Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 496. máls.
138. löggjafarþing 2009–2010.
Þskj. 1434 — 496. mál.
forsætisráðherra við fyrirspurn Birgis Ármannssonar um undirritun samkomulags um Icesave-skuldbindingar í júní 2009.
1. Hver var formlegur aðdragandi þeirrar ákvörðunar að fjármálaráðherra undirritaði fyrir hönd ríkisstjórnarinnar samkomulag við Breta og Hollendinga um svokallaðar Icesave-skuldbindingar föstudaginn 5. júní 2009?
Fjármálaráðherra var falið í febrúar 2009 fyrir hönd ríkisstjórnar Samfylkingarinnar og Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs sem veitt var hlutleysi af Framsóknarflokknum að ljúka samningaviðræðum við Hollendinga og Breta. Skipaði fjármálaráðherra samninganefnd til að ljúka þeim samningaviðræðum undir forustu Svavars Gestssonar sendiherra. Á þeim tíma lá fyrir samþykkt fyrri ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Samfylkingarinnar á forfjármögnun á skuldbindingum Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta, sbr. viljayfirlýsingu til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins 15. nóvember 2008 um að ljúka samningum um lánaskilmála. Einnig lá fyrir undirrituð viljayfirlýsing gagnvart Hollandi og samningsdrög við ríkin tvö sem gerði ráð fyrir 10 ára láni (þriggja ára afborgunarleysi á höfuðstól) og 6,7% vöxtum.
Óformlegar samningaviðræður og bréfaskipti fóru fram við hollensk og bresk stjórnvöld þegar ný samninganefnd Íslands tók við. Þegar ljóst var, eftir talsverðar þreifingar milli aðila, að mögulegt væri að ná niður vöxtum, lengja lánstíma, fá fram langt afborgunarleysistímabil, tryggja endurskoðunarákvæði sem og að eignasafn gamla Landsbanka Íslands, sem var verðmeira en áður var ráð fyrir gert, yrði hægt að nýta til að skapa frest fyrir greiðslur úr ríkissjóði var ákveðið að freista þess að ljúka samningaviðræðum. Þau gögn er lúta að þeim samskiptum hafa verið gerð aðgengileg og má nálgast á upplýsingasíðu stjórnvalda www.island. is. Einnig er ferill þessa máls skilmerkilega rakinn í athugasemdum við frumvarp fjármálaráðherra um ríkisábyrgð á lántöku Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta (Icesave- samningar), sbr. lög nr. 96/2009.
2. Var ákvörðun um undirritun tekin á ríkisstjórnarfundi eða kynnt á ríkisstjórnarfundi og þá hvenær?
Í kjölfar þess að jákvæð framvinda varð í samningaviðræðum á fundi í Reykjavík 4. júní kynnti íslenska samninganefndin stöðuna fyrir stjórnvöldum á Íslandi áður en samningar voru undirritaðir. Það var gert með fundum með ríkisstjórn, forustumönnum stjórnarandstöðunnar, utanríkismálanefnd Alþingis og öllum þingflokkum að morgni 5. júní 2009. Á grundvelli þess samráðs ákvað ríkisstjórnin síðan að veita fjármálaráðherra umboð til þess að heimila samninganefndinni að ganga frá samningi á áðurnefndum forsendum. Samningum lauk laust fyrir miðnætti sama dag með undirritun samninganna. Sú staðreynd að byggt var á samningsdrögum sem gengið höfðu milli aðila allt frá því síðla árs 2008, þar sem náðst hafði samkomulag um ýmis efnisatriði og leyst hafði verið úr fjölmörgum tæknilegum og lagalegum atriðum, gerði það kleift að ljúka samningum með svo skjótum hætti.
3. Hvaða gögn varðandi málið lágu til grundvallar þeirri afstöðu ríkisstjórnarinnar að fallast á undirritun fjármálaráðherra og með hvaða hætti voru þau kynnt fyrir ráðherrum eða ríkisstjórn í heild?
Staða málsins var rakin mjög ítarlega á öllum fundunum og spurningum svarað. Lokagerð samkomulagsins var í fullu samræmi við það sem kynnt var ríkisstjórninni og hún byggði ákvarðanir sínar á.
4. Töldu forsætisráðherra og aðrir ráðherrar ríkisstjórnarinnar á þessum tíma að samkomulagið og undirritun þess 5. júní nyti meirihlutastuðnings á Alþingi?
Hinn 5. desember 2008 samþykkti Alþingi svohljóðandi þingsályktun um samninga varðandi ábyrgð ríkissjóðs á innstæðutryggingum vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu: „Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leiða til lykta samninga við viðeigandi stjórnvöld vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu á grundvelli þeirra sameiginlegu viðmiða sem aðilar hafa komið sér saman um.“
Þeir samningar eru undirritaðir voru byggðust á þessari ályktun Alþingis og voru í fullu samræmi við efni hennar. Fjármálaráðherra undirritaði samningana með fyrirvara um samþykki Alþingis. Frumvarp, sem forsætisráðherra taldi að nyti meirihlutastuðnings á Alþingi, var í framhaldi af því lagt fyrir Alþingi. Frumvarpið byggðist á þeim samningum sem undirritaðir voru og var það Alþingis að vinna að meðferð málsins í framhaldi af því. Eftir þá málsmeðferð var frumvarpið samþykkt sem lög frá Alþingi hinn 28. ágúst 2009.
138. löggjafarþing 2009–2010.
Þskj. 1434 — 496. mál.
Svar
forsætisráðherra við fyrirspurn Birgis Ármannssonar um undirritun samkomulags um Icesave-skuldbindingar í júní 2009.
1. Hver var formlegur aðdragandi þeirrar ákvörðunar að fjármálaráðherra undirritaði fyrir hönd ríkisstjórnarinnar samkomulag við Breta og Hollendinga um svokallaðar Icesave-skuldbindingar föstudaginn 5. júní 2009?
Fjármálaráðherra var falið í febrúar 2009 fyrir hönd ríkisstjórnar Samfylkingarinnar og Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs sem veitt var hlutleysi af Framsóknarflokknum að ljúka samningaviðræðum við Hollendinga og Breta. Skipaði fjármálaráðherra samninganefnd til að ljúka þeim samningaviðræðum undir forustu Svavars Gestssonar sendiherra. Á þeim tíma lá fyrir samþykkt fyrri ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Samfylkingarinnar á forfjármögnun á skuldbindingum Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta, sbr. viljayfirlýsingu til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins 15. nóvember 2008 um að ljúka samningum um lánaskilmála. Einnig lá fyrir undirrituð viljayfirlýsing gagnvart Hollandi og samningsdrög við ríkin tvö sem gerði ráð fyrir 10 ára láni (þriggja ára afborgunarleysi á höfuðstól) og 6,7% vöxtum.
Óformlegar samningaviðræður og bréfaskipti fóru fram við hollensk og bresk stjórnvöld þegar ný samninganefnd Íslands tók við. Þegar ljóst var, eftir talsverðar þreifingar milli aðila, að mögulegt væri að ná niður vöxtum, lengja lánstíma, fá fram langt afborgunarleysistímabil, tryggja endurskoðunarákvæði sem og að eignasafn gamla Landsbanka Íslands, sem var verðmeira en áður var ráð fyrir gert, yrði hægt að nýta til að skapa frest fyrir greiðslur úr ríkissjóði var ákveðið að freista þess að ljúka samningaviðræðum. Þau gögn er lúta að þeim samskiptum hafa verið gerð aðgengileg og má nálgast á upplýsingasíðu stjórnvalda www.island. is. Einnig er ferill þessa máls skilmerkilega rakinn í athugasemdum við frumvarp fjármálaráðherra um ríkisábyrgð á lántöku Tryggingarsjóðs innstæðueigenda og fjárfesta (Icesave- samningar), sbr. lög nr. 96/2009.
2. Var ákvörðun um undirritun tekin á ríkisstjórnarfundi eða kynnt á ríkisstjórnarfundi og þá hvenær?
Í kjölfar þess að jákvæð framvinda varð í samningaviðræðum á fundi í Reykjavík 4. júní kynnti íslenska samninganefndin stöðuna fyrir stjórnvöldum á Íslandi áður en samningar voru undirritaðir. Það var gert með fundum með ríkisstjórn, forustumönnum stjórnarandstöðunnar, utanríkismálanefnd Alþingis og öllum þingflokkum að morgni 5. júní 2009. Á grundvelli þess samráðs ákvað ríkisstjórnin síðan að veita fjármálaráðherra umboð til þess að heimila samninganefndinni að ganga frá samningi á áðurnefndum forsendum. Samningum lauk laust fyrir miðnætti sama dag með undirritun samninganna. Sú staðreynd að byggt var á samningsdrögum sem gengið höfðu milli aðila allt frá því síðla árs 2008, þar sem náðst hafði samkomulag um ýmis efnisatriði og leyst hafði verið úr fjölmörgum tæknilegum og lagalegum atriðum, gerði það kleift að ljúka samningum með svo skjótum hætti.
3. Hvaða gögn varðandi málið lágu til grundvallar þeirri afstöðu ríkisstjórnarinnar að fallast á undirritun fjármálaráðherra og með hvaða hætti voru þau kynnt fyrir ráðherrum eða ríkisstjórn í heild?
Staða málsins var rakin mjög ítarlega á öllum fundunum og spurningum svarað. Lokagerð samkomulagsins var í fullu samræmi við það sem kynnt var ríkisstjórninni og hún byggði ákvarðanir sínar á.
4. Töldu forsætisráðherra og aðrir ráðherrar ríkisstjórnarinnar á þessum tíma að samkomulagið og undirritun þess 5. júní nyti meirihlutastuðnings á Alþingi?
Hinn 5. desember 2008 samþykkti Alþingi svohljóðandi þingsályktun um samninga varðandi ábyrgð ríkissjóðs á innstæðutryggingum vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu: „Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leiða til lykta samninga við viðeigandi stjórnvöld vegna innstæðna í útibúum íslenskra viðskiptabanka á Evrópska efnahagssvæðinu á grundvelli þeirra sameiginlegu viðmiða sem aðilar hafa komið sér saman um.“
Þeir samningar eru undirritaðir voru byggðust á þessari ályktun Alþingis og voru í fullu samræmi við efni hennar. Fjármálaráðherra undirritaði samningana með fyrirvara um samþykki Alþingis. Frumvarp, sem forsætisráðherra taldi að nyti meirihlutastuðnings á Alþingi, var í framhaldi af því lagt fyrir Alþingi. Frumvarpið byggðist á þeim samningum sem undirritaðir voru og var það Alþingis að vinna að meðferð málsins í framhaldi af því. Eftir þá málsmeðferð var frumvarpið samþykkt sem lög frá Alþingi hinn 28. ágúst 2009.
