Ferill 603. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
152. löggjafarþing 2021–2022.
Þingskjal 1036 — 603. mál.
Svar
heilbrigðisráðherra við fyrirspurn frá Hildu Jönu Gísladóttur um meðferðarúrræði fyrir börn.
1. Hver er nýting og gagnsemi nýrrar afeitrunardeildar fyrir börn sem var opnuð á Landspítala í júní 2020?
Alls hafa 17 innlagnir verið á afeitrunardeild ólögráða ungmenna frá opnun deildarinnar í júní 2020. Þar af hafa 15 innlagnir verið bráðainnlagnir og tvær voru skipulagðar. Útskrifuðust ungmennin á eftirfarandi staði til eftirmeðferðar eða eftirfylgdar: Stuðla eða annað vistunarúrræði á vegum Barnaverndarstofu, Vinakot, göngudeild BUGL, Krýsuvík eða í meðferð hjá SÁÁ. Alls voru fimm innlagnir á deildina árið 2021, þar af voru fjórar bráðainnlagnir og ein skipulögð innlögn án biðlista.
Á þessum tveimur árum sem deildin hefur starfað hafa verið mun færri innlagnir en gert var ráð fyrir þegar þjónustuþarfir markhópsins voru greindar. Eflaust eru margar skýringar á því. Hugsanlega hefur heimsfaraldurinn haft áhrif, einnig getur verið að neysluvandi ungmenna sé ekki á því alvarleikastigi að þörf sé á innlögnum á afeitrunardeild nema í einstaka tilfellum. Tæplega tveggja ára starfsemistölur gefa sterkar vísbendingar um að deildin gagnist lítið í þjónustukeðju við börn/ungmenni með alvarlegan fíknivanda eins og staðan er nú.
2. Hvaða þjónusta stendur til boða fyrir þau börn sem áður nýttu SÁÁ?
Í upplýsingum frá meðferðarsviði SÁÁ kemur fram að frá aldamótum hefur dregið úr þörf á meðferð vegna vímuefnavanda ungs fólks, sérstaklega barna. Fjöldi barna yngri en 18 ára sem sóttu þjónustu á Vog hefur minnkað verulega eins og sést í eftirfarandi töflu:
| Ár | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| Fjöldi | 48 | 36 | 12 | 9 |
Þess ber að geta að ólögráða ungmenni eru ekki lögð inn á Vog nema með sérstökum undirbúningi og í samráði við foreldra/forráðamenn og ef við á, barnavernd. Lágmarksbið er eftir þjónustu og endurinnlagnir tryggðar eftir þörfum. Meðferðin er kynjaskipt og lögð áhersla á tengingu ungmenna í framhaldi innlagnar við þjónustu á göngudeild SÁÁ.
Í eftirfarandi töflu má sjá fjölda barna yngri en 18 ára sem fengu meðferð á göngu- og/eða dagdeild SÁÁ árin 2018–2021:
| Aldur ungmenna | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| 11 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 12 | 1 | 0 | 0 | 0 |
| 13 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| 14 | 0 | 1 | 1 | 2 |
| 15 | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 16 | 2 | 11 | 6 | 13 |
| 17 | 9 | 7 | 11 | 24 |
3. Í þeim tilvikum þegar MST-meðferð (meðferðarúrræði á heimili barns) hentar ekki, eru þá önnur úrræði fullnægjandi að mati heilbrigðisyfirvalda og er framboðið nægilegt?
Möguleiki er fyrir hendi fyrir barnavernd um land allt að vera í samstarfi annars vegar við afeitrunardeild ólögráða ungmenna á Landspítala og hins vegar við SÁÁ um innlögn til afeitrunar, meðferðar og tengingar við viðeigandi eftirfylgdarúrræði ef þörf er á.
Þá er rétt að benda á að frá nóvember 2020 hefur SÁÁ, samkvæmt samningi við Barnaverndarstofu, veitt sérhæfða heilbrigðisþjónustu fyrir börn í neyðarvistun á Stuðlum. Um kaup á afmarkaðri útkallsþjónustu og föstum vitjunum lækna og hjúkrunarfræðinga er að ræða.