Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 381. máls.
131. löggjafarþing 2004–2005.
Þskj. 686 — 381. mál.
iðnaðarráðherra við fyrirspurn Magnúsar Þórs Hafsteinssonar um notkun söluandvirðis Steinullarverksmiðjunnar.
1. Í hvaða verkefni fór helmingur söluandvirðis Steinullarverksmiðjunnar sem verja skyldi til samgöngubóta eða annarra verkefna í sveitarfélögum sem áttu verulegra hagsmuna að gæta vegna starfsemi verksmiðjunnar? Hve háar fjárhæðir fóru í einstök verkefni?
Söluverð Steinullarverksmiðjunnar var 210 millj. kr. Í 1. gr. laga nr. 57/2002, um breytingar á lögum um Steinullarverksmiðjuna, segir að iðnaðarráðherra sé heimilt að selja hlut ríkisins í verksmiðjunni og verja skuli helmingi söluandvirðisins til samgöngubóta eða annarra verkefna í þeim sveitarfélögum sem eiga verulegra hagsmuna að gæta vegna starfsemi Steinullarverksmiðjunnar, samkvæmt nánari ákvörðun ríkisstjórnarinnar.
Helmingi af andvirði verksmiðjunnar, 105 millj. kr., hefur verið varið til tveggja verkefna. Annars vegar voru 35 millj. kr. veittar Sægulli ehf., til að ljúka tilraunum við barraeldi í samvinnu við Nýsköpunarsjóð. Hins vegar var ákveðið að verja 70 millj. kr. til fiskeldisrannsókna við Hólaskóla.
2. Hvaða tilraunir voru gerðar í tengslum við barraeldi, hve háar fjárhæðir fóru í einstök tilraunaverkefni og hvenær var styrkur til þess greiddur til Sægulls ehf.? Hvaða fjárhæðir höfðu áður verið veittar til fyrirtækisins frá Byggðastofnun í formi hlutafjár, styrkja eða lána?
Eftirfarandi byggist á upplýsingum frá Nýsköpunarsjóði og Byggðastofnun.
Tilraun í tengslum við barraeldi fólst í því að ljúka eldi á ungviði sem var í stöð Máka hf. þegar fyrirtækið varð gjaldþrota í ágúst 2002. Um var að ræða alls um 150–200 þúsund seiði, 75–200 g að þyngd. Markmið tilraunarinnar var að ala seiðin í sláturstærð og afla með því upplýsinga um rekstrarforsendur, svo sem vaxtarhraða, fóðurnýtingu og annan rekstrarkostnað. Til þessarar tilraunar voru veittar 35 millj. kr. sem greiddar voru til Sægulls 15. janúar 2003.
Sægull hefur ekki fengið neitt fjármagn frá Byggðastofnun, hvorki í formi hlutafjár, styrkja eða lána.
3. Hvaða fiskeldisrannsóknir voru gerðar í Hólaskóla fyrir fé það sem veitt var þangað af söluandvirði Steinullarverksmiðjunnar? Hve háar fjárhæðir fóru í einstök tilraunaverkefni skólans?
Eftirfarandi svar er byggt á upplýsingum frá Hólaskóla.
Vegna umræddra fiskeldisrannsókna Hólaskóla yfirfærði iðnaðarráðuneytið 70 millj. kr. til landbúnaðarráðuneytis í tvennu lagi, annars vegar 20 millj. kr. árið 2002 og hins vegar 50 millj. kr. 2003. Landbúnaðarráðuneytið sá um ráðstöfun fjárins til Hólaskóla.
Framlagið var notað til að stuðla að auknum rannsóknum og þróunarverkefnum í fiskeldi og fiskalíffræði á vegum Hólaskóla, en sú þróun hefur verið í samráði og samstarfi við aðrar rannsóknastofnanir og skóla, t.d. Háskóla Íslands og Háskólann á Akureyri. Framkvæmd verkefnisins er í nánu samstarfi við Fiskiðjuna Skagfirðing á Sauðárkróki. Meginaáherslan hefur verið á að gera skólanum kleift að efla starfsemina varðandi sjávarfiskaeldi, m.a. í samstarfi við Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og Hafrannsóknastofnunina.
Ráðstöfun fjármagnsins er að mestu leyti tvíþætt. Annars vegar er um að ræða stofnkostnað við uppbyggingu nýrrar rannsókna- og kennsluaðstöðu skólans í svokölluðu Skjaldarhúsi við höfnina á Sauðárkróki og hins vegar kostnað við starfsemi sem stofnað var til í húsnæði þrotabús Máka ehf. á Sauðárkróki (Máki I).
Rannsókna- og kennsluaðstaða.
Fiskiðjan Skagfirðingur lagði til 1.500 fm húsnæði og stóð straum af kostnaði við að gera það tilbúið til innréttingar. Hólaskóli lagði síðan til fjármagn til innréttinga, m.a. skrifstofubúnaðar og eldisbúnaðar til rannsókna og kennslu. Fiskiðjan á húsið og unnið er að samningi fyrirtækisins og skólans um afnot skólans af því. Eftirfarandi er sundurliðun á nýtingu áðurgreinds fjármagns til þessarar uppbyggingar:
Starfsemi í húsnæði Máka ehf.
Til að greiða fyrir eflingu rannsókna Hólaskóla á eldi sjávarfiska var tekin sú ákvörðun að nota aðstöðu þrotabúsins Máka ehf. í Freyjugötu á Sauðárkróki (Máki I). Um er að ræða aðstöðu sem fyrirtækið hafði komið sér upp áður en uppbygging þess hófst á Lambanesreykjum í Fljótum. Þarna er sjór endurnýttur og hægt er að vera með margvíslegar tilraunir á sjávardýrum. Hólaskóli flutti inn í byrjun árs 2003 og aðlagaði aðstöðuna rannsóknum á ýmsum tegundum sjávarfiska (annarra en barra sem þar var alinn), svo sem þorsks, ýsu, sandhverfu og hlýra. Síðan hefur verið unnið að verkefnum sem tengjast þessum tegundum, mörgum hverjum í nánu samstarfi við fyrirtæki og stofnanir. Ætlunin er að þessar rannsóknir verði bráðlega fluttar yfir í hina nýju aðstöðu skólans (Sjávarfræðasetur?) og notkun þessarar stöðvar hætt. Verkefnin hafa verið samofin verklegri kennslu nemenda skólans. Starfsemin á Freyjugötu hefur verið fjármögnuð af áðurgreindu framlagi. Eftirfarandi er heildaryfirlit yfir kostnað skólans vegna þessa og síðan er listi yfir rannsóknaverkefnin sem þar hefur verið unnið að.
Eftirfarandi verkefni hafa verið unnin á Freyjugötu á árunum 2003–4 og eru flest í samvinnu við aðila á Íslandi.
Rannsókn á fæðu sandhverfulirfa til að losna við svokallað litabrengl. Í verkefninu var leitast við að finna rétt fóður fyrir sandhverfulirfur með tilliti til afkomu og litarfars. Verkefnið var unnið í samstarfi við Hafró og fyrirtækið Sæbýli og var styrkt af Nýsköpunarsjóði námsmanna og unnið að hluta af líffræðinema í sumarstarfi. Framlag skólans er um 2,5 millj. kr.
Rannsókn á klaki og þroska hjá lirfum ýsu og þorsks. Markmiðið með rannsókninni var að bera saman hrogn og lirfur ýsu og þorsks. Töluverður áhugi er á að ala þessar tegundir samhliða. Mikilvægt er að finna aðferðir til að draga úr afföllum á lirfustigi sem er eitt stærsta vandamálið í eldi þessara tegunda. Skoðaðir voru ýmsar gerðir af fóðri fyrir fæðudýr lirfa og einnig voru skoðaðar aðferðir við að safna hrognum frá þessum tegundum með það að markmiðið að draga úr kostnaði við hrognaöflun. Rannsóknin var unnin af starfsmönnum Hólaskóla og Brims ásamt nemendum skólans. Samstarfsaðili var Brim fiskeldi. Framlag skólans er um 6,5 millj. kr.
Notkun á ódýrum próteinum í þorskfóður. Í verkefninu er leitast við að draga úr fóðurkostnaði með því að nota ódýrari prótein. Verkefnið er unnið í samstarfi við Fóðurverksmiðjuna Laxá og Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og er stutt af AVS-sjóðunum og Norræna iðnaðarsjóðnum. Verkefnið hófst 2003. Samhliða þessari rannsókn gerðu fiskeldisnemar athugun á vexti sandhverfu með sömu fóðurgerðum. Þessi verkefni hafa skilað nokkuð merkum niðurstöðum sem vakið hafa athygli. Nú er hafin rannsókn með sömu samstarfsaðilum á því hve mikil próteinþörf er hjá smáþorski. Rannsakaðar eru sex fóðurgerðir með mismunandi próteininnihaldi, frá 40 til 60%. Rannsóknin mun einnig beinast að fituþoli þorskseiða. Framlag skólans er um 5,5 millj. kr.
Rannsókn á eldi hlýra. Unnið er að því að finna út leið til að ná í svil úr hængum og hvernig best verði staðið að klaki, ásamt vaxtartilraun á hlýraseiðum. Unnið í samvinnu við Síldarvinnsluna á Neskaupstað í samvinnu við fiskeldisnema Hólaskóla. Framlag skólans er um 2,2 millj. kr.
Lífefnafræðilegir áhrifavaldar á gæði þorskhrogna og afkomu lirfa.Verkefnið er rannsóknarverkefni doktorsnema sem unnið er í samstarfi við Háskóla Íslands. Verkefnið hófst 2004. Framlag skólans er um 2,2 millj. kr.
Sumarið 2004 voru gerðar tilraunir með hrygningu og klak sólkola í samvinnu við útgerðarfélagið Auðbjörgu í Þorlákshöfn sem gaf fiskana í rannsóknina. Framlag skólans nam um 1,6 millj. kr.
Rannsókn á bætibakteríum í lirfueldi og fæðudýraeldi með Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og Fiskey ehf. Framlag skólans nam um 750 þús. kr.
Rannsókn á seltuþoli bleikju sem nemendur Hólaskóla gerðu 2004. Framlag skólans nam um 750 þús. kr.
131. löggjafarþing 2004–2005.
Þskj. 686 — 381. mál.
Svar
iðnaðarráðherra við fyrirspurn Magnúsar Þórs Hafsteinssonar um notkun söluandvirðis Steinullarverksmiðjunnar.
1. Í hvaða verkefni fór helmingur söluandvirðis Steinullarverksmiðjunnar sem verja skyldi til samgöngubóta eða annarra verkefna í sveitarfélögum sem áttu verulegra hagsmuna að gæta vegna starfsemi verksmiðjunnar? Hve háar fjárhæðir fóru í einstök verkefni?
Söluverð Steinullarverksmiðjunnar var 210 millj. kr. Í 1. gr. laga nr. 57/2002, um breytingar á lögum um Steinullarverksmiðjuna, segir að iðnaðarráðherra sé heimilt að selja hlut ríkisins í verksmiðjunni og verja skuli helmingi söluandvirðisins til samgöngubóta eða annarra verkefna í þeim sveitarfélögum sem eiga verulegra hagsmuna að gæta vegna starfsemi Steinullarverksmiðjunnar, samkvæmt nánari ákvörðun ríkisstjórnarinnar.
Helmingi af andvirði verksmiðjunnar, 105 millj. kr., hefur verið varið til tveggja verkefna. Annars vegar voru 35 millj. kr. veittar Sægulli ehf., til að ljúka tilraunum við barraeldi í samvinnu við Nýsköpunarsjóð. Hins vegar var ákveðið að verja 70 millj. kr. til fiskeldisrannsókna við Hólaskóla.
2. Hvaða tilraunir voru gerðar í tengslum við barraeldi, hve háar fjárhæðir fóru í einstök tilraunaverkefni og hvenær var styrkur til þess greiddur til Sægulls ehf.? Hvaða fjárhæðir höfðu áður verið veittar til fyrirtækisins frá Byggðastofnun í formi hlutafjár, styrkja eða lána?
Eftirfarandi byggist á upplýsingum frá Nýsköpunarsjóði og Byggðastofnun.
Tilraun í tengslum við barraeldi fólst í því að ljúka eldi á ungviði sem var í stöð Máka hf. þegar fyrirtækið varð gjaldþrota í ágúst 2002. Um var að ræða alls um 150–200 þúsund seiði, 75–200 g að þyngd. Markmið tilraunarinnar var að ala seiðin í sláturstærð og afla með því upplýsinga um rekstrarforsendur, svo sem vaxtarhraða, fóðurnýtingu og annan rekstrarkostnað. Til þessarar tilraunar voru veittar 35 millj. kr. sem greiddar voru til Sægulls 15. janúar 2003.
Sægull hefur ekki fengið neitt fjármagn frá Byggðastofnun, hvorki í formi hlutafjár, styrkja eða lána.
3. Hvaða fiskeldisrannsóknir voru gerðar í Hólaskóla fyrir fé það sem veitt var þangað af söluandvirði Steinullarverksmiðjunnar? Hve háar fjárhæðir fóru í einstök tilraunaverkefni skólans?
Eftirfarandi svar er byggt á upplýsingum frá Hólaskóla.
Vegna umræddra fiskeldisrannsókna Hólaskóla yfirfærði iðnaðarráðuneytið 70 millj. kr. til landbúnaðarráðuneytis í tvennu lagi, annars vegar 20 millj. kr. árið 2002 og hins vegar 50 millj. kr. 2003. Landbúnaðarráðuneytið sá um ráðstöfun fjárins til Hólaskóla.
Framlagið var notað til að stuðla að auknum rannsóknum og þróunarverkefnum í fiskeldi og fiskalíffræði á vegum Hólaskóla, en sú þróun hefur verið í samráði og samstarfi við aðrar rannsóknastofnanir og skóla, t.d. Háskóla Íslands og Háskólann á Akureyri. Framkvæmd verkefnisins er í nánu samstarfi við Fiskiðjuna Skagfirðing á Sauðárkróki. Meginaáherslan hefur verið á að gera skólanum kleift að efla starfsemina varðandi sjávarfiskaeldi, m.a. í samstarfi við Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og Hafrannsóknastofnunina.
Ráðstöfun fjármagnsins er að mestu leyti tvíþætt. Annars vegar er um að ræða stofnkostnað við uppbyggingu nýrrar rannsókna- og kennsluaðstöðu skólans í svokölluðu Skjaldarhúsi við höfnina á Sauðárkróki og hins vegar kostnað við starfsemi sem stofnað var til í húsnæði þrotabús Máka ehf. á Sauðárkróki (Máki I).
Rannsókna- og kennsluaðstaða.
Fiskiðjan Skagfirðingur lagði til 1.500 fm húsnæði og stóð straum af kostnaði við að gera það tilbúið til innréttingar. Hólaskóli lagði síðan til fjármagn til innréttinga, m.a. skrifstofubúnaðar og eldisbúnaðar til rannsókna og kennslu. Fiskiðjan á húsið og unnið er að samningi fyrirtækisins og skólans um afnot skólans af því. Eftirfarandi er sundurliðun á nýtingu áðurgreinds fjármagns til þessarar uppbyggingar:
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Starfsemi í húsnæði Máka ehf.
Til að greiða fyrir eflingu rannsókna Hólaskóla á eldi sjávarfiska var tekin sú ákvörðun að nota aðstöðu þrotabúsins Máka ehf. í Freyjugötu á Sauðárkróki (Máki I). Um er að ræða aðstöðu sem fyrirtækið hafði komið sér upp áður en uppbygging þess hófst á Lambanesreykjum í Fljótum. Þarna er sjór endurnýttur og hægt er að vera með margvíslegar tilraunir á sjávardýrum. Hólaskóli flutti inn í byrjun árs 2003 og aðlagaði aðstöðuna rannsóknum á ýmsum tegundum sjávarfiska (annarra en barra sem þar var alinn), svo sem þorsks, ýsu, sandhverfu og hlýra. Síðan hefur verið unnið að verkefnum sem tengjast þessum tegundum, mörgum hverjum í nánu samstarfi við fyrirtæki og stofnanir. Ætlunin er að þessar rannsóknir verði bráðlega fluttar yfir í hina nýju aðstöðu skólans (Sjávarfræðasetur?) og notkun þessarar stöðvar hætt. Verkefnin hafa verið samofin verklegri kennslu nemenda skólans. Starfsemin á Freyjugötu hefur verið fjármögnuð af áðurgreindu framlagi. Eftirfarandi er heildaryfirlit yfir kostnað skólans vegna þessa og síðan er listi yfir rannsóknaverkefnin sem þar hefur verið unnið að.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Eftirfarandi verkefni hafa verið unnin á Freyjugötu á árunum 2003–4 og eru flest í samvinnu við aðila á Íslandi.
Rannsókn á fæðu sandhverfulirfa til að losna við svokallað litabrengl. Í verkefninu var leitast við að finna rétt fóður fyrir sandhverfulirfur með tilliti til afkomu og litarfars. Verkefnið var unnið í samstarfi við Hafró og fyrirtækið Sæbýli og var styrkt af Nýsköpunarsjóði námsmanna og unnið að hluta af líffræðinema í sumarstarfi. Framlag skólans er um 2,5 millj. kr.
Rannsókn á klaki og þroska hjá lirfum ýsu og þorsks. Markmiðið með rannsókninni var að bera saman hrogn og lirfur ýsu og þorsks. Töluverður áhugi er á að ala þessar tegundir samhliða. Mikilvægt er að finna aðferðir til að draga úr afföllum á lirfustigi sem er eitt stærsta vandamálið í eldi þessara tegunda. Skoðaðir voru ýmsar gerðir af fóðri fyrir fæðudýr lirfa og einnig voru skoðaðar aðferðir við að safna hrognum frá þessum tegundum með það að markmiðið að draga úr kostnaði við hrognaöflun. Rannsóknin var unnin af starfsmönnum Hólaskóla og Brims ásamt nemendum skólans. Samstarfsaðili var Brim fiskeldi. Framlag skólans er um 6,5 millj. kr.
Notkun á ódýrum próteinum í þorskfóður. Í verkefninu er leitast við að draga úr fóðurkostnaði með því að nota ódýrari prótein. Verkefnið er unnið í samstarfi við Fóðurverksmiðjuna Laxá og Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og er stutt af AVS-sjóðunum og Norræna iðnaðarsjóðnum. Verkefnið hófst 2003. Samhliða þessari rannsókn gerðu fiskeldisnemar athugun á vexti sandhverfu með sömu fóðurgerðum. Þessi verkefni hafa skilað nokkuð merkum niðurstöðum sem vakið hafa athygli. Nú er hafin rannsókn með sömu samstarfsaðilum á því hve mikil próteinþörf er hjá smáþorski. Rannsakaðar eru sex fóðurgerðir með mismunandi próteininnihaldi, frá 40 til 60%. Rannsóknin mun einnig beinast að fituþoli þorskseiða. Framlag skólans er um 5,5 millj. kr.
Rannsókn á eldi hlýra. Unnið er að því að finna út leið til að ná í svil úr hængum og hvernig best verði staðið að klaki, ásamt vaxtartilraun á hlýraseiðum. Unnið í samvinnu við Síldarvinnsluna á Neskaupstað í samvinnu við fiskeldisnema Hólaskóla. Framlag skólans er um 2,2 millj. kr.
Lífefnafræðilegir áhrifavaldar á gæði þorskhrogna og afkomu lirfa.Verkefnið er rannsóknarverkefni doktorsnema sem unnið er í samstarfi við Háskóla Íslands. Verkefnið hófst 2004. Framlag skólans er um 2,2 millj. kr.
Sumarið 2004 voru gerðar tilraunir með hrygningu og klak sólkola í samvinnu við útgerðarfélagið Auðbjörgu í Þorlákshöfn sem gaf fiskana í rannsóknina. Framlag skólans nam um 1,6 millj. kr.
Rannsókn á bætibakteríum í lirfueldi og fæðudýraeldi með Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og Fiskey ehf. Framlag skólans nam um 750 þús. kr.
Rannsókn á seltuþoli bleikju sem nemendur Hólaskóla gerðu 2004. Framlag skólans nam um 750 þús. kr.
