Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 140. máls.
137. löggjafarþing 2009.
Þskj. 318 — 140. mál.
samgönguráðherra við fyrirspurn Sigurðar Inga Jóhannssonar um Suðurlandsveg og gangagerð.
1. Hver er staða undirbúnings framkvæmda við endurbætur á Suðurlandsvegi annars vegar og við Vaðlaheiðargöng hins vegar?
Suðurlandsvegur:
Hólmsá – Hveragerði.
Mat á umhverfisáhrifum. Skipulagsstofnun skilaði mati á umhverfisáhrifum 9. júlí sl.
Skipulagsmál. Engar frekari breytingar þarf að gera á skipulagi viðkomandi sveitarfélaga á þessum kafla.
Hönnun og útboð. Búið er að vinna frumdrög hönnunar fyrir allan kaflann. Verkhönnun og undirbúningi fyrir útboð vegna u.þ.b. 6 km vegarkafla milli Fossvalla og Litlu kaffistofunnar er lokið og hægt er að bjóða út framkvæmdir þegar fjármagn liggur fyrir. Eftir er að vinna endanlega verkhönnun og útboðsgögn fyrir aðra hluta þessa kafla.
Hveragerði – austur fyrir Selfoss.
Mat á umhverfisáhrifum. Unnið er að frummatsskýrslu og er reiknað með að henni ljúki í ágúst 2009. Matsferli gæti í fyrsta lagi verið lokið um áramót en líklegra er niðurstaða liggi fyrir um mitt ár 2010 með áliti Skipulagsstofnunar.
Skipulagsmál. Hveragerðisbær hefur lokið nauðsynlegum undirbúningi og aðalskipulag er í auglýsingaferli. Sveitarfélagið Ölfus er að vinna að heildarendurskoðun aðalskipulags og áætlanir sveitarfélagsins gera ráð fyrir að nauðsynlegar breytingar á framkvæmdasvæðinu verði hægt að auglýsa í lok árs 2009. Sveitarfélagið Árborg: Fyrirliggjandi hugmyndir varðandi valkosti eru ekki í samræmi við aðalskipulag Árborgar. Vegagerðin er með tvo valkosti til skoðunar varðandi brúarstæði yfir Ölfusá og stangast annar þeirra á við stefnu sveitarfélagsins í gildandi aðalskipulagi. Það er því líklegt, ef Vegagerðin velur þann kost, að málsmeðferðin taki lengri tíma. Sveitarfélagið Flóahreppur: Annar af fyrirliggjandi valkostum er í samræmi við gildandi aðalskipulag sveitarfélagsins.
Frumdrög hönnunar og þar með mismunandi valkostir fyrir brúarstæði eiga að liggja fyrir í ágúst 2009.
Verkhönnun og útboð. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að hrinda af stað vinnu við verkhönnun og útboðsgögn enda vart tímabært fyrr en skipulagsmál eru komin á hreint og þá hvaða kostur verður valinn fyrir brúarstæði á Ölfusá, auk þess sem niðurstaða umhverfismats þyrfti að liggja fyrir. Gera má ráð fyrir að sú vinna taki um 9–12 mánuði og eins og áður segir er líklegt að hægt væri hefja þá vinnu um mitt næsta ár.
Vaðlaheiðargöng:
Aðalskipulag vegna Vaðlaheiðarganga liggur fyrir og ekki er þörf á mati á umhverfisáhrifum. Rannsóknir vegna gangagerðarinnar hafa farið fram. Gögn vegna forvals verktaka í útboði einkaframkvæmdar eru tilbúin. Framkvæmdir við Vaðlaheiðargöng geta hafist um einu ári eftir auglýsingu forvals.
2. Hvor framkvæmdin er komin lengra í undirbúningsferlinu, m.a. hvað varðar skipulagsmál?
Undirbúningsferli þessara tveggja framkvæmda er gjörólíkt og helgast meðal annars af því að önnur framkvæmdin er ofan jarðar en hin neðan jarðar. Skipulagsvinna neðan jarðar er einfaldari í framkvæmd. Því skyldi varast að lesa úr stöðu verkanna að annað hafi forgang fram yfir hitt. Bæði verkefni eru brýn en þau eru óskyld og hafa ekki áhrif hvort á annað hvað tímasetningu varðar, né nokkra aðra verkþætti. Sjá að öðru leyti svar við 1. lið fyrirspurnarinnar
3. Hefur ráðherra tjáð opinberlega að hægt væri að ráðast í þessar framkvæmdir á svipuðum tíma? Ef svo er, hvernig hyggst ráðherra fjármagna þær?
Vísað er til samþykktar Alþingis á þingsályktun um viðauka við fjögurra ára samgönguáætlun fyrir árin 2007–2010:
,,Gert er ráð fyrir að Vaðlaheiðargöng verði byggð í einkaframkvæmd með veggjöldum. Göngin verði þó fjármögnuð að hálfu af ríkissjóði með jöfnum árlegum greiðslum eftir að framkvæmdatíma lýkur árið 2011 í 25 ár.
Gert er ráð fyrir að Suðurlandsvegur frá Hveragerði að sýslumörkum Gullbringusýslu verði gerður í einkaframkvæmd. Vegurinn verður fjármagnaður af ríkissjóði með jöfnum árlegum greiðslum eftir að framkvæmdum lýkur árið 2010 í 25 ár.“
4. Hver er munurinn á umferðarþunga um eftirtalda vegi: Héðinsfjarðargöng, Víkurskarð og Suðurlandsveg? Hver er munurinn á tíðni slysa, þ.m.t. banaslysa, á þessum vegum?
Umferðarþungi.
Slysatíðni 2004–2008, slys/milljón ekinna km.
5. Hvert er arðsemismat framkvæmda við:
a. Héðinsfjarðargöng,
b. Vaðlaheiðargöng,
c. endurbætur á Suðurlandsvegi?
Héðinsfjarðargöng.
Í skýrslunni Vegtengingar milli byggðarlaga á norðanverðum Tröllaskaga, Vegagerðin, nóvember 1999, er reiknuð arðsemi framkvæmda fyrir fimm mismunandi tilvik umferðar og ferns konar vegakerfi. Ef tekið er mið af jarðgöngum borið saman við núverandi veg yfir Lágheiði þá er arðsemi ganganna 14,5%. Ef hins vegar er tekið mið af jarðgöngum borið saman við nýjan veg um Lágheiði þá er arðsemi ganganna 6,7%. Margir óvissuþættir eru í þessum reikningum, einkum umferðin og meðhöndlun þeirrar umferðar sem leiðir af styttingu leiðarinnar með gerð ganganna. Á móti þessu koma ýmsir þættir sem ekki voru metnir til verðs eins og ýmis opinber þjónusta sem hagræða mætti eftir gerð ganganna. Ekki var lagt mat á verðmæti náttúrunnar sem lögð var undir framkvæmdina en nýjar aðferðir hagfræðinnar munu væntanlega gera það mögulegt í framtíðinni. Raunarðsemi ganganna mun síðan koma í ljós fljótlega eftir opnun þeirra.
Vaðlaheiðargöng.
Rannsóknastofnun Háskólans á Akureyri hefur reiknað arðsemi Vaðlaheiðarganga og eru niðurstöður í skýrslunni Vaðlaheiðargöng, mat á þjóðhagslegri arðsemi, janúar 2006, RHA. Arðsemi framkvæmdarinnar er reiknuð 7,9%. Frummat Vegagerðarinnar á arðsemi Vaðlaheiðarganga var 2–4% árið 2002. Hinn mikli munur á niðurstöðum þessara tveggja aðila byggist fyrst og fremst á mati á því hve stór hluti ökumanna kýs að fara Vaðlaheiðargöng frekar en Víkurskarð. Aðrir sömu fyrirvarar eiga við um óvissu í Vaðlaheiðargöngum og nefndir eru í Héðinsfjarðargöngum.
Suðurlandsvegur.
Í skýrslunni breikkun Suðurlandsvegar milli Reykjavíkur og Selfoss, arðsemismat, Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen hf., ágúst 2007, er reiknuð arðsemi breikkunar vegarins fyrir þrenns konar tilvik:
A. Vegur með 2 + 2 akreinar og breiða miðeyju. Gatnamót mislæg – 16% arðsemi.
B. Vegur með 2 + 2 akreinar, mjóa miðeyju og vegrið. Gatnamót mislæg – 21% arðsemi.
C. Vegur með 2 + 1 akrein, mjó miðeyja og vegrið. Plangatnamót – 28% arðsemi.
Helsta óvissa arðsemisreikninganna felst í þróun umferðar á reikningstímabilinu.
137. löggjafarþing 2009.
Þskj. 318 — 140. mál.
Svar
samgönguráðherra við fyrirspurn Sigurðar Inga Jóhannssonar um Suðurlandsveg og gangagerð.
1. Hver er staða undirbúnings framkvæmda við endurbætur á Suðurlandsvegi annars vegar og við Vaðlaheiðargöng hins vegar?
Suðurlandsvegur:
Hólmsá – Hveragerði.
Mat á umhverfisáhrifum. Skipulagsstofnun skilaði mati á umhverfisáhrifum 9. júlí sl.
Skipulagsmál. Engar frekari breytingar þarf að gera á skipulagi viðkomandi sveitarfélaga á þessum kafla.
Hönnun og útboð. Búið er að vinna frumdrög hönnunar fyrir allan kaflann. Verkhönnun og undirbúningi fyrir útboð vegna u.þ.b. 6 km vegarkafla milli Fossvalla og Litlu kaffistofunnar er lokið og hægt er að bjóða út framkvæmdir þegar fjármagn liggur fyrir. Eftir er að vinna endanlega verkhönnun og útboðsgögn fyrir aðra hluta þessa kafla.
Hveragerði – austur fyrir Selfoss.
Mat á umhverfisáhrifum. Unnið er að frummatsskýrslu og er reiknað með að henni ljúki í ágúst 2009. Matsferli gæti í fyrsta lagi verið lokið um áramót en líklegra er niðurstaða liggi fyrir um mitt ár 2010 með áliti Skipulagsstofnunar.
Skipulagsmál. Hveragerðisbær hefur lokið nauðsynlegum undirbúningi og aðalskipulag er í auglýsingaferli. Sveitarfélagið Ölfus er að vinna að heildarendurskoðun aðalskipulags og áætlanir sveitarfélagsins gera ráð fyrir að nauðsynlegar breytingar á framkvæmdasvæðinu verði hægt að auglýsa í lok árs 2009. Sveitarfélagið Árborg: Fyrirliggjandi hugmyndir varðandi valkosti eru ekki í samræmi við aðalskipulag Árborgar. Vegagerðin er með tvo valkosti til skoðunar varðandi brúarstæði yfir Ölfusá og stangast annar þeirra á við stefnu sveitarfélagsins í gildandi aðalskipulagi. Það er því líklegt, ef Vegagerðin velur þann kost, að málsmeðferðin taki lengri tíma. Sveitarfélagið Flóahreppur: Annar af fyrirliggjandi valkostum er í samræmi við gildandi aðalskipulag sveitarfélagsins.
Frumdrög hönnunar og þar með mismunandi valkostir fyrir brúarstæði eiga að liggja fyrir í ágúst 2009.
Verkhönnun og útboð. Ekki hefur verið tekin ákvörðun um að hrinda af stað vinnu við verkhönnun og útboðsgögn enda vart tímabært fyrr en skipulagsmál eru komin á hreint og þá hvaða kostur verður valinn fyrir brúarstæði á Ölfusá, auk þess sem niðurstaða umhverfismats þyrfti að liggja fyrir. Gera má ráð fyrir að sú vinna taki um 9–12 mánuði og eins og áður segir er líklegt að hægt væri hefja þá vinnu um mitt næsta ár.
Vaðlaheiðargöng:
Aðalskipulag vegna Vaðlaheiðarganga liggur fyrir og ekki er þörf á mati á umhverfisáhrifum. Rannsóknir vegna gangagerðarinnar hafa farið fram. Gögn vegna forvals verktaka í útboði einkaframkvæmdar eru tilbúin. Framkvæmdir við Vaðlaheiðargöng geta hafist um einu ári eftir auglýsingu forvals.
2. Hvor framkvæmdin er komin lengra í undirbúningsferlinu, m.a. hvað varðar skipulagsmál?
Undirbúningsferli þessara tveggja framkvæmda er gjörólíkt og helgast meðal annars af því að önnur framkvæmdin er ofan jarðar en hin neðan jarðar. Skipulagsvinna neðan jarðar er einfaldari í framkvæmd. Því skyldi varast að lesa úr stöðu verkanna að annað hafi forgang fram yfir hitt. Bæði verkefni eru brýn en þau eru óskyld og hafa ekki áhrif hvort á annað hvað tímasetningu varðar, né nokkra aðra verkþætti. Sjá að öðru leyti svar við 1. lið fyrirspurnarinnar
3. Hefur ráðherra tjáð opinberlega að hægt væri að ráðast í þessar framkvæmdir á svipuðum tíma? Ef svo er, hvernig hyggst ráðherra fjármagna þær?
Vísað er til samþykktar Alþingis á þingsályktun um viðauka við fjögurra ára samgönguáætlun fyrir árin 2007–2010:
,,Gert er ráð fyrir að Vaðlaheiðargöng verði byggð í einkaframkvæmd með veggjöldum. Göngin verði þó fjármögnuð að hálfu af ríkissjóði með jöfnum árlegum greiðslum eftir að framkvæmdatíma lýkur árið 2011 í 25 ár.
Gert er ráð fyrir að Suðurlandsvegur frá Hveragerði að sýslumörkum Gullbringusýslu verði gerður í einkaframkvæmd. Vegurinn verður fjármagnaður af ríkissjóði með jöfnum árlegum greiðslum eftir að framkvæmdum lýkur árið 2010 í 25 ár.“
4. Hver er munurinn á umferðarþunga um eftirtalda vegi: Héðinsfjarðargöng, Víkurskarð og Suðurlandsveg? Hver er munurinn á tíðni slysa, þ.m.t. banaslysa, á þessum vegum?
Umferðarþungi.
| Vegur | Kafli | Umferð ÁDU 2008 [bílar/sólarhring] |
| Héðinsfjarðargöng | * | * |
| Víkurskarð | Grenivíkurvegur – Illugastaðavegur | 1.190 |
| Suðurlandsvegur | Neðan Lögbergs | 8.633 |
| Suðurlandsvegur | Í Svínahrauni | 8.105 |
| Suðurlandsvegur | Á Hellisheiði | 6.599 |
| Suðurlandsvegur | Vestan Biskupstungnabrautar | 7.309 |
| * Rétt er að vekja athygli á að Héðinsfjarðargöng hafa ekki verið tekin í notkun. | ||
Slysatíðni 2004–2008, slys/milljón ekinna km.
| Vegur | Kafli | Öll slys, tíðni | Tíðni slysa með meiðslum eða bana | Tíðni alvarlegra slysa og banaslysa | Tíðni banaslysa |
| Héðinsfjarðargöng | * | * | * | * | * |
| Víkurskarð |
Grenivíkurvegur – Illugastaðavegur | 0,89 | 0,28 | 0,116 | 0,000 |
| Suðurlandsvegur | Neðan Lögbergs | 0,58 | 0,14 | 0,014 | 0,014 |
| Suðurlandsvegur | Í Svínahrauni | 1,80 | 0,40 | 0,060 | 0,014 |
| Suðurlandsvegur | Á Hellisheiði | 1,09 | 0,29 | 0,042 | 0,010 |
| Suðurlandsvegur | Vestan Biskupstungnabraut | 0,76 | 0,18 | 0,045 | 0,021 |
| * Rétt er að vekja athygli á að Héðinsfjarðargöng hafa ekki verið tekin í notkun. | |||||
5. Hvert er arðsemismat framkvæmda við:
a. Héðinsfjarðargöng,
b. Vaðlaheiðargöng,
c. endurbætur á Suðurlandsvegi?
Héðinsfjarðargöng.
Í skýrslunni Vegtengingar milli byggðarlaga á norðanverðum Tröllaskaga, Vegagerðin, nóvember 1999, er reiknuð arðsemi framkvæmda fyrir fimm mismunandi tilvik umferðar og ferns konar vegakerfi. Ef tekið er mið af jarðgöngum borið saman við núverandi veg yfir Lágheiði þá er arðsemi ganganna 14,5%. Ef hins vegar er tekið mið af jarðgöngum borið saman við nýjan veg um Lágheiði þá er arðsemi ganganna 6,7%. Margir óvissuþættir eru í þessum reikningum, einkum umferðin og meðhöndlun þeirrar umferðar sem leiðir af styttingu leiðarinnar með gerð ganganna. Á móti þessu koma ýmsir þættir sem ekki voru metnir til verðs eins og ýmis opinber þjónusta sem hagræða mætti eftir gerð ganganna. Ekki var lagt mat á verðmæti náttúrunnar sem lögð var undir framkvæmdina en nýjar aðferðir hagfræðinnar munu væntanlega gera það mögulegt í framtíðinni. Raunarðsemi ganganna mun síðan koma í ljós fljótlega eftir opnun þeirra.
Vaðlaheiðargöng.
Rannsóknastofnun Háskólans á Akureyri hefur reiknað arðsemi Vaðlaheiðarganga og eru niðurstöður í skýrslunni Vaðlaheiðargöng, mat á þjóðhagslegri arðsemi, janúar 2006, RHA. Arðsemi framkvæmdarinnar er reiknuð 7,9%. Frummat Vegagerðarinnar á arðsemi Vaðlaheiðarganga var 2–4% árið 2002. Hinn mikli munur á niðurstöðum þessara tveggja aðila byggist fyrst og fremst á mati á því hve stór hluti ökumanna kýs að fara Vaðlaheiðargöng frekar en Víkurskarð. Aðrir sömu fyrirvarar eiga við um óvissu í Vaðlaheiðargöngum og nefndir eru í Héðinsfjarðargöngum.
Suðurlandsvegur.
Í skýrslunni breikkun Suðurlandsvegar milli Reykjavíkur og Selfoss, arðsemismat, Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen hf., ágúst 2007, er reiknuð arðsemi breikkunar vegarins fyrir þrenns konar tilvik:
A. Vegur með 2 + 2 akreinar og breiða miðeyju. Gatnamót mislæg – 16% arðsemi.
B. Vegur með 2 + 2 akreinar, mjóa miðeyju og vegrið. Gatnamót mislæg – 21% arðsemi.
C. Vegur með 2 + 1 akrein, mjó miðeyja og vegrið. Plangatnamót – 28% arðsemi.
Helsta óvissa arðsemisreikninganna felst í þróun umferðar á reikningstímabilinu.
