Ferill 216. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
149. löggjafarþing 2018–2019.
Þingskjal 396 — 216. mál.
Svar
dómsmálaráðherra við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni um atkvæðagreiðslu utan kjörfundar.
Fyrirspurnin hljóðar svo:
Í hvaða tilvikum í kosningum til Alþingis, forsetakosningum og sveitarstjórnarkosningum frá 2009 hafa kjósendur þurft að fara út fyrir sveitarfélag sitt á kjörstað til að greiða atkvæði utan kjörfundar, sbr. 1. mgr. 58. gr. laga nr. 24/2000? Hve langt þurftu kjósendur að fara í framangreindum tilvikum til að greiða atkvæði utan kjörfundar? Óskað er eftir upplýsingum um vegalengdir í kílómetrum.
Um atkvæðagreiðslu utan kjörfundar til Alþingis, til sveitarstjórna og til forseta Íslands fer samkvæmt lögum um kosningar til Alþingis nr. 24/2000, sbr. 43. gr. laga um kosningar til sveitarstjórna, nr. 5/1998, og 6. gr. laga um framboð og kjör forseta Íslands, nr. 36/1945.
Samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laga um kosningar til Alþingis fer atkvæðagreiðsla utan kjörfundar fram hér á landi hjá:
a. sýslumönnum, í aðalskrifstofu sýslumanns eða útibúi; sýslumaður getur ákveðið að atkvæðagreiðsla á aðsetri embættis fari fram á sérstökum kjörstað utan aðalskrifstofu, svo og að atkvæðagreiðsla fari fram á öðrum stöðum í umdæmi hans; sýslumaður ákveður hverjir starfsmenn hans skulu vera kjörstjórar og ræður aðra trúnaðarmenn til þeirra starfa,
b. hreppstjórum, í skrifstofu eða á heimili hreppstjóra.
Þá er kjósanda, sem er til meðferðar á sjúkrahúsi eða vistmaður þar, eða er heimilismaður á dvalarheimili aldraðra eða stofnun fyrir fatlað fólk, heimilt að greiða atkvæði á stofnuninni. Með sama hætti fer um fangelsi og vistmenn þar, sbr. 2. mgr. 58. gr. laga nr. 24/2000. Jafnframt er kjósanda, sem ekki getur sótt kjörfund á kjördegi vegna sjúkdóms, fötlunar eða barnsburðar heimilt að greiða atkvæði í heimahúsi nema hann eigi kost á að greiða atkvæði á stofnun skv. 2. mgr., en sækja þarf um að fá að greiða atkvæði í heimahúsi fjórum dögum fyrir kjördag, sbr. 3. mgr. sama ákvæðis.
Á grundvelli 1. mgr. 58. gr. laga nr. 24/2000 getur sýslumaður ákveðið að kosning utan kjörfundar fari fram utan aðalskrifstofu eða útibús og velur þá sýslumaður kjörstjóra og trúnaðarmenn til starfans. Þannig er í lögum kveðið annars vegar á um hvar skylda er til að hafa atkvæðagreiðslu utan kjörfundar og hins vegar um heimild til að hafa slíka atkvæðagreiðslu. Í reglugerð um umdæmi sýslumanna, nr. 1151/2014, kemur fram hvar aðalskrifstofur, sýsluskrifstofur og önnur útibú séu.
Þannig er sýslumanni skylt að hafa atkvæðagreiðslu utan kjörfundar á aðalskrifstofu sinni og í útibúi, en það er á forræði hans að meta hvort nauðsyn sé að unnt sé að greiða atkvæði utan kjörfundar á öðrum stöðum utan skrifstofa sýslumanna. Þannig er í lögum ekki gert ráð fyrir að kosning utan kjörfundar verði í hverju og einu sveitarfélagi.
Í umfjöllun sem hér fer á eftir koma fram upplýsingar um það í hvaða sveitarfélögum kosið hefur verið utan kjörfundar í kosningum til Alþingis, kosningum til forseta og kosningum til sveitarstjórna frá árinu 2009.
Á það skal bent að í einu sveitarfélagi geta t.d. verið margir byggðarkjarnar auk dreifbýlis eða engir byggðarkjarnar og aðeins búseta í sveitum. Í sveitarfélögum með fleiri en einn byggðarkjarna er oft um það að ræða að unnt er að kjósa utan kjörfundar á fleiri en einum byggðarkjarna, svo sem í Fjarðabyggð, en þar hefur verið unnt að kjósa utan kjörfundar á Neskaupstað, Eskifirði og á Fáskrúðsfirði. Í Fjarðabyggð er einnig dreifbýlisbyggð, þ.e. búseta í sveitum, og engin tök á að afla upplýsinga um vegalengdir sem kjósendur sem búsettir eru í sveitum þurfa að fara til þess að kjósa utan kjörfundar, enda vegalengdirnar afar misjafnar eftir því hvort miðað er við þann bæ sem lengst er frá byggðarkjarna sem kosið er í eða næst honum. Í þessu sambandi má t.d. nefna að kjósandi sem býr innst í Skorradal í sveitarfélaginu Skorradalshreppi þarf að fara mun lengri leið til þess að greiða atkvæði utan kjörfundar, væntanlega í Borgarnesi í sveitarfélaginu Borgarbyggð, heldur en sá kjósandi sem býr fremst í dalnum. Þá eru sveitarfélög misvíðfeðm, t.d. þarf kjósandi sem búsettur er í Hvítársíðu að keyra um þó nokkuð langan veg í Borgarnes til þess að kjósa, þó hann sé ávallt innan sama sveitarfélagsins, Borgarbyggðar. Hins vegar þarf kjósandi sem búsettur er í byggðarkjarnanum Hellu í sveitarfélaginu Rangárþingi ytra, einungis að aka um 12,5 km til þess að geta kosið utan kjörfundar í byggðarkjarnanum á Hvolsvelli sem er í sveitarfélaginu Rangárþingi eystra.
Með vísun til framangreinds telur ráðuneytið ekki unnt að svara spurningunni um það hve langt kjósendur hafa þurft að fara í þeim tilvikum sem þeir hafa ekki getað greitt atkvæði utan kjörfundar í sveitarfélagi sínu.
| Nafn |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu. |
| Reykjavíkurborg | x | x | x | x | x | x | x | ||
| Kópavogsbær | x | x | x | x | x | x | x | ||
| Seltjarnarnesbær | |||||||||
| Garðabær | |||||||||
| Hafnarfjarðarkaupstaður | x | x | x | x | x | x | |||
| Mosfellsbær | |||||||||
| Kjósarhreppur | |||||||||
| Reykjanesbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Grindavíkurbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Sandgerðisbær | x | ||||||||
| Sveitarfélagið Garður | x | x | |||||||
| Sveitarfélagið Vogar | |||||||||
| Akraneskaupstaður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Skorradalshreppur | |||||||||
| Hvalfjarðarsveit | |||||||||
| Borgarbyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Grundarfjarðarbær | x | x | x | x | x | x | x | x | |
| Helgafellssveit | |||||||||
| Stykkishólmsbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Eyja- og Miklaholtshreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Snæfellsbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Dalabyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Bolungarvíkurkaupstaður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Ísafjarðarbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Reykhólahreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Tálknafjarðarhreppur | |||||||||
| Vesturbyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Súðavíkurhreppur | |||||||||
| Árneshreppur | x | ||||||||
| Kaldrananeshreppur | |||||||||
| Strandabyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Sveitarfélagið Skagafjörður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Húnaþing vestra | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Blönduósbær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Sveitarfélagið Skagaströnd | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Skagabyggð | |||||||||
| Húnavatnshreppur | |||||||||
| Akrahreppur | |||||||||
| Akureyrarkaupstaður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Norðurþing | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Fjallabyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Dalvíkurbyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Eyjafjarðarsveit | |||||||||
| Hörgársveit | |||||||||
| Svalbarðsstrandarhreppur | |||||||||
| Grýtubakkahreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | |
| Skútustaðahreppur | x | x | x | x | x | ||||
| Tjörneshreppur | |||||||||
| Þingeyjarsveit | x | x | x | x | x | x | |||
| Svalbarðshreppur | |||||||||
| Langanesbyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Seyðisfjarðarkaupstaður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Fjarðabyggð | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Vopnafjarðarhreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Fljótsdalshreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Borgarfjarðarhreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Breiðdalshreppur | x | x | x | x | |||||
| Djúpavogshreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | |
| Fljótsdalshérað | |||||||||
| Sveitarfélagið Hornafjörður | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Vestmannaeyjabær | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Sveitarfélagið Árborg | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Mýrdalshreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Skaftárhreppur | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Ásahreppur | |||||||||
| Rangárþing eystra | x | x | x | x | x | x | x | x | x |
| Rangárþing ytra | x | x | x | ||||||
| Hrunamannahreppur | x | x | x | ||||||
| Hveragerðisbær | x | x | x | ||||||
| Sveitarfélagið Ölfus | x | x | x | ||||||
| Grímsnes- og Grafningshreppur | |||||||||
| Skeiða- og Gnúpverjahreppur | |||||||||
| Bláskógabyggð | x | x | x | ||||||
| Flóahreppur | |||||||||
| Ath. kosið í Grímseyjarhreppi en sameining við Akureyrarkaupstað tók gildi 1. júní 2009 | x | x | |||||||
| Fjöldi sveitarfélaga þar sem kosning utan kjörfundar fór fram | 40 | 39 | 41 | 41 | 40 | 48 | 47 | 45 | 36 |
