130. löggjafarþing 2003–2004.
Þskj. 305 — 170. mál.
Svar
dómsmálaráðherra við fyrirspurn Guðjóns Ólafs Jónssonar um starfsemi héraðsdómstóla.
Upplýsinga um starfsemi héraðsdómstóla var aflað hjá dómstólaráði og byggist svar við fyrirspurninni á upplýsingum um árin 1999–2002, þar sem lög um dómstóla, nr. 15/1998, tóku gildi 1. júlí 1998 og árið 1999 var fyrsta heila starfsár héraðsdómstólanna eftir gildistöku þeirra.
1. Hver var fjöldi starfsmanna hvers héraðsdómstóls á árunum 1998–2002, sundurliðað eftir árum:
a. héraðsdómara,
b. aðstoðarmanna dómara,
c. annarra starfsmanna?
Fjöldi starfsmanna héraðsdómstólanna hefur verið nær óbreyttur allt frá árinu 1998, og raunar allt frá árinu 1992, að öðru leyti en því að 30. júní 2001 rann sjálfkrafa út setningartími þriggja héraðsdómara sem störfuðu á grundvelli bráðabirgðaákvæðis í 2. mgr. 41. gr. laga nr. 15/1998. Frá þeim tíma hafa starfandi héraðsdómarar verið 38, aðstoðarmenn héraðsdómara 11 og aðrir starfsmenn samtals í um 35 stöðugildum, sjá meðfylgjandi sundurliðun. Þess má geta að vegna sparnaðar í rekstri á þessu ári hefur aðstoðarmönnum verið fækkað um einn í Héraðsdómi Reykjavíkur.
Í töflunni kemur fram fjöldi stöðugilda hjá héraðsdómstólunum í árslok 2002.
|
|
Dómarar |
Aðstoðarmenn | Aðrir lögfræðingar | Aðrir starfsmenn | Samtals |
|
| Héraðsdómur : | ||||||
| Reykjavíkur | 21 | 6 | 1 | 18,7 | 46,7 | |
| Vesturlands | 2 | 0 | 0 | 1 | 3 | |
| Vestfjarða | 1 | 1 | 0 | 1 | 3 | |
| Norðurlands vestra | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 | |
| Norðurlands eystra | 3 | 1 | 0 | 2 | 6 | |
| Austurlands | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 | |
| Suðurlands | 2 | 1 | 0 | 2 | 5 | |
| Reykjaness | 7 | 2 | 0 | 5,9 | 14,9 | |
| Dómstólaráð | 0 | 0 | 1 | 0,1 | 1,1 | |
| Samtals | 38 | 11 | 2 | 32,7 | 83,7 | |
2. Hver var fjöldi dómsmála fyrir hverjum héraðsdómstóli á árunum 1998–2002, sundurliðað eftir árum:
a. einkamála,
b. opinberra mála,
c. annarra mála?
Í töflunni er að finna upplýsingar um fjölda nýrra dómsmála sem bárust einstökum héraðsdómstólum árin 1999–2002:
| |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
Fjölgun 1999–2002 | |
| Einkamál | ||||||
| Héraðsdómur: | ||||||
| Reykjavíkur | 7.737 | 9.733 | 13.470 | 18.166 | 135% | |
| Vesturlands | 160 | 295 | 374 | 561 | 251% | |
| Vestfjarða | 199 | 231 | 259 | 327 | 64% | |
| Norðurlands vestra | 102 | 160 | 231 | 240 | 135% | |
| Norðurlands eystra | 523 | 707 | 730 | 890 | 70% | |
| Austurlands | 155 | 261 | 358 | 365 | 135% | |
| Suðurlands | 388 | 642 | 813 | 1.135 | 192% | |
| Reykjaness | 1.680 | 2.344 | 3.269 | 4.482 | 167% | |
| Samtals | 10.944 | 14.373 | 19.504 | 26.166 | 139% | |
| Opinber mál* | ||||||
| Héraðsdómur: | ||||||
| Reykjavíkur | 3.286 | 2.689 | 2.653 | 4.138 | 26% | |
| Vesturlands | 413 | 370 | 504 | 584 | 41% | |
| Vestfjarða | 199 | 187 | 258 | 263 | 32% | |
| Norðurlands vestra | 297 | 200 | 549 | 542 | 82% | |
| Norðurlands eystra | 382 | 465 | 309 | 634 | 66% | |
| Austurlands | 101 | 144 | 188 | 222 | 120% | |
| Suðurlands | 804 | 615 | 715 | 1.081 | 34% | |
| Reykjaness | 1.930 | 2.255 | 2.509 | 2.290 | 19% | |
| Samtals | 7.412 | 6.925 | 7.685 | 9.754 | 32% | |
| * Með opinberum málum eru hér talin mál vegna áritana sektarboða. Fjöldi mála sem höfðuð voru með ákæru er tilgreindur í töflu um ákærumál í 3. tölulið. | ||||||
| Önnur mál | ||||||
| Héraðsdómur: | ||||||
| Reykjavíkur | 2.195 | 2.336 | 2.327 | 2.964 | 35% | |
| Vesturlands | 91 | 61 | 81 | 125 | 37% | |
| Vestfjarða | 87 | 68 | 64 | 115 | 32% | |
| Norðurlands vestra | 49 | 42 | 53 | 64 | 31% | |
| Norðurlands eystra | 140 | 208 | 227 | 220 | 57% | |
| Austurlands | 56 | 109 | 114 | 120 | 114% | |
| Suðurlands | 188 | 160 | 224 | 238 | 27% | |
| Reykjaness | 759 | 851 | 932 | 1.014 | 34% | |
| Samtals | 3.565 | 3.835 | 4.022 | 4.860 | 36% | |
| Heildarfjöldi mála | 21.921 | 25.133 | 31.211 | 40.780 | 86% | |
3. Hver var fjöldi munnlega fluttra mála fyrir hverjum héraðsdómstóli á árunum 1998– 2002, sundurliðað eftir árum:
a. einkamála,
b. sakamála,
c. annarra mála?
Eftirfarandi tafla sýnir fjölda munnlega fluttra einkamála og fjölda allra opinberra mála sem höfðuð voru með ákæru. Upplýsingar um fjölda munnlega fluttra opinberra mála eða fjölda annarra munnlega fluttra mála eru ekki aðgengilegar á svo skömmum tíma sem gefinn er til svara.
| 1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
Fjölgun 1999–2002 | ||
| Munnlega flutt einkamál | ||||||
| Héraðsdómur: | ||||||
| Reykjavíkur | 663 | 771 | 876 | 940 | 42% | |
| Vesturlands | 25 | 27 | 38 | 30 | 20% | |
| Vestfjarða | 27 | 34 | 19 | 19 | -30% | |
| Norðurlands vestra | 14 | 15 | 5 | 17 | 21% | |
| Norðurlands eystra | 49 | 56 | 46 | 59 | 20% | |
| Austurlands | 23 | 22 | 5 | 17 | -26% | |
| Suðurlands | 22 | 74 | 80 | 73 | 232% | |
| Reykjaness | 164 | 173 | 191 | 230 | 40% | |
| Samtals | 987 | 1.172 | 1.260 | 1.385 | 40% | |
| Ákærumál | ||||||
| Héraðsdómur: | ||||||
| Reykjavíkur | 1.061 | 1.152 | 1.062 | 1.184 | 12% | |
| Vesturlands | 127 | 112 | 172 | 149 | 17% | |
| Vestfjarða | 43 | 51 | 96 | 101 | 135% | |
| Norðurlands vestra | 30 | 36 | 103 | 133 | 343% | |
| Norðurlands eystra | 266 | 276 | 216 | 309 | 16% | |
| Austurlands | 45 | 73 | 76 | 80 | 78% | |
| Suðurlands | 152 | 133 | 146 | 192 | 26% | |
| Reykjaness | 319 | 408 | 436 | 502 | 57% | |
| Samtals | 2.043 | 2.241 | 2.307 | 2.650 | 30% | |
4. Hversu lengi tók að meðaltali að dæma eða úrskurða í munnlega fluttum málum fyrir hverjum héraðsdómstóli á árunum 1998–2002, sundurliðað eftir árum:
a. einkamálum,
b. sakamálum,
c. öðrum málum?
Eftirfarandi töflur sýna málsmeðferðartíma munnlega fluttra einkamála og ákærumála á árunum 1999–2002. Héraðsdómstólarnir hafa því miður ekki aðgengilegar upplýsingar um málsmeðferðartíma í öðrum málaflokkum.
Þrátt fyrir að afgreiddum munnlega fluttum einkamálum hafi fjölgað um 33% á tímabilinu og héraðsdómurum hafi fækkað um þrjá, þá hefur málsmeðferðartími þeirra styst um 27 daga að meðaltali. Afgreiddum ákærumálum fjölgaði einnig verulega á tímabilinu, eða um 29%, málsmeðferðartími þeirra hefur þó aðeins lengst um fjóra daga að meðaltali, en óafgreiddum málum í árslok hefur hins vegar fjölgað verulega.
| Reykjavík |
Reykjanes |
Vesturland |
Vestfirðir |
Norðurland vestra | Norðurland eystra | Austurland |
Suðurland |
Samtals |
Meðaltal, dagar | ||
| Málsmeðferðartími einkamála | |||||||||||
| 1999 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 702 | 143 | 32 | 27 | 10 | 41 | 22 | 26 | 1.003 | ||
| Meðaltal, dagar | 277 | 203 | 236 | 193 | 207 | 236 | 246 | 275 | 260 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 391 | 60 | 9 | 8 | 6 | 24 | 13 | 8 | 519 | ||
| Meðaltal, dagar | 254 | 199 | 129 | 277 | 168 | 250 | 286 | 341 | 247 | ||
| 2000 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 764 | 136 | 27 | 29 | 15 | 47 | 18 | 56 | 1.092 | ||
| Meðaltal, dagar | 253 | 217 | 210 | 282 | 247 | 285 | 329 | 258 | 251 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 401 | 96 | 10 | 13 | 7 | 32 | 17 | 25 | 601 | ||
| Meðaltal, dagar | 253 | 204 | 206 | 252 | 191 | 193 | 189 | 157 | 236 | ||
| 2001 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 839 | 205 | 36 | 26 | 12 | 66 | 21 | 60 | 1.265 | ||
| Meðaltal, dagar | 271 | 248 | 196 | 277 | 249 | 224 | 263 | 193 | 259 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 444 | 83 | 13 | 6 | 7 | 13 | 7 | 44 | 617 | ||
| Meðaltal, dagar | 212 | 156 | 200 | 130 | 137 | 176 | 335 | 233 | 205 | ||
| 2002 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 904 | 225 | 35 | 16 | 14 | 35 | 20 | 62 | 1.311 | ||
| Meðaltal, dagar | 245 | 181 | 192 | 223 | 197 | 194 | 320 | 269 | 233 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 484 | 89 | 8 | 10 | 10 | 36 | 5 | 54 | 696 | ||
| Meðaltal, dagar | 218 | 142 | 147 | 161 | 153 | 222 | 423 | 257 | 210 | ||
| Málsmeðferðartími ákærumála | |||||||||||
| 1999 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 1.071 | 305 | 138 | 41 | 26 | 233 | 44 | 135 | 1.993 | ||
| Meðaltal, dagar | 67 | 55 | 57 | 59 | 82 | 52 | 95 | 69 | 64 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 160 | 28 | 16 | 10 | 10 | 46 | 10 | 42 | 322 | ||
| Meðaltal, dagar | 100 | 84 | 68 | 79 | 66 | 44 | 81 | 66 | 82 | ||
| 2000 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 1140 | 363 | 110 | 53 | 39 | 282 | 63 | 153 | 2.203 | ||
| Meðaltal, dagar | 65 | 62 | 54 | 96 | 106 | 55 | 82 | 91 | 69 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 172 | 74 | 16 | 8 | 8 | 41 | 20 | 21 | 360 | ||
| Meðaltal, dagar | 92 | 91 | 22 | 38 | 63 | 52 | 48 | 51 | 78 | ||
| 2001 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 1.087 | 441 | 163 | 87 | 94 | 231 | 64 | 126 | 2.293 | ||
| Meðaltal, dagar | 59 | 59 | 43 | 68 | 71 | 68 | 109 | 76 | 62 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 158 | 61 | 25 | 17 | 17 | 29 | 32 | 41 | 380 | ||
| Meðaltal, dagar | 119 | 59 | 47 | 65 | 125 | 45 | 92 | 42 | 86 | ||
| 2002 | |||||||||||
| Fjöldi mála | 1.166 | 503 | 137 | 100 | 109 | 278 | 93 | 180 | 2.566 | ||
| Meðaltal, dagar | 72 | 46 | 42 | 77 | 73 | 70 | 132 | 77 | 68 | ||
| Aldur óafgreiddra mála í árslok | |||||||||||
| Fjöldi mála | 179 | 50 | 30 | 18 | 39 | 62 | 17 | 52 | 447 | ||
| Meðaltal, dagar | 121 | 62 | 24 | 67 | 78 | 77 | 79 | 50 | 86 | ||
5. Hversu mikið fé var veitt til reksturs hvers héraðsdómstóls á föstu verðlagi á árunum 1998–2002?
Með fjárlögum er heildarfjárveiting til héraðsdómstóla ákveðin en dómstólaráð skiptir henni milli héraðsdómstólanna átta. Launakostnaður héraðsdómara er færður á dómstólaráð en ekki á einstaka héraðsdómstóla. Sama er að segja um kostnað vegna meðdómenda og ferðakostnað héraðsdómara þegar þeir eru meðdómendur á öðrum héraðsdómstóli en þeir hafa fast sæti á. Af þeim sökum hefur dómstólaráð ekki sundurliðaðan kostnað til reksturs hvers héraðsdómstóls, nema fyrir árin 2001 og 2002. Ríkisendurskoðun hefur nýverið skilað ársreikningi fyrir árið 2002. Þar er reiknaður út rekstrarkostnaður hvers dómstóls, þ.e. launakostnaður héraðsdómara er fluttur yfir á embættin, en ekki reyndist unnt að sundurliða meðdómendakostnað og ferðakostnað héraðsdómara, sjá fylgiskjal.
Taflan sýnir rekstrarafkomu héraðsdómstólanna sl. fjögur ár. Árið 2002 fengu héraðsdómstólar fjárveitingu vegna hallareksturs árana 2000 og 2001, samtals 48,4 millj. kr., sú fjárhæð er hluti ríkisframlags á árinu 2002. Ríkisframlag vegna ársins 2002 nam því 619,8 millj. kr. Fjárhæðirnar eru á föstu verðlagi miðað við árið 2003, byggt er á vísitölu neysluverðs, ársvísitölu hvers árs. Uppsafnaður halli í árslok 2002 nam um -14 millj. kr. á verðlagi ársins 2002.
Rekstur í þús. kr. á föstu verðlagi ársins 2003.
| Rekstur | 2003 | 2002 | 2001 | 2000 | 1999 | 1998 |
| Sértekjur | 21.000 | 36.854 | 33.598 | 45.491 | 37.967 | 40.297 |
| Rekstrargjöld | -1.927.500 | -2.093.833 | -1.837.543 | -1.848.805 | -1.942.341 | -1.893.467 |
| Stofnkostnaður | -4.200 | -5.316 | -4.696 | -8.870 | -33.552 | -28.940 |
| Ríkisframlag | 1.929.200 | 2.008.391 | 1.851.740 | 1.793.774 | 2.049.556 | 1.789.227 |
| Rekstrarafgangur/(Rekstrarhalli) | 18.500 | -53.904 | 43.098 | -18.411 | 111.629 | -92.883 |
Fylgiskjal.
Ríkisendurskoðun:
Héraðsdómstólar.
Ársreikningur 2002.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.