Ferill 301. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.


149. löggjafarþing 2018–2019.
Prentað upp.

Þingskjal 622  —  301. mál.
Fyrirvari.

2. umræða.


Nefndarálit með breytingartillögu


um breytingu á lögum um tekjuskatt og lögum um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki (skattfrádráttur vegna hlutabréfakaupa, skattfrádráttur nýsköpunarfyrirtækja).

Frá efnahags- og viðskiptanefnd.


    Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Steinar Örn Steinarsson frá fjármála- og efnahagsráðuneyti, Eddu Símonardóttur frá tollstjóra, Ingvar J. Rögnvaldsson, Elínu Ölmu Arthursdóttur og Jón Ásgeir Tryggvason frá ríkisskattstjóra, Bergþóru Halldórsdóttur frá Samtökum atvinnulífsins, Sigríði Mogensen frá Samtökum iðnaðarins og Gunnar Dofra Ólafsson og Ísak Einar Rúnarsson frá Viðskiptaráði Íslands. Nefndinni bárust erindi um málið frá fjármála- og efnahagsráðuneyti, Kauphöll Íslands hf., ríkisskattstjóra, Samtökum íslenskra leikjafyrirtækja, Samtökum iðnaðarins og Viðskiptaráði Íslands.
    Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar á ákvæðum laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, til að framlengja úrræði er varðar skattfrádrátt vegna hlutabréfakaupa og fækka og einfalda skilyrði sem bæði einstaklingar og félög þurfa að uppfylla þegar einstaklingar hyggjast nýta sér frádráttinn. Þá eru lagðar til breytingar á lögum um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki, nr. 152/2009, um að hækka hámark viðmiðunarfjárhæða skattfrádráttar vegna rannsóknar- og þróunarkostnaðar styrkhæfra fyrirtækja.
    Í þeim umsögnum sem nefndinni bárust sem og meðal gesta á fundum nefndarinnar var almennt lýst stuðningi við framgang frumvarpsins. Einkum var talið til bóta að skilyrði til að nýta sér skattfrádrátt vegna hlutabréfakaupa væru rýmkuð en samkvæmt frumvarpinu fellur m.a. brott það skilyrði að einstaklingur sem nýtir sér úrræðið megi ekki vera starfsmaður viðkomandi félags. Fram komu ábendingar um að ganga mætti enn lengra og fella jafnframt brott skilyrði um að einstaklingur sem nýti heimildina megi ekki vera stjórnarmaður í viðkomandi félagi eða tengdur stjórnarmanni fjölskylduböndum enda skorti málefnaleg rök að baki þeirri reglu. Nefndin tekur undir þessa ábendingu og leggur til breytingu á frumvarpinu í þá veru að stjórnarmönnum í félögum verði heimilt að nýta úrræðið.
    Töluverð umræða fór fram í nefndinni um ástæðu þess að sá hvati sem felst í skattafslætti við hlutabréfakaup hafi í gildandi lögum ekki verið hugsaður til að hvetja starfsmenn til að kaupa hlutabréf í fyrirtækjum sem þeir starfa hjá. Þar hafi m.a. ráðið för sjónarmið um að verja starfsmenn fyrir hugsanlegri misnotkun atvinnurekanda. Hagaðilar mæla þó með því að skilyrðin séu rýmkuð og fellst nefndin á þau sjónarmið eins og framar greinir.
    Við umfjöllun nefndarinnar átti sér stað nokkur umræða um að hámarkskostnaður til útreiknings á frádrætti frá tekjuskatti hækkaði ef fyrirtæki notaðist við aðkeypta sérfræðiþjónustu. Snerist umræðan m.a. um hvort sá hvati væri réttmætur eða hvort eðlilegra væri að miða við hærra þakið án kvaða um aðkeypta þjónustu. Í minnisblaði sem ráðuneytið sendi nefndinni kom fram að fyrirkomulagið mætti rekja til norskrar fyrirmyndar og að ekki væri vitað til að það hefði sætt gagnrýni. Hjá þeim hagsmunaaðilum sem nefndin ræddi við kom jafnframt fram að tilhögunin hefði ekki teljandi áhrif. Mun nefndin því ekki leggja til breytingu á því að svo stöddu en hvetur til þess að vel sé fylgst með því hvernig þessir hvatar nýtast til að auka rannsóknir, þróun og nýsköpun í íslensku atvinnulífi.
    Samkvæmt 2. mgr. 17. gr. laga um stuðning við nýsköpunarfyrirtæki, nr. 152/2009, falla lögin úr gildi 31. desember 2019. Þrátt fyrir að ljóst sé að stefna stjórnvalda sé að stuðningur við nýsköpunarfyrirtæki sé varanlegt úrræði hefur ákvæðið sætt gagnrýni, m.a. þar sem það takmarki fyrirsjáanleika fyrir þau fyrirtæki sem treysta á úrræðið. Í reglugerð (ESB) nr. 651/2014 um almenna hópundanþágu (GBER) er m.a. kveðið á um skilyrði þess að veita megi fyrirtækjum ríkisaðstoð á tilteknum sviðum án þess að leita þurfi eftir sérstöku samþykki Eftirlitsstofnunar EFTA. Íslensk löggjöf verður að taka mið af reglugerðinni en hún fellur úr gildi 2020 sem er ástæðan fyrir því að gildistími laga nr. 152/2009 var takmarkaður. Þrátt fyrir þetta leggur nefndin til að 2. mgr. 17. gr. laganna falli brott enda má telja yfirgnæfandi líkur á að íslenskum stjórnvöldum verði eftir sem áður heimilt að veita þá ríkisaðstoð sem kveðið er á um í lögunum. Fari málin á annan veg verður löggjafinn að grípa til viðeigandi ráðstafana þegar þar að kemur. Nefndin telur þessa aðgerð samræmast þeirri skýru stefnu íslenskra stjórnvalda að styðja við nýsköpun, rannsóknir og þróun sem endurspeglast m.a. í fjármálaáætlun til ársins 2023.
    Nefndin telur frumvarp þetta til bóta og í samræmi við stefnu stjórnvalda um að auka stuðning við rannsóknir og tækniþróun nýsköpunarfyrirtækja á Íslandi. Að framangreindu virtu leggur nefndin til að frumvarpið verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:


     1.      C-liður 1. gr. orðist svo: B-liður 6. tölul. 2. mgr. fellur brott.
     2.      Á eftir 2. gr. komi ný grein, svohljóðandi:
                      2. mgr. 17. gr. laganna fellur brott.

    Oddný G. Harðardóttir skrifar undir álit þetta með fyrirvara þar sem hún telur að betur hefði þurft að kanna og taka afstöðu til sjónarmiða sem mæla gegn því að starfsmanni standi til boða að nýta afsláttarúrræðið sem kveðið er á um í B-lið 1. mgr. 30. gr. laga um tekjuskatt við kaup á hlutabréfum í félagi sem hann starfar hjá.
    Smári McCarthy og Sigmundur Davíð Gunnlaugsson voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.
    Ólafur Ísleifsson, áheyrnarfulltrúi í nefndinni, er samþykkur þessu áliti.

Alþingi, 6. desember 2018.

Óli Björn Kárason,
form.
Bryndís Haraldsdóttir,
frsm.
Þorsteinn Víglundsson.
Brynjar Níelsson. Oddný G. Harðardóttir, með fyrirvara. Ólafur Þór Gunnarsson.
Ásgerður K. Gylfadóttir.