Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 559. máls.
143. löggjafarþing 2013–2014.
Þingskjal 1252  —  559. mál.




Svar


sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra við fyrirspurn frá Össuri Skarphéðinssyni
um tollfríðindi vegna kjötútflutnings.


     1.      Hvaða fríverslunarsamningar, eða ígildi þeirra, veita tollfríðindi gagnvart útflutningi á kjöti og hliðarafurðum þess, hvenær tóku þeir gildi, hvaða tollfríðindi veita þeir og fyrir hvaða afurðir? Óskað er tæmandi upplýsinga um alla slíka samninga sem eru í gildi.
    Ísland hefur gert 26 fríverslunarsamninga við 34 ríki, ásamt öðrum EFTA-ríkjum, um afnám og/eða lækkun tolla á iðnaðarvörum, fiski og unnum og óunnum landbúnaðarvörum. Þessir samningar taka mið af samningum sem Ísland hefur gert við Evrópusambandið og yfirleitt er ekki samið um meiri tilslakanir á tollum heldur en þar er gert. Samningarnir eru við eftirfarandi ríki og ríkjahópa: Albaníu, Bosníu og Hersegóvínu, Chile, Egyptaland, Flóaráðið (GCC), Hong Kong, Ísrael, Jórdaníu, Kanada, Suður-Kóreu, Kólumbíu, Líbanon, Makedóníu, Mexíkó, Marokkó, palestínsk yfirvöld, Panama, Kostaríka, Perú, Serbíu, Singapúr, Svartfjallaland, Tollabandalag Suður-Afríkuríkja (SACU sem Botsvana, Lesótó, Namibía, Suður- Afríka og Svasíland eru aðilar að), Túnis, Tyrkland og Úkraínu.
    Eftirtaldir fríverslunarsamningar sem taldir hafa verið hér að framan bíða staðfestingar: Samningar við Flóaráðið (GCC), Bosníu og Hersegóvínu, Kólumbíu, Kostaríka og Panama.
    Árið 2005 gerðu Ísland og Færeyjar tvíhliða samning, svokallaðan „Hoyvíkursamning“ sem felur m.a. í sér gagnkvæma fríverslun með landbúnaðarvörur en hann er mun víðtækari en hefðbundnir fríverslunarsamningar.
    1. júlí 2013 tók nýr samningur gildi um innflutning á 600 tonnum af kindakjöti til Noregs en hann leysir af hólmi eldri samning frá árinu 1969. Meginbreytingin er að nýi samningurinn gildir um allt kindakjöt en eldri samningur var bundinn við kjöt í heilum og hálfum skrokkum og saltað kjöt.
    Árið 2013 var gerður fríverslunarsamningur milli Íslands og Kína sem var undirritaður 15. apríl. Alþingi hefur nýlega heimilað ríkisstjórninni að fullgilda þennan samning fyrir Íslands hönd og er gert ráð fyrir að hann taki gildi 1. júlí 2014.
    1. mars 2007 tók gildi samningur Íslands og Evrópusambandsins á grundvelli 19. gr. EES- samningsins sem leysti af hólmi gamlan viðskiptasamning frá árinu 1972. Samningurinn fól í sér að tollar á ýmsar landbúnaðarvörur voru felldir niður í viðskiptum milli Íslands og Evrópusambandsins. Samningnum var ætlað að leiða til lægra verðs á innfluttum landbúnaðarafurðum á Íslandi og um leið skapa ný sóknarfæri til útflutnings íslenskra landbúnaðarafurða. Samningurinn er gerður á grundvelli 19. gr. samningsins um Evrópska efnahagssvæðið en þar er kveðið á um reglulega endurskoðun á viðskiptum með landbúnaðarafurðir milli EFTA-ríkjanna innan EES og ESB. Þetta var í fyrsta sinn sem Ísland og Evrópusambandið gerðu samning á grundvelli fyrrnefndar greinar.
    Tollar féllu niður í viðskiptum samningslandanna með landbúnaðarvörur er um getur í fylgiskjali I. Í því felast m.a. gagnkvæmar niðurfellingar á ýmsum landbúnaðarvörum. Í samningnum felst einnig að tollfrjáls lambakjötskvóti Íslands er hækkaður úr 1.350 tonnum í 1.850 tonn. Þá fær Evrópusambandið tollfrjálsan kvóta til Íslands fyrir 100 tonn af nautakjöti, 200 tonn af svínakjöti, 200 tonn af kjúklingakjöti, 100 tonn af ostum, 100 tonn af kartöflum og 20 tonn af rjúpum. Þá voru samþykktir gagnkvæmir 100 tonna tollfrjálsir kvótar fyrir pylsur. Ísland fékk afur á móti 350 tonna tollkvóta fyrir smjör og 380 tonna innflutningskvóta fyrir skyr til ESB-landanna.
    Þá var um það samið að tollar á kjötvörum úr 2. kafla tollskrár yrðu lækkaðir, að meginreglu til, um 40% frá almennum verð- og magntolli.
    Árið 1985 var gerður samningur við Danmörku um viðskipti Íslands og Grænlands. Ekki liggja fyrir nákvæmar upplýsingar um ívilnanir eftir einstökum tollskrárnúmerum, sbr. auglýsingu í Stjórnartíðindum C1-1985.
    Í fylgiskjali I má sjá töflu yfir fríverslunarsamninga og tvíhliða samninga sem Ísland er aðili að. Í fylgiskjali II má sjá tollaívilnanir sem Ísland nýtur eftir einstökum samningum.

     2.      Hvaða fríverslunarsamningum er ólokið þar sem stefnt er að svipuðum tollfríðindum?
    Fríverslunarsamningur milli ríkisstjórnar Íslands og ríkisstjórnar Alþýðulýðveldisins Kína bíður nú fullgildingar. Þá bíða staðfestingar fríverslunarsamningar EFTA við Bosníu og Hersegóvínu, Kólumbíu, Kostaríka og Panama. Einnig hafa EFTA-ríkin verið í fríverslunarviðræðum við Indland, RuBeKa (þ.e. Rússland, Hvíta-Rússland og Kasakstan), Víetnam, Taíland og Malasíu. Auk þess má nefna að EFTA-ríkin hafa átt í viðræðum við Ísrael og Kanada um endurskoðun á núgildandi samningum. Íslensk stjórnvöld hafa um alllangt skeið átt í tvíhliða viðræðum við Evrópusambandið um aukin gagnkvæm viðskipti með landbúnaðarvörur og standa vonir til þess að þeim viðræðum ljúki á næstu mánuðum.

     3.      Hve mikið hefur verið flutt út í krafti fyrrgreindra samninga síðastliðin fimm ár?
    Fylgiskjal III sýnir heildarútflutning á árinum 2009–2013 og fyrstu þrjá mánuði ársins 2014 til þeirra ríkja sem Ísland hefur gert fríverslunarsamninga og/eða tvíhliða samninga við. Einungis er um að ræða þau tollskrárnúmer sem njóta ívilnana. Ekki er hægt að fullyrða að allur útflutningur sem kemur fram í fylgiskjalinu njóti þeirra tollívilnana sem í samningunum greinir.

     4.      Svara samningarnir þörfum sem kunna að tengjast fyrirséðri aukinni fullvinnslu og hugsanlegum auknum útflutningi á ferskum afurðum?
    Eftir því sem best er vitað liggur engin áætlun fyrir um aukna fullvinnslu og hugsanlega aukinn útflutning á ferskum afurðum. Sala á kjötafurðum hefur verið svipuð og undanfarin ár en er þó nokkuð sveiflukennd eftir einstökum kjöttegundum. Innlend framleiðsla hefur ekki náð að fullnægja eftirspurn hér á landi í nautakjöti og einstökum hlutum svínakjöts. Kjúklingaframleiðsla hefur náð að svara eftirspurn að mestu leyti. Framleiðsla lambakjöts hefur hins vegar verið meiri en innanlandsmarkaði nemur til fjölda ára. Á síðustu árum hefur útflutningur kindakjöts verið á bilinu 2.500–3.000 tonn. Í maí 2011 fóru Landssamtök sláturleyfishafa þess á leit við stjórnvöld að þau beittu sér fyrir samningum við Evrópusambandið um stærri tollfrjálsa innflutningskvóta fyrir lambakjöt á markaði sambandsins. Núverandi innflutningskvóti er 1.850 tonn, en óskað var eftir að kvótinn yrði aukinn í 4.000 tonn. Áhugi hefur einnig komið fram frá fulltrúum annarra kjöttegunda um útflutningskvóta fyrir svína- og kjúklingakjöt. Fylgiskjal I.


    Eftirfarandi tafla sýnir núgildandi fríverslunarsamninga og tvíhliða samninga sem Ísland er aðili að. Eins sýnir taflan samninga sem bíða fullgildingar.

Land Dagsetning Gildistími
Fríverslunarsamningar EFTA-ríkjanna:
Albanía 17.12.2009 1.11.2011
Bosnía og Hersegóvína 24.6.2013
Chile 26.6.2003 1.12.2004
Egyptaland 27.1.2007 1.8.2007
Hong Kong, Kína 21.6.2011 1.10.2012
Ísrael 17.9.1992 1.8.1993
Jórdanía 21.6.2001 1.9.2002
Kanada 26.1.2008 1.7.2009
Kostaríka 24.6.2013
Kólumbía 25.11.2008
Líbanon 24.6.2004 1.1.2007
Makedónía 19.6.2000 1.8.2002
Marokkó 19.6.1997 1.12.1999
Mexíkó 27.11.2000 1.10.2001
Palestína, sjálfstjórnarsvæði 30.11.1998 1.7.1999
Panama 24.6.2013
Perú 24.6.2010 1.10.2001
SACU (Tollabandalag Suður-Afríkuríkja) 26.6.2006 1.5.2008
Samvinnuráð Persaflóaríkja (e. GCC) 22.6.2009
Serbía 17.9.2009 1.10.2011
Singapúr 27.6.2002 1.1.2003
Suður-Kórea 15.12.2005 1.9.2006
Svartfjallaland 14.11.2011 1.10.2012
Túnis 17.12.2004 1.6.2005
Tyrkland 10.12.1991 13.7.1992
Úkraína 24.6.2010 1.6.2012
Stofnsáttmáli EFTA – II. kafli landbúnaðarsamningur 21.6.2001 1.6.2002
*    Nær til Liechtenstein, Noregs og Sviss, síðast uppf. 1.7.2013. (4.1.1960 ) (1.3.1970 )
Aðrir tvíhliða samningar:
Tvíhliða samningur við Færeyjar 31.8.2005 1.11.2006
Samningur við Danmörku um viðskipti Íslands og Grænlands 31.1.1985 1.2.1985
Tvíhliða samningur við ESB, 19. gr. samningur 2.5.1992 1.1.1994
Tvíhliða samningur við Kína 15.4.2013
Tvíhliða samningur við Noreg 1969 uppf. 1.7.2013



Fylgiskjal II.



Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.




Fylgiskjal III.



Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.