Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 374. máls.
141. löggjafarþing 2012–2013.
Þingskjal 661 — 374. mál.
1. Hversu margar rækjuvinnslur eru starfandi í landinu?
Við undirbúning á svarinu leitaði ráðuneytið til Umhverfisstofnunar sem leitaði liðsinnis framkvæmdastjóra heilbrigðiseftirlitssvæða þar sem umrædd starfsemi, frárennsli frá þeim og meðhöndlun úrgangs frá starfseminni heyrir undir eftirlit heilbrigðisnefnda sveitarfélaga. Rækjuvinnslur eru starfræktar á svæði Heilbrigðiseftirlits Vestfjarða, Heilbrigðiseftirlits Norðurlands vestra og Heilbrigðiseftirlits Vesturlands. Rækjuvinnsla er ekki á öðrum heilbrigðiseftirlitssvæðum landsins.
Alls eru starfræktar sex rækjuvinnslur á landinu en þeim hefur farið mjög fækkandi á síðastliðnum tíu árum. Á Norðurlandi vestra eru þrjár rækjuvinnslur; sú stærsta er Dögun á Sauðárkróki og á Siglufirði starfrækir Rammi eina verksmiðju. Á Hvammstanga er vinnsla sem ekki er starfrækt sem stendur en mun hefja starfsemi að nýju snemma á næsta ári. Á Vestfjörðum eru starfræktar tvær rækjuvinnslur; rækjuvinnslan Kampi er á Ísafirði og rækjuvinnslan Hólmadrangur á Hólmavík. Á Vesturlandi er rækjuvinnsla hjá fyrirtækinu FISK Seafood í Grundarfirði.
2. Hvernig er losun úrgangs hjá þeim háttað með tilliti til reglugerðar nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs?
Við rækjuvinnslu fellur til rækjuskel sem telst vera úrgangur samkvæmt reglugerð nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs og skal úrgangurinn færður til meðhöndlunar í söfnunar- eða móttökustöð. Allt fráveituvatn er sigtað í gegnum bogasigti á Siglufirði og Sauðárkróki en rækjuskelin fer síðan áfram til frekari vinnslu í Primex á Siglufirði. Rækjuskelinni er ekið frá Sauðárkróki en frá Rækjuvinnslu Ramma liggur lögn beint yfir í húsnæði Primex á Siglufirði. Á Hvammstanga var skelin á sama hátt sigtuð frá fráveituvatni og var nýtt til jarðgerðar frammi í Miðfirði, á búi sem stundaði lífræna ræktun. Ekki er enn fyllilega ljóst hvaða aðferð við meðhöndlun úrgangs vinnslan á Hvammstanga mun nota þegar hún fer af stað á ný. Hjá rækjuverksmiðjunni Kampa á Ísafirði er rækjuskelin sigtuð frá með bogasíu og er hún síðan þurrkuð í mjöl í lítilli þurrkverksmiðju í Bolungarvík. Rækjuverksmiðjan Hólmadrangur á Hólmavík er ekki með síu á fráveituvatni heldur er rækjuskelin leidd út um sér útrás sem uppfyllir kröfur varðandi lengd og dýpt í reglugerð um fráveitur og skólp. Hjá fyrirtækinu FISK Seafood í Grundarfirði er rækjuskelin frá rækjuvinnslu ekki fjarlægð úr fráveituvatni heldur berst með vinnsluvatni í fráveitukerfið sem liggur út í sjó.
3. Eru einhverjar rækjuvinnslur með undanþágu frá reglugerðinni? Ef svo er, hvaða forsendur liggja þeim til grundvallar?
Engin af framangreindum rækjuvinnslum eru með undanþágu frá reglugerð nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs. Rækjuvinnslum hafa ekki verið veittar undanþágur frá reglugerðinni.
4. Hversu stóru hlutfalli af heildaraukaafurðum rækjunnar, þ.e. skel og haus, má ætla að hent sé í sjóinn óunnu á hverju ári?
Umhverfisstofnun fékk þær upplýsingar frá Heilbrigðiseftirliti Vestfjarða að Hólmadrangur á Hólmavík hafi á síðasta ári unnið um 3.000 tonn af afurðum úr um 6.000 tonnum af hráefni, en þar er ekki hreinsun á frárennsli. Staðsetning rækjuverksmiðjunnar hefur gert endurnýtingu á rækjuskel erfiða. Bogasía er á staðnum en er ekki í notkun eins og er. Unnið er að því að finna leiðir til að meðhöndla skelina í stað þess að láta hana fara með fráveituvatni og stendur nú val á milli gufuþurrkunar eða eldþurrkunar. Reiknað er með að ákvörðun verði tekin á næstu mánuðum. Kampi Ísafirði sem vann á síðasta ári 3.500 tonn af afurðum úr 8.500 tonnum af hráefni er með hreinsun á frárennsli og hratið, þ.e. skel og haus, fer í mjölvinnslu í Bolungarvík.
Hjá Fisk Seafood í Grundarfirði var unnið úr um 4.000 tonnum af hráefni 2011. Áætlað er að um 50% (2.000 tonn) sé rækjuskel sem fer beint í sjó. Eins og hjá Hólmadrangi hefur staðsetning rækjuvinnslunnar gert endurnýtingu á rækjuskel erfiða, m.a. vegna fjarlægðar t.d. frá Siglufirði þar sem fram fer endurvinnsla á rækjuskel. Samkvæmt upplýsingum frá Heilbrigðiseftirliti Vesturlands er Fisk Seafood með rannsóknastofu á Sauðárkróki og er fyrirtækið að vinna að lausnum þannig að nýta megi rækjuskelina betur. Einnig eru uppi hugmyndir um að standsetja verksmiðju í Grundarfirði sem gæti tekið við úrgangi frá fiskvinnslufyrirtækjum til endurvinnslu. Þær hugmyndir eru þó enn á vinnslustigi.
Því má af framangreindu ætla að um 5.000 tonn af rækjuskel frá rækjuvinnslu sem inniheldur skel og haus fari í fráveitukerfi og út í sjó. Hér er miðað við þá framleiðslugetu sem framangreind fyrirtæki hafa.
141. löggjafarþing 2012–2013.
Þingskjal 661 — 374. mál.
Svar
umhverfis- og auðlindaráðherra við fyrirspurn Guðlaugs Þórs Þórðarsonar
um rækjuvinnslu og meðhöndlun úrgangs.
1. Hversu margar rækjuvinnslur eru starfandi í landinu?
Við undirbúning á svarinu leitaði ráðuneytið til Umhverfisstofnunar sem leitaði liðsinnis framkvæmdastjóra heilbrigðiseftirlitssvæða þar sem umrædd starfsemi, frárennsli frá þeim og meðhöndlun úrgangs frá starfseminni heyrir undir eftirlit heilbrigðisnefnda sveitarfélaga. Rækjuvinnslur eru starfræktar á svæði Heilbrigðiseftirlits Vestfjarða, Heilbrigðiseftirlits Norðurlands vestra og Heilbrigðiseftirlits Vesturlands. Rækjuvinnsla er ekki á öðrum heilbrigðiseftirlitssvæðum landsins.
Alls eru starfræktar sex rækjuvinnslur á landinu en þeim hefur farið mjög fækkandi á síðastliðnum tíu árum. Á Norðurlandi vestra eru þrjár rækjuvinnslur; sú stærsta er Dögun á Sauðárkróki og á Siglufirði starfrækir Rammi eina verksmiðju. Á Hvammstanga er vinnsla sem ekki er starfrækt sem stendur en mun hefja starfsemi að nýju snemma á næsta ári. Á Vestfjörðum eru starfræktar tvær rækjuvinnslur; rækjuvinnslan Kampi er á Ísafirði og rækjuvinnslan Hólmadrangur á Hólmavík. Á Vesturlandi er rækjuvinnsla hjá fyrirtækinu FISK Seafood í Grundarfirði.
2. Hvernig er losun úrgangs hjá þeim háttað með tilliti til reglugerðar nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs?
Við rækjuvinnslu fellur til rækjuskel sem telst vera úrgangur samkvæmt reglugerð nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs og skal úrgangurinn færður til meðhöndlunar í söfnunar- eða móttökustöð. Allt fráveituvatn er sigtað í gegnum bogasigti á Siglufirði og Sauðárkróki en rækjuskelin fer síðan áfram til frekari vinnslu í Primex á Siglufirði. Rækjuskelinni er ekið frá Sauðárkróki en frá Rækjuvinnslu Ramma liggur lögn beint yfir í húsnæði Primex á Siglufirði. Á Hvammstanga var skelin á sama hátt sigtuð frá fráveituvatni og var nýtt til jarðgerðar frammi í Miðfirði, á búi sem stundaði lífræna ræktun. Ekki er enn fyllilega ljóst hvaða aðferð við meðhöndlun úrgangs vinnslan á Hvammstanga mun nota þegar hún fer af stað á ný. Hjá rækjuverksmiðjunni Kampa á Ísafirði er rækjuskelin sigtuð frá með bogasíu og er hún síðan þurrkuð í mjöl í lítilli þurrkverksmiðju í Bolungarvík. Rækjuverksmiðjan Hólmadrangur á Hólmavík er ekki með síu á fráveituvatni heldur er rækjuskelin leidd út um sér útrás sem uppfyllir kröfur varðandi lengd og dýpt í reglugerð um fráveitur og skólp. Hjá fyrirtækinu FISK Seafood í Grundarfirði er rækjuskelin frá rækjuvinnslu ekki fjarlægð úr fráveituvatni heldur berst með vinnsluvatni í fráveitukerfið sem liggur út í sjó.
3. Eru einhverjar rækjuvinnslur með undanþágu frá reglugerðinni? Ef svo er, hvaða forsendur liggja þeim til grundvallar?
Engin af framangreindum rækjuvinnslum eru með undanþágu frá reglugerð nr. 737/2003 um meðhöndlun úrgangs. Rækjuvinnslum hafa ekki verið veittar undanþágur frá reglugerðinni.
4. Hversu stóru hlutfalli af heildaraukaafurðum rækjunnar, þ.e. skel og haus, má ætla að hent sé í sjóinn óunnu á hverju ári?
Umhverfisstofnun fékk þær upplýsingar frá Heilbrigðiseftirliti Vestfjarða að Hólmadrangur á Hólmavík hafi á síðasta ári unnið um 3.000 tonn af afurðum úr um 6.000 tonnum af hráefni, en þar er ekki hreinsun á frárennsli. Staðsetning rækjuverksmiðjunnar hefur gert endurnýtingu á rækjuskel erfiða. Bogasía er á staðnum en er ekki í notkun eins og er. Unnið er að því að finna leiðir til að meðhöndla skelina í stað þess að láta hana fara með fráveituvatni og stendur nú val á milli gufuþurrkunar eða eldþurrkunar. Reiknað er með að ákvörðun verði tekin á næstu mánuðum. Kampi Ísafirði sem vann á síðasta ári 3.500 tonn af afurðum úr 8.500 tonnum af hráefni er með hreinsun á frárennsli og hratið, þ.e. skel og haus, fer í mjölvinnslu í Bolungarvík.
Hjá Fisk Seafood í Grundarfirði var unnið úr um 4.000 tonnum af hráefni 2011. Áætlað er að um 50% (2.000 tonn) sé rækjuskel sem fer beint í sjó. Eins og hjá Hólmadrangi hefur staðsetning rækjuvinnslunnar gert endurnýtingu á rækjuskel erfiða, m.a. vegna fjarlægðar t.d. frá Siglufirði þar sem fram fer endurvinnsla á rækjuskel. Samkvæmt upplýsingum frá Heilbrigðiseftirliti Vesturlands er Fisk Seafood með rannsóknastofu á Sauðárkróki og er fyrirtækið að vinna að lausnum þannig að nýta megi rækjuskelina betur. Einnig eru uppi hugmyndir um að standsetja verksmiðju í Grundarfirði sem gæti tekið við úrgangi frá fiskvinnslufyrirtækjum til endurvinnslu. Þær hugmyndir eru þó enn á vinnslustigi.
Því má af framangreindu ætla að um 5.000 tonn af rækjuskel frá rækjuvinnslu sem inniheldur skel og haus fari í fráveitukerfi og út í sjó. Hér er miðað við þá framleiðslugetu sem framangreind fyrirtæki hafa.
