Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 387. máls.
138. löggjafarþing 2009–2010.
Þskj. 865 — 387. mál.
heilbrigiðisráðherra við fyrirspurn Vigdísar Hauksdóttur um greiðsluþátttöku ríkisins í lyfjakaupum.
1. Er hætta á að ákveðinn hópur sjúklinga sem þarfnast lyfja fái ekki lyf með nægjanlegri virkni vegna þess að dregið hefur verið stórlega úr greiðsluþátttöku ríkisins í kaupum á ýmsum lyfjum?
Breytingar sem gerðar hafa verið á greiðsluþátttöku sjúkratrygginga í nokkrum lyfjaflokkum útiloka ekki sömu greiðsluþátttöku og áður í neinum lyfjum. Til að sjúkratryggingar taki þátt í greiðslu dýrustu lyfjanna í þessum flokkum þarf læknir hins vegar að sækja um lyfjaskírteini fyrir sjúkling og rökstyðja að hann þurfi að nota viðkomandi lyf. Með öðrum orðum, ef læknirinn telur að sjúklingurinn þurfi á dýrustu lyfjunum að halda í þessum völdu lyfjaflokkum og nái ekki sambærilegum bata með ódýrari lyfjum þá eru þau niðurgreidd eins og þau ódýrari af sjúkratryggingum. Þær breytingar sem gerðar hafa verið og lýst er hér að ofan hafa orðið til þess að læknar ávísa nú ódýrari lyfjum en áður, og í flestum tilfellum jafn góðum og árangursríkum. Þannig má segja að breytingarnar tryggi enn frekar að sjúklingar fái rétt lyf.
2. Getur stórlega minni greiðsluþátttaka ríkisins í lyfjakaupum leitt til aukinnar sjúkdómatíðni og þar með verulegs kostnaðar fyrir ríkið til lengri tíma?
Engin rannsókn hefur farið fram á áhrifum þeirra breytinga á greiðsluþátttöku ríkisins sem gerðar hafa verið frá 1. mars 2009. Ein rannsókn er þó í gangi, en þar er um að ræða meistaraverkefni (lokaverkefni) lyfjafræðinema og ber heitið Áhrif þess að skipta um statinlyf á kólesterólgildi hjá sjúklingum með blóðþurrðarsjúkdóm. Ekki liggja fyrir niðurstöður úr rannsókninni.
Spurt er hvort breytingarnar hafi haft áhrif til aukinnar sjúkdómstíðni, þ.e. hvort sjúkdómsbyrði þeirra einstaklinga sem málið varðar hafi aukist vegna þessara breytinga. Landlæknisembættið hefur á undanförnum vikum og mánuðum haft samband við fjölda lækna til þess að fylgjast með hvort svo sé og hefur ekkert komið fram sem bendir til þess, en hafa ber þó í huga að skammt er liðið frá því að sumar þessara breytingar voru gerðar. Það er helst breytingin sem gerð var 1. janúar sl. og varðar astmalyf sem læknar hafa haft áhyggjur af og haft samband við lyfjamáladeild Sjúkratrygginga Íslands vegna vinnureglna við útgáfu lyfjaskírteina. Lyfjamáladeildin hefur tekið vel á þeim málum sem óhjákvæmilega koma upp við svona aðstæður og afgreitt lyfjaskírteini þegar rökstutt álit lækna liggur fyrir þess efnis að sjúklingur þurfi á dýrara lyfi að halda en hinar almennu greiðslureglur segja til um.
Fjöldi útgefinna lyfjaskírteina frá því að reglugerð breyttist 1. mars 2009 fram til 15. mars sl. er 1.457 skírteini vegna magalyfja, 2.463 lyfjaskírteini vegna blóðfitulækkandi lyfja, 741 skírteini vegna blóðþrýstingslyfja, 125 lyfjaskírteini vegna beinþéttnilyfja og 3.381 lyfjaskírteini vegna öndunarfæralyfja.
Umræddar breytingar á kostnaðarþátttöku skiluðu um 1 milljarði kr. í sparnað á árinu 2009 og hafa aðgerðirnar vegið á móti hækkun á gengi erlendra gjaldmiðla. Flestir læknar hafa haft fullan skilning á nauðsyn þess að draga úr kostnaði við lyfjakaup á vegum ríkisins enda þótt aðgerðirnar hafi valdið auknu álagi á lækna, einkum sérfræðinga á stofu, sem ekki hafi fengið aukafyrirhöfn greidda að neinu leyti. Einn hjartalæknanna sem landlæknir hafði samband við nefnir t.d. að hann hafi þurft að vera u.þ.b. tvo tíma aukalega á stofu í byrjun vegna fyrirspurna sem vörðuðu breytingar á lyfjunum á síðasta ári. Enginn læknanna gat nefnt dæmi um að sjúklingur hefði orðið fyrir tjóni vegna lyfjabreytinganna. Enginn sjúklingur, svo vitað sé þegar fyrispurn þessari er svarað, hefur komið inn á bráðamóttöku af orsökum rekja má til þessara breytinga. Sumir læknanna nefndu þó óhagræði fyrir sjúklinga og að þeir þurftu oftar að koma í eftirlit fyrst eftir að breytingarnar gengu í garð og beinan og óbeinan kostnað sem af því leiddi í byrjun. Það er mat landlæknis að ekkert bendi til þess að breytingarnar muni auka sjúkdómatíðni eða sjúkdómsbyrði einstaklinga eða hafa í för með sér aukinn kostnað fyrir þá eða heilbrigðiskerfið þegar fram í sækir. Þá hafa landlæknisembættinu ekki borist kvartanir frá sjúklingum, sem beinlínis lúta að fyrrgreindum breytingum.
138. löggjafarþing 2009–2010.
Þskj. 865 — 387. mál.
Svar
heilbrigiðisráðherra við fyrirspurn Vigdísar Hauksdóttur um greiðsluþátttöku ríkisins í lyfjakaupum.
1. Er hætta á að ákveðinn hópur sjúklinga sem þarfnast lyfja fái ekki lyf með nægjanlegri virkni vegna þess að dregið hefur verið stórlega úr greiðsluþátttöku ríkisins í kaupum á ýmsum lyfjum?
Breytingar sem gerðar hafa verið á greiðsluþátttöku sjúkratrygginga í nokkrum lyfjaflokkum útiloka ekki sömu greiðsluþátttöku og áður í neinum lyfjum. Til að sjúkratryggingar taki þátt í greiðslu dýrustu lyfjanna í þessum flokkum þarf læknir hins vegar að sækja um lyfjaskírteini fyrir sjúkling og rökstyðja að hann þurfi að nota viðkomandi lyf. Með öðrum orðum, ef læknirinn telur að sjúklingurinn þurfi á dýrustu lyfjunum að halda í þessum völdu lyfjaflokkum og nái ekki sambærilegum bata með ódýrari lyfjum þá eru þau niðurgreidd eins og þau ódýrari af sjúkratryggingum. Þær breytingar sem gerðar hafa verið og lýst er hér að ofan hafa orðið til þess að læknar ávísa nú ódýrari lyfjum en áður, og í flestum tilfellum jafn góðum og árangursríkum. Þannig má segja að breytingarnar tryggi enn frekar að sjúklingar fái rétt lyf.
2. Getur stórlega minni greiðsluþátttaka ríkisins í lyfjakaupum leitt til aukinnar sjúkdómatíðni og þar með verulegs kostnaðar fyrir ríkið til lengri tíma?
Engin rannsókn hefur farið fram á áhrifum þeirra breytinga á greiðsluþátttöku ríkisins sem gerðar hafa verið frá 1. mars 2009. Ein rannsókn er þó í gangi, en þar er um að ræða meistaraverkefni (lokaverkefni) lyfjafræðinema og ber heitið Áhrif þess að skipta um statinlyf á kólesterólgildi hjá sjúklingum með blóðþurrðarsjúkdóm. Ekki liggja fyrir niðurstöður úr rannsókninni.
Spurt er hvort breytingarnar hafi haft áhrif til aukinnar sjúkdómstíðni, þ.e. hvort sjúkdómsbyrði þeirra einstaklinga sem málið varðar hafi aukist vegna þessara breytinga. Landlæknisembættið hefur á undanförnum vikum og mánuðum haft samband við fjölda lækna til þess að fylgjast með hvort svo sé og hefur ekkert komið fram sem bendir til þess, en hafa ber þó í huga að skammt er liðið frá því að sumar þessara breytingar voru gerðar. Það er helst breytingin sem gerð var 1. janúar sl. og varðar astmalyf sem læknar hafa haft áhyggjur af og haft samband við lyfjamáladeild Sjúkratrygginga Íslands vegna vinnureglna við útgáfu lyfjaskírteina. Lyfjamáladeildin hefur tekið vel á þeim málum sem óhjákvæmilega koma upp við svona aðstæður og afgreitt lyfjaskírteini þegar rökstutt álit lækna liggur fyrir þess efnis að sjúklingur þurfi á dýrara lyfi að halda en hinar almennu greiðslureglur segja til um.
Fjöldi útgefinna lyfjaskírteina frá því að reglugerð breyttist 1. mars 2009 fram til 15. mars sl. er 1.457 skírteini vegna magalyfja, 2.463 lyfjaskírteini vegna blóðfitulækkandi lyfja, 741 skírteini vegna blóðþrýstingslyfja, 125 lyfjaskírteini vegna beinþéttnilyfja og 3.381 lyfjaskírteini vegna öndunarfæralyfja.
Umræddar breytingar á kostnaðarþátttöku skiluðu um 1 milljarði kr. í sparnað á árinu 2009 og hafa aðgerðirnar vegið á móti hækkun á gengi erlendra gjaldmiðla. Flestir læknar hafa haft fullan skilning á nauðsyn þess að draga úr kostnaði við lyfjakaup á vegum ríkisins enda þótt aðgerðirnar hafi valdið auknu álagi á lækna, einkum sérfræðinga á stofu, sem ekki hafi fengið aukafyrirhöfn greidda að neinu leyti. Einn hjartalæknanna sem landlæknir hafði samband við nefnir t.d. að hann hafi þurft að vera u.þ.b. tvo tíma aukalega á stofu í byrjun vegna fyrirspurna sem vörðuðu breytingar á lyfjunum á síðasta ári. Enginn læknanna gat nefnt dæmi um að sjúklingur hefði orðið fyrir tjóni vegna lyfjabreytinganna. Enginn sjúklingur, svo vitað sé þegar fyrispurn þessari er svarað, hefur komið inn á bráðamóttöku af orsökum rekja má til þessara breytinga. Sumir læknanna nefndu þó óhagræði fyrir sjúklinga og að þeir þurftu oftar að koma í eftirlit fyrst eftir að breytingarnar gengu í garð og beinan og óbeinan kostnað sem af því leiddi í byrjun. Það er mat landlæknis að ekkert bendi til þess að breytingarnar muni auka sjúkdómatíðni eða sjúkdómsbyrði einstaklinga eða hafa í för með sér aukinn kostnað fyrir þá eða heilbrigðiskerfið þegar fram í sækir. Þá hafa landlæknisembættinu ekki borist kvartanir frá sjúklingum, sem beinlínis lúta að fyrrgreindum breytingum.
