Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 136. máls.
140. löggjafarþing 2011–2012.
Þingskjal 1287  —  136. mál.

2. umræða.


Nefndarálit



um frumvarp til laga um breytingu á áfengislögum, nr. 75/1998,
með síðari breytingum (skýrara bann við auglýsingum).

Frá minni hluta allsherjar- og menntamálanefndar.


    Minni hlutinn telur vert að benda á niðurstöður skýrslu starfshóps á vegum fjármálaráðherra frá janúar 2010 þar sem fjallað er um heildarendurskoðun áfengislöggjafarinnar. Minni hlutinn telur frumvarpið vera nokkuð á skjön við tillögur starfshópsins og bendir á að ekki var gefinn kostur á því við meðferð málsins í nefndinni að fara heildstætt yfir málefnið. Minni hlutinn bendir á að starfshópurinn telur það vera meðal brýnustu verkefna stjórnvalda að móta heildstæða stefnu í áfengismálum með skýrum og raunhæfum markmiðum sem miða að því að draga úr skaðlegri neyslu áfengis. Það er athyglisvert að starfshópurinn telur að heimila skuli auglýsingar á áfengi en þó með takmörkunum. Starfshópurinn bendir á að samkvæmt lögum sé bannað að auglýsa áfengi en á því banni séu þó undantekningar sem leiði til þess að unnt sé að sniðganga bannið. Hópurinn bendir á að eftir ítarlega vinnu telji hann óraunhæft að koma algjörlega í veg fyrir auglýsingar áfengis. Starfshópurinn bendir á að það samræmist reglum flestra Norðurlandaþjóðanna að auglýsingar á áfengi séu heimilar og telur að það geri eftirlit skilvirkara og eyði réttaróvissu. Í skýrslu starfshópsins er fjallað um fleiri atriði en áfengisauglýsingar, m.a. áfengiskaupaaldur, einkasölu ríkisins á áfengi og skattlagningu á áfengi.
    Við umfjöllun um málið bárust nefndinni umsagnir frá samtökum sem hafa innlenda framleiðendur áfengra drykkja innan sinna vébanda. Af þeirra hálfu var bent á að fá ríki hefðu gengið svo langt að banna alfarið auglýsingar áfengra drykkja. Innlendir framleiðendur telja að í frumvarpinu felist mismunun milli þeirra og erlendra framleiðenda þar sem hér á landi sjáist áfengisauglýsingar frá erlendum aðilum fyrir tilstuðlan erlendra fjölmiðla en hinir innlendu hafi hins vegar ekkert tækifæri til að koma sinni vöru á framfæri hérlendis. Tekið var fram að nýsköpun í t.a.m. ölframleiðslu hafi verið mikil hér á landi undanfarin ár, sérstaklega á landsbyggðinni. Þá kæmi stór hópur ferðamanna hingað til lands á ári hverju, margir í því skyni að taka þátt í menningar- og/eða matartengdum viðburðum. Svo stífar reglur um auglýsingar á áfengi geri það að verkum að ekki sé unnt að kynna innlenda framleiðslu fyrir ferðamönnum. Fram komu tillögur um aðrar leiðar, t.d. að atvinnugreinarnar tækju sjálfar meiri ábyrgð á eftirliti með auglýsingum á áfengi. Einnig var bent á að rannsóknir hefðu sýnt að auglýsingar á áfengi hefðu einkum áhrif á val fólks milli tegunda áfengis en ekki á það magn sem innbyrt sé.
    Félag atvinnurekenda kynnti fyrir nefndinni nýlegar tillögur sínar um áfengisstefnu á Íslandi sem og tillögur um áfengisauglýsingar og markaðssetningu á áfengi. Í hinum síðarnefndu felast tillögur um að áfengisauglýsingar verði leyfðar með skýrum takmörkunum. Þá er fjallað um siðareglur um markaðsefni áfengis en siðareglurnar ná t.d. yfir auglýsingar, styrktaraðild, fræðslu og rannsóknir. Félagið leggur til að skipuð verði siðanefnd sem sinni eftirliti og er horft til fyrirkomulags í Svíþjóð hvað þetta varðar.
    Minni hlutanum þykir miður að hvorki tillögur starfshóps fjármálaráðherra né tillögur Félags atvinnurekenda hafi fengist ræddar við meðferð málsins í nefndinni. Í frumvarpinu er aðeins tekið á einu afmörkuðu atriði en heildarmyndin liggur ekki til grundvallar og má benda á að meira en tvö ár eru liðin frá því að skýrsla starfshóps fjármálaráðherra kom út. Minni hlutinn telur mikilvægt að málefnið verði skoðað heildstætt og ítrekar að starfshópur fjármálaráðherra telji brýnt að stjórnvöld móti áfengisstefnu og að algert bann við auglýsingum á áfengi sé ekki raunhæft. Minni hlutinn leggur til að frumvarpið nái ekki fram að ganga og hvetur ríkisstjórnina til að leggja fram heildstæðar tillögur á grundvelli skýrslu starfshóps fjármálaráðherra unnar í nánu samráði við hagsmunaaðila.

Alþingi, 10. maí 2012.



Þorgerður K. Gunnarsdóttir,


frsm.


Ragnheiður Ríkharðsdóttir.