Ferill 340. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

152. löggjafarþing 2021–2022.
Þingskjal 745  —  340. mál.



Svar


félags- og vinnumarkaðsráðherra við fyrirspurn frá Ásthildi Lóu Þórsdóttur um samskipti við hagsmunaverði og skráningu þeirra.


     1.      Hafa öll samskipti ráðherra og ráðuneytisins við hagsmunaverði frá 1. janúar 2021 verið skráð eins og kveðið er á um í 2. mgr. 4. gr. laga um varnir gegn hagsmunaárekstrum í Stjórnarráði Íslands, nr. 64/2020?
    Samkvæmt 2. mgr. 4. gr. laga um varnir gegn hagsmunaárekstrum í Stjórnarráði Íslands, nr. 64/2020, er stjórnvöldum skylt að skrá upplýsingar um samskipti þeirra og hagsmunavarða í samræmi við ákvæði upplýsingalaga, laga um opinber skjalasöfn og laga um Stjórnarráð Íslands. Upplýsingar um aðkomu hagsmunavarða og annarra einkaaðila að samningu stjórnarfrumvarpa skal tilgreina í greinargerð með þeim. Í 3. mgr. 1. gr. laganna er hugtakið hagsmunavörður skilgreint. Með hugtakinu er átt við einstaklinga sem tala máli einkaaðila gagnvart stjórnvöldum og leitast við að hafa áhrif á störf þeirra í atvinnuskyni. Með því að afmarka hugtakið við einstaklinga eru ýmis félagasamtök og fyrirtæki, sem í daglegu tali eru nefnd hagsmunasamtök, strangt til tekið undanskilin reglum 4. gr. en einstakir starfsmenn þeirra geta hins vegar borið skyldur samkvæmt ákvæðinu. Í skýringum við 4. gr. í greinargerð sem fylgdi frumvarpi því sem varð að lögum nr. 64/2020 segir: „Markmið ákvæðisins er fyrst og fremst að í samskiptum hagsmunavarða annars vegar og handhafa framkvæmdarvalds hins vegar liggi fyrir að þeir fyrrnefndu séu að gæta ákveðinna einkahagsmuna, fyrir hönd annarra, gagnvart þeim síðarnefndu. Ákvæðið á því ekki við þegar einstaklingar gæta opinberra hagsmuna í samskiptum við aðra opinbera aðila, svo sem í samskiptum forstöðumanna ríkisstofnana við fagráðuneyti. Þá á ákvæðið heldur ekki við þegar einstaklingar gæta eigin hagsmuna gagnvart hinu opinbera. Til að mynda þarf fyrirsvarsmaður lögaðila, t.d. framkvæmdastjóri fyrirtækis, ekki að senda sérstaka tilkynningu um að hann gæti hagsmuna þess í samskiptum sínum við stjórnvöld. Annað gildir ef fyrirtækið ræður til sín á eigin kostnað einstakling sem hefur það hlutverk að hafa áhrif á störf stjórnvalda í þágu fyrirtækisins, hvort sem um er að ræða störf samkvæmt verksamningi eða ráðningarsamningi. Samkvæmt framangreindu er ljóst að tilkynningarskyldan mun einkum ná til svonefndra almannatengla, upplýsingafulltrúa einkaaðila og lögmanna, sbr. þó 4. mgr., og til einstakra starfsmanna lögaðila og fulltrúa hagsmunasamtaka sem hafa slíka og sambærilega starfsemi með höndum.“
    Í 2. mgr. 27. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, kemur fram að stjórnvöld skuli gæta þess að haldið sé til haga mikilvægum upplýsingum, m.a. um samskipti við almenning og önnur stjórnvöld, svo sem með skráningu fundargerða eða minnisblaða. Í lögum um opinber skjalasöfn, nr. 77/2014, kemur enn fremur fram að afhendingarskyldum aðilum samkvæmt lögunum er skylt að skrá mál sem koma til meðferðar hjá þeim á kerfisbundinn hátt og varðveita málsgögn þannig að þau séu aðgengileg í samræmi við reglur sem Þjóðskjalasafni Íslands er falið að setja. Hvað Stjórnarráð Íslands varðar leiðir af 11. gr. laga nr. 115/2011 að ráðuneytum í Stjórnarráði Íslands er skylt að færa skrá um formleg samskipti og fundi, sem og óformleg samskipti ef þau teljast mikilvæg, milli ráðuneytanna sem og við aðila utan þess. Á grundvelli ákvæðisins hafa verið settar reglur um skráningu samskipta í Stjórnarráði Íslands, sbr. reglur nr. 320/2016, en þar segir að með óformlegum samskiptum sé átt við munnleg samskipti, þar á meðal símtöl og fundi, þar sem lýst er afstöðu eða veittar upplýsingar sem teljast hafa þýðingu fyrir mál sem er til meðferðar í ráðuneyti eða teljast mikilvægar upplýsingar vegna málefna sem heyra undir ráðuneytið, enda komi afstaðan ekki fram í öðrum skráðum gögnum. Skrá skal hvenær samskiptin fóru fram, milli hverra og efni upplýsinga sem um ræðir.
    Ekki liggja fyrir upplýsingar um annað en að samskipti félags- og vinnumarkaðsráðherra við hagsmunaverði hafi verið skráð í málaskrá ráðuneytisins í samræmi við ákvæði framangreindra laga. Þá má finna upplýsingar um fundi félags- og vinnumarkaðsráðherra með hagsmunavörðum í yfirliti yfir fundi ráðherra í opnum dagbókum.

     2.      Hefur ráðuneytið ávallt gætt þess að kanna hvort hagsmunaverðir, sem ráðuneytið eða ráðherra á hverjum tíma hafa átt samskipti við frá 1. janúar 2021, hafi verið tilkynntir og skráðir skv. 3. mgr. 4. gr. laga nr. 64/2020 áður en þeir leituðust við að hafa áhrif á störf stjórnvalda?
    Í 3. mgr. 4. gr. laga nr. 64/2020 er mælt fyrir um tilkynningarskyldu hagsmunavarða. Samkvæmt ákvæðinu er hagsmunaverði skylt að tilkynna um sig og hlutverk sitt áður en hann leitast við að hafa áhrif á störf stjórnvalda fyrir hönd einkaaðila. Áður en hagsmunavörður hefur störf fyrir einkaaðila, þ.e. áður en hann setur sig í samband við stjórnvöld og reynir að hafa áhrif á störf þeirra, ber honum því að tilkynna um sig og hlutverk sitt. Af 7. gr. laganna leiðir að tilkynningu er rétt að beina til forsætisráðuneytis sem heldur skrá yfir þær en berist tilkynning til annars opinbers aðila, t.d. þess sem ætlunin er að hafa áhrif á, er rétt að framsenda hana til forsætisráðuneytis. Tilkynningin getur bæði lotið að því að hagsmunavörður gæti hagsmuna tiltekins einkaaðila í tilteknu afmörkuðu og fyrirliggjandi máli og að því að stöðu sinnar vegna gæti hagsmunavörður hagsmuna einkaaðilans í samskiptum sínum við stjórnvöld.
    Þá er lögaðilum og félagasamtökum, samkvæmt sömu málsgrein, heimilt að senda tilkynningu um einstaklinga sem sinna hagsmunagæslu í umboði þeirra. Í tilkynningu skal greina:
     a.      nafn og kennitölu hagsmunavarðar,
     b.      vinnuveitanda og starfsstöð,
     c.      hlutverk, þ.e. fyrir hönd hvaða aðila hagsmunavörður kemur fram og helstu hagsmuni þeirra; taka skal fram hvort hlutverkið er viðvarandi eða tilfallandi og hvenær gert er ráð fyrir að því ljúki.
    Samkvæmt 4. mgr. 4. gr. skal hagsmunavörður tilkynna um þegar hann sinnir ekki lengur hagsmunagæslu. Þá er kveðið á um það í 5. mgr. greinarinnar að þrátt fyrir ákvæði 3. mgr. sé hagsmunavörðum ekki skylt að tilkynna um sig og hlutverk sitt vegna meðferðar mála á grundvelli stjórnsýslulaga. Samkvæmt framangreindu er það í höndum hagsmunavarða að tilkynna um hlutverk sitt áður en þeir leitast við að hafa áhrif á störf stjórnvalda.
    Í lögum nr. 64/2020 er ekki gert ráð fyrir því að það hafi afleiðingar fyrir þá sem sinna hagsmunagæslu tilkynni þeir sig ekki sem hagsmunaverði. Markmið ákvæða laganna um tilkynningarskyldu hagsmunavarða og skráningu samskipta við þá er fyrst og fremst að auka gagnsæi um samskiptin. Komi einstaklingur fram sem hagsmunavörður gagnvart stjórnvöldum án þess að hafa tilkynnt um hlutverk sitt væri hins vegar rétt af stjórnvaldi að benda á tilkynningarskyldu þar um, sbr. 2. mgr. 14. gr. laga nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Ekki hefur hingað til verið kannað kerfisbundið hvort þeir sem ráðherra eða ráðuneyti eiga í samskiptum við hafi verið tilkynntir eða skráðir samkvæmt lögum nr. 64/2020.

     3.      Hefur ráðherra eða ráðuneytið í einhverjum tilfellum frá 1. janúar 2021 átt samskipti við aðila sem sinna hagsmunagæslu en höfðu ekki verið tilkynntir og skráðir sem hagsmunaverðir skv. 3. mgr. 4. gr. laga nr. 64/2020 þegar samskiptin fóru fram? Ef svo er, í hvaða tilfellum og hvers vegna?
    Á degi hverjum á félags- og vinnumarkaðsráðherra og starfsfólk félags- og vinnumarkaðsráðuneytis samskipti við aðila sem sinna hagsmunagæslu af einhverju tagi. Opin dagbók ráðherra ber t.d. vott um það. Við vinnslu svars þessa var tekið saman hvaða samskipti hafa átt sér stað við hagsmunaverði sem hafa tilkynnt um það hlutverk sitt. Ekki liggja fyrir samanteknar upplýsingar um samskipti við aðila sem sinna hagsmunagæslu en höfðu ekki verið tilkynntir og skráðir sem hagsmunaverðir skv. 3. mgr. 4. gr. laga nr. 64/2020 þegar samskiptin fóru fram, jafnvel þótt þeim kunni að hafa verið það skylt. Sömu reglur gilda eftir sem áður um skráningu samskipta við slíka aðila óháð því hvort þeir hafi tilkynnt um sig og hlutverk sitt. Þannig var það ekki tilgangur laga nr. 64/2020 að leggja aukna skráningarskyldu á stjórnvöld um samskipti við skráða hagsmunaaðila miðað við það sem almennt gildir um skráningu samskipta.

     4.      Hvaða hagsmunaverði í skilningi laga nr. 64/2020 hefur ráðherra eða ráðuneytið átt samskipti við frá gildistöku laganna, hvenær, af hálfu hvaða aðila og um hvaða málefni?
    Meðfylgjandi eru öll samskipti sem ráðherra eða ráðuneytið hafa átt við skráða hagsmunaaðila frá 1. janúar 2021 til loka febrúar árið 2022.

Dagsetning Hagsmunasamtök Hagsmunavörður Efni
8.1.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Málefni er varða endurhæfingu
13.1.2021 Samtök atvinnulífsins Jón Rúnar Pálsson Nefnd um heildarendurskoðun laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar – skipunarbréf
13.1.2021 Samtök atvinnulífsins Maj-Britt Hjördís Briem Eftirlitsnefnd með framkvæmd laga um frjálsan atvinnu- og búseturétt launafólks innan EES – skipunarbréf
13.1.2021 Samtök atvinnulífsins Ragnar Árnason Eftirlitsnefnd með framkvæmd laga um frjálsan atvinnu- og búseturétt launafólks innan EES – skipunarbréf
20.1.2021 Samtök fjármálafyrirtækja Katrín Júlíusdóttir Starfshópur um tillögur að aðgerðum fyrir heimilin vegna COVID-19 – skipunarbréf
20.1.2021 Neytendasamtökin Breki Karlsson Starfshópur um tillögur að aðgerðum fyrir heimilin vegna COVID-19 – skipunarbréf
20.1.2021 Hagsmunasamtök heimilanna Guðmundur Ásgeirsson Starfshópur um tillögur að aðgerðum fyrir heimilin vegna COVID-19 – skipunarbréf
20.1.2021 Samtök fjármálafyrirtækja Yngvi Örn Kristinsson Starfshópur um tillögur að aðgerðum fyrir heimilin vegna COVID-19 – skipunarbréf
20.1.2021 Neytendasamtökin Brynhildur Pétursdóttir Starfshópur um tillögur að aðgerðum fyrir heimilin vegna COVID-19 – skipunarbréf
21.1.2021 Hagsmunasamtök heimilanna Ásthildur Lóa Þórsdóttir Ráðgjöf, stuðningur og hagsmunagæsla Hagsmunasamtaka heimilanna
21.1.2021 Öryrkjabandalag Íslands Rúnar Björn Herrera Þorkelsson Starfshópur um heildarendurskoðun laga nr. 38/2018, um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir – skipunarbréf
21.1.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Starfshópur um heildarendurskoðun laga nr. 38/2018, um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir – skipunarbréf
21.1.2021 Öryrkjabandalag Íslands Alma Ýr Ingólfsdóttir Starfshópur um heildarendurskoðun laga nr. 38/2018, um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir – skipunarbréf
21.1.2021 Þroskahjálp Friðrik Sigurðsson Starfshópur um heildarendurskoðun laga nr. 38/2018, um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir – skipunarbréf
25.1.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Kynning á niðurstöðum úrskurða
26.1.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Málefni er varða úttektir Gæða- og eftirlitsstofnunar félagsþjónustu og barnaverndar
26.1.2021 Bændasamtökin Oddný Steina Valsdóttir Stjórn Tryggingasjóðs sjálfstætt starfandi einstaklinga – skipunarbréf
29.1.2021 Þroskahjálp Anna Lára Steindal Þróunarsjóður innflytjendamála 2020–2021
17.2.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Viðtalsbeiðni til ráðherra um málefni örorkulífeyrisþega
19.2.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Þjónusta við fatlað fólk
25.2.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Viðtalsbeiðni til ráðherra, Sjónarhóll – ráðgjafarmiðstöð
10.3.2021 Samtök atvinnulífsins Halldór Benjamín Þorbergsson Fundur um vinnumarkaðsmál
10.3.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Herbergjasambýli og stofnanir á Íslandi
11.3.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Almenn fræðsla og ráðgjöf á vegum Landssamtakanna Þroskahjálpar
11.3.2021 Þroskahjálp Anna Lára Steindal Þroskahjálp – Ungmennaráð Þroskahjálpar
9.4.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Vegna bólusetninga við COVID-19
15.4.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Málefni örorkulífeyrisþega
27.4.2021 Félag atvinnurekenda Ólafur Stephensen Hlutabótaleið
5.5.2021 Fyrirtæki í hótel- og gistiþjónustu Guðjón Rúnarsson Beiðni um ávarp á aðalfundi Fyrirtækja í hótel- og gistiþjónustu
5.5.2021 Hagsmunasamtök heimilanna Guðmundur Ásgeirsson Áskorun til ríkisstjórnar
26.5.2021 Öryrkjabandalag Íslands Málþing – Heimsmet í skerðingum Beiðni um þátttöku í pallborðsumræðum
3.6.2021 Samtök atvinnulífsins Halldór Benjamín Þorbergsson Fundur um vinnumarkaðsmál
9.6.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Fyrirspurn um frumvörp til laga um vernd mannréttinda fatlaðs fólks
14.6.2021 Samtök atvinnulífsins Jón Rúnar Pálsson Nefnd um skráningu atvinnusjúkdóma – skipunarbréf
15.6.2021 Þroskahjálp Anna Lára Steindal Félagsstarf fyrir fullorðið fatlað fólk
21.6.2021 Þroskahjálp Anna Lára Steindal Frístundaúrræði fyrir fötluð ungmenni
24.6.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Viðtalsbeiðni um starf ungmennaráðs Landssamtakanna Þroskahjálpar
28.6.2021 Neytendasamtökin Brynhildur Pétursdóttir Aðstoð við leigjendur
13.8.2021 Samtök atvinnulífsins Álfheiður Mjöll Sívertssen Samstarfsnefnd um málefni Alþjóðavinnumálastofnunar – skipunarbréf
13.8.2021 Samtök atvinnulífsins Ragnar Árnason Samstarfsnefnd um málefni Alþjóðavinnumálastofnunar – skipunarbréf
16.8.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Réttindagæsla fyrir fatlað fólk
24.8.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Áskorun til flóttamannanefndar og íslenskra stjórnvalda frá Landssamtökunum Þroskahjálp
26.8.2021 Þroskahjálp Sara Dögg Fundur um aukna virkni og atvinnuþátttöku fatlaðs fólks á sviði nýsköpunar
26.8.2021 Öryrkjabandalag Íslands Bergþór H.Þórðarson og Þórdís Vilborg Fundur um aukna virkni og atvinnuþátttöku fatlaðs fólks á sviði nýsköpunar
27.9.2021 Öryrkjabandalag Íslands Alma Ýr Ingólfsdóttir Lögræðissviptingar og nauðungarvistanir
4.10.2021 Þroskahjálp Bryndís Snæbjörnsdóttir Ósk um ávarp á landsþingi Þroskahjálpar
11.10.2021 Öryrkjabandalag Íslands Stefán Vilbergsson Skýrsla um aðgengi á biðstöðvum Strætós bs. á landsbyggðinni
27.10.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Almenn fræðsla og ráðgjöf
27.10.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Ungt fólk og framtíðin, samstarf við ungmennaráð Þroskahjálpar um mótun náms- og atvinnutækifæra
8.11.2021 Bændasamtökin Vigdís Häsler Andleg vellíðan – bætt líðan bænda
8.11.2021 Hagsmunasamtök heimilanna Ásthildur Lóa Þórsdóttir Neytendaréttur á fjármálamarkaði – ráðgjöf, stuðningur og hagsmunagæsla
8.11.2021 Öryrkjabandalag Íslands Daníel Isebarn Ágústsson og Flóki Ásgeirsson Málefni örorkulífeyrisþega
12.11.2021 Þroskahjálp Sara Dögg Áfangaskýrsla vegna verkefnastjórnunar samhæfingar námsframboðs og atvinnutækifæra hjá Þroskahjálp
15.11.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Skerðingar á sérstakri uppbót á grundvelli búsetu erlendis
17.11.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Afgreiðsla umsókna um örorku- og endurhæfingarlífeyri
26.11.2021 Þroskahjálp Unnur Helga Óttarsdóttir Rafræn skilríki
2.12.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Viðtalsbeiðni til ráðherra um málefni fatlaðs fólks
3.12.2021 Þroskahjálp Unnur Helga Óttarsdóttir Ráðherra afhenti Múrbrjótinn á alþjóðlegum degi fatlaðra
3.12.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Hvatningarverðlaun Öryrkjabandalags Íslands
3.12.2021 Þroskahjálp Unnur Helga Óttarsdóttir Réttindavakt fyrir fatlað fólk
7.12.2021 Samtök fjármálafyrirtækja Bernhard Bernhardsson Samráðsnefnd gjaldskyldra aðila samkvæmt lögum um gjaldtöku vegna umboðsmanns skuldara – skipunarbréf
7.12.2021 Samtök fjármálafyrirtækja Yngvi Örn Kristinsson Samráðsnefnd gjaldskyldra aðila samkvæmt lögum um gjaldtöku vegna umboðsmanns skuldara – skipunarbréf
15.12.2021 Félag atvinnurekenda – FA Ólafur Stephensen Málefni er varða sí- og endurmenntun
16.12.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Fundur um málefni örorkulífeyrisþega
21.12.2021 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Málefni örorkulífeyrisþega
22.12.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson, Unnur Helga Óttarsdóttir og Anna Lára Steindal Viðtalsbeiðni til ráðherra um framkvæmd við nýtingu stafrænnar tækni og við stafræna þróun með tilliti til réttinda fatlaðs fólks
30.12.2021 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson, Unnur Helga Óttarsdóttir og Anna Lára Steindal Fundur með ráðherra um framkvæmd við nýtingu stafrænnar tækni og við stafræna þróun með tilliti til réttinda fatlaðs fólks
12.1.2022 Samtök atvinnulífsins Halldór Benjamín Þorbergsson Fundur um vinnumarkaðsmál
12.1.2022 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Boð til ráðherra í Samfélagsvaktina
13.1.2022 Neytendasamtökin Brynhildur Pétursdóttir Netverslun – Netsvindl – Netnjósnir
13.1.2022 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Gerð fræðsluefnis um NPA á auðlesnu máli
14.1.2022 Samtök atvinnulífsins Íris Mist Arnardóttir Nefnd um atvinnumál útlendinga – skipunarbréf
14.1.2022 Samtök atvinnulífsins Ragnar Árnason Nefnd um atvinnumál útlendinga – skipunarbréf
17.1.2022 Samtök atvinnulífsins Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir Boð til ráðherra um þátttöku í Menntadegi atvinnulífsins
17.1.2022 Þroskahjálp Unnur Helga Óttarsdóttir Viðtalsbeiðni til ráðherra um viðkvæmar persónuupplýsingar um fatlað fólk
17.1.2022 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Hlutverk samhæfingaraðila
17.1.2022 Öryrkjabandalag Íslands Sigríður Hanna Ingólfsdóttir Reglugerð (EB) nr. 883/2004 um samræmingu almannatryggingakerfa
27.1.2022 Öryrkjabandalag Íslands Sigríður Hanna Ingólfsdóttir Málefni örorkulífeyrisþega
7.2.2022 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Viðtalsbeiðni til ráðherra um málefni fatlaðs fólks og endurskoðun á almannatryggingakerfinu
9.2.2022 Samtök atvinnulífsins Ingibjörg Ösp Stefánsdóttir Kynning á verkefni sem unnið er í samstarfi SA við Geðhjálp
18.2.2022 Öryrkjabandalag Íslands Sigríður Hanna Ingólfsdóttir Málefni örorkulífeyrisþega
21.2.2022 Þroskahjálp Árni Múli Jónasson Málefni fatlaðs fólks
24.2.2022 Þroskahjálp Unnur Helga Óttarsdóttir Málefni fatlaðs fólks
24.2.2022 Öryrkjabandalag Íslands Þuríður Harpa Sigurðardóttir Málefni fatlaðs fólks