Ferill 176. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
145. löggjafarþing 2015–2016.
Þingskjal 184 — 176. mál.
Svar
innanríkisráðherra við fyrirspurn frá Brynhildi Pétursdóttur
um innheimtu dómsekta.
1. Tekur ráðherra undir sjónarmið í skýrslu Ríkisendurskoðunar frá október 2012, Skýrsla um eftirfylgni: Eftirlit með innheimtu sekta og sakarkostnaðar (2009), um að bæta þurfi núverandi kerfi við innheimtu dómsekta?
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar kemur fram að innheimta sekta sé ekki nógu skilvirk, innheimtuúrræði séu ekki nógu virk og erfitt sé að beita vararefsingu fésekta vegna skorts á fangarýmum.
Ráðherra tekur undir það að efla þurfi innheimtu sekta eins og kostur er, enda eru útistandandi sektir um sex milljarðar króna. Innheimta gæti verið mun betri. Hér á landi innheimtast um 25–35% af útistandandi sektum en í Noregi innheimtast 90–95% sekta. Ákvarðanir um að rýmka heimildir innheimtuaðila þarf á hinn bóginn að taka að vel ígrunduðu máli.
Ráðherra mun á 145. löggjafarþingi leggja fram frumvarp um fullnustu refsinga þar sem m.a. er lagt til að innheimtuaðili fái rýmri heimildir til að kanna eignir skuldara sekta og sakarkostnaðar. Þannig kveður frumvarpið á um að auk aðgangs að fasteigna-, skipa- og ökutækjaskrá til eignakönnunar mun innheimtuaðili fá heimild til að kanna eignir sem varðveittar kunna að vera í bönkum, sparisjóðum og öðrum fjármálafyrirtækjum. Þá verða einnig lögð til í framangreindu frumvarpi þau nýmæli að hafi sökunautur á síðustu sex mánuðum fyrir brotadag eða frá brotadegi, þar til rannsókn hófst, ráðstafað fjármunum sínum eða átt þannig viðskipti að verulega frábrugðin þyki því sem almennt gerist, og ætla megi fjárhag hans bágari fyrir vikið, geti innheimtuaðili gert aðför í verðmætum sem án slíks gernings hefðu verið í eigu sökunautar.
2. Hvernig hyggst ráðherra fylgja eftir þeim ábendingum sem koma fram í skýrslunni?
Svo sem fram kemur í svari við 1. tölul. fyrirspurnarinnar liggja fyrir drög að frumvarpi til nýrra laga um fullnustu refsinga þar sem reynt er að koma til móts við ábendingar Ríkisendurskoðunar.
3. Hvað líður heildarendurskoðun laga um fullnustu refsinga, nr. 49/2005?
Frumvarp til laga um fullnustu refsinga er á þingmálaskrá 145. löggjafarþings og hyggst ráðherra leggja það fram á Alþingi í haust.
4. Telur ráðherra eðlilegt að hægt sé að fullnusta fésektir vegna skattalagabrota með samfélagsþjónustu?
Ráðherra telur eðlilegt að sama regla gildi um skattalagabrot og um aðrar sektir, 60 þús. kr. eða hærri. Það er í samræmi við þá stefnu sem stjórnvöld hafa unnið eftir á undanförnum árum að auka fullnustu utan fangelsis, t.d. með tilkomu rafræns eftirlits í lok afplánunar og rýmkun á samfélagsþjónustu. Fullnusta sem þessi er einstaklingum þungbær þrátt fyrir að vera mun vægari en fangelsisvist sem er þyngsta refsing sem lögð er á herðar einstaklings í okkar samfélagi.
Þá er rétt að benda á að samfélagsþjónusta hefur ótvíræða kosti fram yfir hefðbundna fangelsisvist. Hún er ódýrari í framkvæmd, viðkomandi fær að bæta fyrir afbrot með því að vinna í þágu samfélagsins og refsingin raskar stöðu og högum dómþola, sem og fjölskyldu hans, minna en fangelsisvist.
Þá er rétt að benda á að í ráðuneytinu er nú verið að kanna hvort skynsamlegt sé að leggja til fjölgun á tegundum refsinga í almennum hegningarlögum.
