Ferill 168. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

125. löggjafarþing 1999–2000.
Þskj. 260  —  168. mál.



Svar



dómsmálaráðherra við fyrirspurn Össurar Skarphéðinssonar um ættleiðingar einhleypra.

     1.      Hversu oft hefur einhleypum verið veitt heimild til ættleiðingar?
    Í svari þessu er gert ráð fyrir að fyrirspurnin lúti að ættleiðingum á börnum en ekki full orðnum einstaklingum. Þá miðast svarið við sl. 10 ár. Skráning ættleiðingarmála í ráðuneyt inu greinist ekki sérstaklega eftir því hvort viðkomandi umsækjendur eru einhleypir eða hjón, eða eftir því hvort um er að ræða frum- eða stjúpættleiðingu. Af þessum sökum verður óyggj andi svar við fyrirspurninni aðeins fundið með því að kanna sérstaklega hvert og eitt ætt leiðingarmál sl. 10 ára. Á þeim tíma sem veittur er til að svara fyrirspurninni er það ekki unnt. Tölvuskráning allra mála í ráðuneytinu nær aftur til ársins 1995, en bréfasafn er í tölvu aftur til ársins 1990. Skoðun þessara gagna leiðir í ljós að fjórum einhleypingum hefur verið veitt leyfi til frumættleiðingar á barni sl. 10 ár.

     2.      Hvenær var það gert?
    Árin 1992 og 1995 var veitt eitt ættleiðingarleyfi hvort ár en tvö árið 1999. Vilyrði vegna tveggja síðartöldu málanna voru fyrst gefin út árin 1996 og 1997.

     3.      Í hve mörgum tilvikum hafa börnin komið erlendis frá?
    Í elsta málinu var um að ræða ættleiðingu á íslensku barni en í hinum tilfellunum var um frumættleiðingu á erlendu barni að ræða.

     4.      Hvaða aðstæður hafa einkum verið lagðar til grundvallar heimild til ættleiðingar einhleypra innan lands?
    Aðstæður í fyrrgreindum fjórum málum voru ólíkar. Í tveimur fyrrgreindu málunum var um að ræða að ættleiðingarleyfi var veitt á grundvelli undanfarandi fósturs. Í öðru þeirra var um erlent barn að ræða en ráðuneytið gaf í því máli ekki út vilyrði, en í síðartöldu málunum tveimur var ættleiðingarleyfi gefið út í kjölfar útgáfu vilyrðis ráðuneytisins. Í öllum tilvikum var talið að umsækjendur hefðu sýnt fram á að þeir væru hæfir til að ættleiða barn og að að stæður þeirra væru þannig að þeir gætu búið viðkomandi börnum trygg og góð uppeldisskil yrði og að ættleiðing yrði barni til gagns.

     5.      Telur ráðherra að leggja beri annars konar mat á hæfi einhleypra til ættleiðingar en gert er í tilviki hjóna eða fólks í sambúð?
    Vísað er til svars við 6. lið.

     6.      Hvaða kringumstæður þurfa að vera fyrir hendi að mati ráðherra til að rétt sé að heimila einhleypum ættleiðingu?
    Í leiðbeiningum sem ráðuneytið hefur gefið út fyrir barnaverndarnefndir varðandi umsagn ir í ættleiðingarmálum kemur fram að mikilvægt sé að tryggja kjörbörnum sem heppilegust og eðlilegust uppvaxtarskilyrði og að þáttur í því sé að kjörbarn alist upp bæði hjá móður og föður. Þær kröfur eru því gerðar til einhleypra umsækjenda að þeir sýni fram á að þeir séu sérstaklega hæfir umfram aðra til að taka að sér barn vegna eiginleika sinna eða reynslu, t.d. að þeir hafi mikla reynslu af umönnun og uppeldi barna eða náin skyldleika- eða vináttu tengsl séu á milli barns og foreldra þess og umsækjanda, eða að aðrar sérstakar aðstæður séu fyrir hendi. Þessi sjónarmið eru einnig lögð til grundvallar við úrlausnir ættleiðingarmála í öðrum norrænum ríkjum og víðar.