Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 392. máls.
139. löggjafarþing 2010–2011.
Þskj. 918 — 392. mál.
sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra við fyrirspurn Sigurðar Inga Jóhannssonar um kræklingarækt og krabbaveiðar.
1. Hver er stefna ráðherra varðandi skipulag, uppbyggingu, nýtingu og stjórnsýslu í kræklingarækt? Óskað er eftir sundurliðun eftir landsvæðum.
Fyrir Alþingi liggur frumvarp sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra til laga um skeldýrarækt, en um er að ræða frumvarp til nýrra heildarlaga um skeldýrarækt sem munu þá einnig gilda um kræklingaeldi og kræklingarækt, sbr. þskj. 218, 201. mál. Í frumvarpinu koma fram ákvæði sem áformað er að verði rammi utan um skipulag og stjórnsýslu í greininni og einnig stefna ráðherra varðandi þau atriði, en frumvarpið var unnið í samráði við hagsmunaaðila sem áttu sæti í vinnuhóp sem skipaður var af sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 26. nóvember 2008, eins og kemur fram í greinargerð með frumvarpinu. Þar kemur einnig fram að engin lög hafi gilt um þessa atvinnugrein og er þetta því fyrsta lagasetning um skeldýrarækt hér á landi.
Með frumvarpinu eru gerðar töluverðar breytingar á inntaki og framkvæmd stjórnsýslu og eftirlits með starfsemi á sviði skeldýraræktar. Útgáfa leyfa til kræklingaræktar og eftirlit með atvinnugreininni hefur hingað til verið hjá Fiskistofu. Eftirlit með starfsemi á sviði skeldýraræktar, einkum kræklingaræktar, er hins vegar aðallega eftirlit með heilnæmi og hollustuháttum, þ.e. matvælaeftirlit sem fer eftir lögum og stjórnvaldsfyrirmælum um það efni og er með nokkuð öðrum hætti en samkvæmt lögum um fiskeldi. Er því gert ráð fyrir að önnur stofnun annist framkvæmd laganna, bæði útgáfu leyfa og eftirlit, þ.e. Matvælastofnun. Hins vegar er gert ráð fyrir að Fiskistofa annist áfram framkvæmd og eftirlit með starfsemi á sviði fiskeldis eins og verið hefur. Þá er í frumvarpinu gert ráð fyrir að ýmsar stofnanir og aðilar verði umsagnaraðilar um tilteknar ákvarðanir samkvæmt frumvarpinu og einnig við setningu stjórnvaldsfyrirmæla sem sett kunna að verða um ýmis framkvæmdaatriði samkvæmt frumvarpinu.
Frumvarpið er í sjö köflum. Í I. kafla eru ákvæði um gildissvið o.fl. Í II. kafla er fjallað um hvernig stjórnsýsla samkvæmt frumvarpinu skuli vera og einnig ákvæði um svæðaskiptingu skeldýraræktar og heimild til að banna skeldýrarækt á ákveðnum svæðum. Gert er ráð fyrir að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra fari með yfirstjórn mála samkvæmt lögunum en að framkvæmd stjórnsýslunnar verði eins og áður segir að öðru leyti í höndum Matvælastofnunar, sem hefur eftirlit með því að ákvæðum laganna sé framfylgt. Þá er áfram gert ráð fyrir að Fiskistofa fari með eftirlit með veiðum skeldýra til áframhaldandi ræktunar, vigtun og skráningu sjávarafla, í samræmi við lög og stjórnvaldsfyrirmæli sem um það gilda á hverjum tíma. Í III. kafla frumvarpsins er fjallað um leyfisveitingar, heilnæmiskannanir, afturköllun leyfa o.fl. Í IV. kafla frumvarpsins eru ákvæði um starfsemi við skeldýraræktina, þ.e. um mannvirki og búnað, merkingar o.fl., svo og ákvæði um eftirlit með starfseminni og hvaða ráðstafanir þurfi að gera við lok starfsemi, t.d. að fjarlægja mannvirki, búnað o.fl.
Að öðru leyti skal áréttað að skeldýrarækt, þ.m.t. kræklingarækt er ný atvinnugrein hér á landi sem hefur átt misjöfnu gengi að fagna á þeim tíma sem hún hefur starfað en stefna sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra er sú að þessi atvinnugrein geti eflt atvinnulíf og byggð í landinu og þannig skilað þjóðarbúinu umtalsverðum tekjum, svo sem raunin hefur orðið hjá öðrum þjóðum. Með gildistöku laga þessara er ætlunin því að stuðla eftir föngum að möguleikum til skeldýraræktar, m.a. kræklingaræktar, og setja þeirri atvinnugrein jafnframt skýrar reglur og umgjörð.
Þá skal upplýst að í 5. gr. frumvarpsins er heimild til þess að skipta kræklingrækt eftir landsvæðum en þar sem frumvarpið hefur enn ekki verið samþykkt sem lög af Alþingi hefur ráðherra ekki enn ákveðið hvort hann muni beita þeirri heimild eða hvernig rétt sé að haga slíkri skiptingu kræklingaræktar á milli landsvæða.
2. Hver er stefna ráðherra varðandi skipulag, stjórnsýslu, nýtingu og veiðar á krabbategundum? Óskað er eftir sundurliðun eftir tegundum og landsvæðum.
Hin almenna stefna er að allar veiðar séu sjálfbærar og stundaðar með ábyrgum hætti.
Samkvæmt reglugerð nr. 611, 25. júní 2007, um takmarkanir á heimild til veiða á kröbbum, eru allar veiðar á kröbbum í gildrur í fiskveiðilandhelgi Íslands óheimilar. Ráðuneytinu er þó heimilt að veita tímabundin leyfi til tilraunaveiða á kröbbum. Allar umsóknir sem berast ráðuneytinu um leyfi til krabbaveiða eru sendar Hafrannsóknastofnuninni til umsagnar og fer ráðuneytið eftir þeirri umsögn við útgáfu tilraunaleyfa.
Líkt og um önnur leyfi til tilraunaveiða þarf skipið að hafa almennt veiðileyfi í atvinnuskyni og uppfylla öll skilyrði sem þau leyfi krefjast, t.a.m. um færslu og skil á afladagbókum og vigtun og skráningu afla. Einnig ber að senda ráðuneytinu og Hafrannsóknastofnuninni sérstaka greinargerð um gang tilraunaveiðanna.
Ekki hefur verið mótuð frekari stefna varðandi krabbaveiðar.
139. löggjafarþing 2010–2011.
Þskj. 918 — 392. mál.
Svar
sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra við fyrirspurn Sigurðar Inga Jóhannssonar um kræklingarækt og krabbaveiðar.
1. Hver er stefna ráðherra varðandi skipulag, uppbyggingu, nýtingu og stjórnsýslu í kræklingarækt? Óskað er eftir sundurliðun eftir landsvæðum.
Fyrir Alþingi liggur frumvarp sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra til laga um skeldýrarækt, en um er að ræða frumvarp til nýrra heildarlaga um skeldýrarækt sem munu þá einnig gilda um kræklingaeldi og kræklingarækt, sbr. þskj. 218, 201. mál. Í frumvarpinu koma fram ákvæði sem áformað er að verði rammi utan um skipulag og stjórnsýslu í greininni og einnig stefna ráðherra varðandi þau atriði, en frumvarpið var unnið í samráði við hagsmunaaðila sem áttu sæti í vinnuhóp sem skipaður var af sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 26. nóvember 2008, eins og kemur fram í greinargerð með frumvarpinu. Þar kemur einnig fram að engin lög hafi gilt um þessa atvinnugrein og er þetta því fyrsta lagasetning um skeldýrarækt hér á landi.
Með frumvarpinu eru gerðar töluverðar breytingar á inntaki og framkvæmd stjórnsýslu og eftirlits með starfsemi á sviði skeldýraræktar. Útgáfa leyfa til kræklingaræktar og eftirlit með atvinnugreininni hefur hingað til verið hjá Fiskistofu. Eftirlit með starfsemi á sviði skeldýraræktar, einkum kræklingaræktar, er hins vegar aðallega eftirlit með heilnæmi og hollustuháttum, þ.e. matvælaeftirlit sem fer eftir lögum og stjórnvaldsfyrirmælum um það efni og er með nokkuð öðrum hætti en samkvæmt lögum um fiskeldi. Er því gert ráð fyrir að önnur stofnun annist framkvæmd laganna, bæði útgáfu leyfa og eftirlit, þ.e. Matvælastofnun. Hins vegar er gert ráð fyrir að Fiskistofa annist áfram framkvæmd og eftirlit með starfsemi á sviði fiskeldis eins og verið hefur. Þá er í frumvarpinu gert ráð fyrir að ýmsar stofnanir og aðilar verði umsagnaraðilar um tilteknar ákvarðanir samkvæmt frumvarpinu og einnig við setningu stjórnvaldsfyrirmæla sem sett kunna að verða um ýmis framkvæmdaatriði samkvæmt frumvarpinu.
Frumvarpið er í sjö köflum. Í I. kafla eru ákvæði um gildissvið o.fl. Í II. kafla er fjallað um hvernig stjórnsýsla samkvæmt frumvarpinu skuli vera og einnig ákvæði um svæðaskiptingu skeldýraræktar og heimild til að banna skeldýrarækt á ákveðnum svæðum. Gert er ráð fyrir að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra fari með yfirstjórn mála samkvæmt lögunum en að framkvæmd stjórnsýslunnar verði eins og áður segir að öðru leyti í höndum Matvælastofnunar, sem hefur eftirlit með því að ákvæðum laganna sé framfylgt. Þá er áfram gert ráð fyrir að Fiskistofa fari með eftirlit með veiðum skeldýra til áframhaldandi ræktunar, vigtun og skráningu sjávarafla, í samræmi við lög og stjórnvaldsfyrirmæli sem um það gilda á hverjum tíma. Í III. kafla frumvarpsins er fjallað um leyfisveitingar, heilnæmiskannanir, afturköllun leyfa o.fl. Í IV. kafla frumvarpsins eru ákvæði um starfsemi við skeldýraræktina, þ.e. um mannvirki og búnað, merkingar o.fl., svo og ákvæði um eftirlit með starfseminni og hvaða ráðstafanir þurfi að gera við lok starfsemi, t.d. að fjarlægja mannvirki, búnað o.fl.
Að öðru leyti skal áréttað að skeldýrarækt, þ.m.t. kræklingarækt er ný atvinnugrein hér á landi sem hefur átt misjöfnu gengi að fagna á þeim tíma sem hún hefur starfað en stefna sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra er sú að þessi atvinnugrein geti eflt atvinnulíf og byggð í landinu og þannig skilað þjóðarbúinu umtalsverðum tekjum, svo sem raunin hefur orðið hjá öðrum þjóðum. Með gildistöku laga þessara er ætlunin því að stuðla eftir föngum að möguleikum til skeldýraræktar, m.a. kræklingaræktar, og setja þeirri atvinnugrein jafnframt skýrar reglur og umgjörð.
Þá skal upplýst að í 5. gr. frumvarpsins er heimild til þess að skipta kræklingrækt eftir landsvæðum en þar sem frumvarpið hefur enn ekki verið samþykkt sem lög af Alþingi hefur ráðherra ekki enn ákveðið hvort hann muni beita þeirri heimild eða hvernig rétt sé að haga slíkri skiptingu kræklingaræktar á milli landsvæða.
2. Hver er stefna ráðherra varðandi skipulag, stjórnsýslu, nýtingu og veiðar á krabbategundum? Óskað er eftir sundurliðun eftir tegundum og landsvæðum.
Hin almenna stefna er að allar veiðar séu sjálfbærar og stundaðar með ábyrgum hætti.
Samkvæmt reglugerð nr. 611, 25. júní 2007, um takmarkanir á heimild til veiða á kröbbum, eru allar veiðar á kröbbum í gildrur í fiskveiðilandhelgi Íslands óheimilar. Ráðuneytinu er þó heimilt að veita tímabundin leyfi til tilraunaveiða á kröbbum. Allar umsóknir sem berast ráðuneytinu um leyfi til krabbaveiða eru sendar Hafrannsóknastofnuninni til umsagnar og fer ráðuneytið eftir þeirri umsögn við útgáfu tilraunaleyfa.
Líkt og um önnur leyfi til tilraunaveiða þarf skipið að hafa almennt veiðileyfi í atvinnuskyni og uppfylla öll skilyrði sem þau leyfi krefjast, t.a.m. um færslu og skil á afladagbókum og vigtun og skráningu afla. Einnig ber að senda ráðuneytinu og Hafrannsóknastofnuninni sérstaka greinargerð um gang tilraunaveiðanna.
Ekki hefur verið mótuð frekari stefna varðandi krabbaveiðar.
