullorðinna?
    Best fer á því að börn og unglingar fái meðferð á þar til gerðum meðferðarstofnunum vegna þess að þarfir þeirra og þroski eru ekki eins og fullorðinna.
    Barnaverndarstofa hefur fjölgað úrræðum á undanförnum árum og eru þau bæði innan heilbrigðiskerfisins og félagslega kerfisins. Stofnuð hefur verið sérstök fjölskyldumiðstöð til greiningar og leiðbeiningar fyrir grunnskólanema sem lent hafa í vandræðum vegna vímu efnamisnotkunnar og/eða annarra hluta og fjölskyldur þeirra.
    Þá hefur barna- og unglingageðdeild Ríkisspítala verðið efld sérstaklega til verkefna tengdum vímuefnamisnotkun (sbr. 6. lið).