Ferill 522. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
152. löggjafarþing 2021–2022.
Þingskjal 1457 — 522. mál.
Svar
félags- og vinnumarkaðsráðherra við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni um húsmæðraorlof.
Fyrirspurnin hljóðar svo:
1. Hvert er markmiðið með lögum um orlof húsmæðra, nr. 53/1972? Telur ráðherra það markmið eiga jafn vel við nú eins og þegar lögin voru sett?
2. Hversu margar konur hafa átt rétt á húsmæðraorlofi í hverju sveitarfélagi á hverju ári sl. 10 ár?
3. Hversu margar konur hafa nýtt sér rétt til húsmæðraorlofs í hverju sveitarfélagi á hverju ári sl. 10 ár?
4. Hver hefur kostnaður hvers sveitarfélags vegna orlofs húsmæðra verið á hverju ári sl. 10 ár?
5. Hvernig hefur kostnaður skipst milli húsmæðra eftir félagslegri stöðu, sbr. 2. mgr. 6. gr. laganna, á hverju ári sl. 10 ár?
Markmið laga um orlof húsmæðra, nr. 53/1972, er meðal annars að standa straum af kostnaði við orlof kvenna sem veita eða hafa veitt heimili forstöðu, án launagreiðslu fyrir það starf. Í athugasemdum með frumvarpi því sem varð að lögunum kemur meðal annars fram að þar „sem húsmæður fá engin laun fyrir störf sín, m.a. við að ala upp næstu kynslóð, væri það verðug viðurkenning af hálfu þjóðfélagsins, að í fjárlögum væru ætlaðar a.m.k. kr. 100,00 á ári fyrir hverja húsmóður í landinu, í því skyni að gefa nokkrum hluta þeirra kost á orlofi og hvíld frá störfum.“
Lög um orlof húsmæðra eiga sér langa sögu hér á landi en gildandi lög um orlof húsmæðra, nr. 53/1972, eru afrakstur vinnu nefndar sem þáverandi félagsmálaráðherra skipaði 21. september 1971 í því skyni að endurskoða þágildandi lög um orlof húsmæðra, nr. 46/1960. Að mati félags- og vinnumarkaðsráðherra er ljóst að miklar breytingar hafa orðið á vinnumarkaði frá því að lög um orlof húsmæðra, nr. 53/1972, tóku gildi. Þá er jafnframt ljóst að mati ráðherra að miklar og jákvæðar breytingar hafa orðið hvað varðar stöðu og þróun jafnréttismála, ekki síst hvað varðar jafna stöðu og jafnan rétt kynjanna. Enn fremur er ljóst að atvinnuþátttaka kvenna hér á landi hefur vaxið mikið á undanförnum áratugum og hefur undanfarin ár verið með því hæsta sem þekkist.
Ríkisstjórnin leggur ríka áherslu á jafnréttismál og í stjórnarsáttmála hennar kemur meðal annars fram að jafnrétti kynjanna sé mikilvægur þáttur í heilbrigðu samfélagi og að slík mál verði áfram forgangsmál ríkisstjórnarinnar sem og auknar réttarbætur í málefnum hinsegin fólks. Í ljósi framangreinds þykir að mati félags- og vinnumarkaðsráðherra tímabært að rýna markmið og tilgang laga um orlof húsmæðra, nr. 53/1972, í ljósi kynja- og jafnréttissjónarmiða sem og þeirra breytinga sem orðið hafa á vinnumarkaði undanfarna áratugi.
Félags- og vinnumarkaðsráðuneytið býr ekki yfir upplýsingum um þau atriði sem spurt er um í 2.–5. lið fyrirspurnarinnar. Skv. 11. gr. laga um orlof húsmæðra er orlofsnefndum skylt að senda ráðuneytinu og viðkomandi sveitarfélögum árlega skýrslu um starfsemi sína ásamt reikningum. Á undanförnum árum hefur það heyrt til undantekninga að slíkar skýrslur berist ráðuneytinu.
Í ljósi framangreinds óskaði ráðuneytið eftir upplýsingum frá sveitarfélögum í tengslum við fyrirspurn þessa. Alls bárust ráðuneytinu svör frá 36 sveitarfélögum en af svörum sveitarfélaganna er ljóst að sveitarfélögin búa almennt ekki yfir upplýsingum um hversu margar konur hafa nýtt sér rétt til húsmæðraorlofs á hverju ári sl. 10 ár eða hvernig kostnaður hefur skipst milli húsmæðra eftir félagslegri stöðu, sbr. 2. mgr. 6. gr. laganna, á hverju ári sl. 10 ár.
Kostnaður hvers sveitarfélags, sem svaraði fyrirspurn ráðuneytisins, vegna orlofs húsmæðra á verðlagi hvers árs sl. 10 ár var eftirfarandi:
| Akureyri. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 1.706.849 kr. |
| 2013 | 1.798.114 kr. |
| 2014 | 1.856.067 kr. |
| 2015 | 1.894.593 kr. |
| 2016 | 1.946.481 kr. |
| 2017 | 2.005.578 kr. |
| 2018 | 2.083.666 kr. |
| 2019 | 2.157.450 kr. |
| 2020 | 2.225.545 kr. |
| 2021 | 2.316.082 kr. |
| Ásahreppur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 19.486 kr. |
| 2013 | 19.127 kr. |
| 2014 | 20.530 kr. |
| 2015 | 21.247 kr. |
| 2016 | 23.089 kr. |
| 2017 | 23.649 kr. |
| 2018 | 27.395 kr. |
| 2019 | 28.024 kr. |
| 2020 | 28.837 kr. |
| 2021 | 32.658 kr. |
| Árborg. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 742.764 kr. |
| 2013 | 783.696 kr. |
| 2014 | 815.012 kr. |
| 2015 | 830.076 kr. |
| 2016 | 864.926 kr. |
| 2017 | 890.187 kr. |
| 2018 | 997.635 kr. |
| 2019 | 1.071.805 kr. |
| 2020 | 1.094.057 kr. |
| 2021 | 1.259.571 kr. |
| Dalabyggð. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 65.770 kr. |
| 2013 | 206.905 kr. |
| 2014 | 206.905 kr. |
| 2015 | 206.905 kr. |
| 2016 | 71.420 kr. |
| 2017 | 73.543 kr. |
| 2018 | 0 kr. |
| 2019 | 0 kr. |
| 2020 | 0 kr. |
| 2021 | 0 kr. |
| Dalvíkurbyggð. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 182.825 kr. |
| 2013 | 186.160 kr. |
| 2014 | 192.570 kr. |
| 2015 | 193.823 kr. |
| 2016 | 195.776 kr. |
| 2017 | 198.627 kr. |
| 2018 | 208.680 kr. |
| 2019 | 217.170 kr. |
| 2020 | 222.613 kr. |
| 2021 | 223.547 kr. |
| Fjallabyggð. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 195.816 kr. |
| 2013 | 201.581 kr. |
| 2014 | 207.860 kr. |
| 2015 | 212.451 kr. |
| 2016 | 215.460 kr. |
| 2017 | 220.540 kr. |
| 2018 | 223.665 kr. |
| 2019 | 228.798 kr. |
| 2020 | 234.662 kr. |
| 2021 | 237.405 kr. |
| Fjarðabyggð. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 462.747 kr. |
| 2013 | 478.222 kr. |
| 2014 | 494.400 kr. |
| 2015 | 499.335 kr. |
| 2016 | 508.833 kr. |
| 2017 | 550.335 kr. |
| 2018 | 0 kr. |
| 2019 | 0 kr. |
| 2020 | 0 kr. |
| 2021 | 0 kr. |
| Fljótsdalur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2013 | 8.011 kr. |
| 2014 | 8.265 kr. |
| 2015 | 7.811 kr. |
| 2016 | 7.874 kr. |
| 2017 | 8.786 kr. |
| 2018 | 8.429 kr. |
| 2019 | 8.452 kr. |
| 2020 | 8.452 kr. |
| 2021 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| Garðabær. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 1.076.810 kr. |
| 2013 | 1.389.442 kr. |
| 2014 | 1.460.793 kr. |
| 2015 | 1.477.147 kr. |
| 2016 | 1.567.600 kr. |
| 2017 | 1.654.170 kr. |
| 2018 | 1.743.000 kr. |
| 2019 | 1.861.700 kr. |
| 2020 | 1.959.968 kr. |
| 2021 | 2.132.183 kr. |
| Grýtubakkahreppur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 33.527 kr. |
| 2013 | 35.800 kr. |
| 2014 | 36.778 kr. |
| 2015 | 38.327 kr. |
| 2016 | 37.772 kr. |
| 2017 | 38.398 kr. |
| 2018 | 42.376 kr. |
| 2019 | 42.850 kr. |
| 2020 | 44.709 kr. |
| 2021 | 47.345 kr. |
| Hafnarfjörður. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 2.543.411 kr. |
| 2013 | 2.707.185 kr. |
| 2014 | 2.838.959 kr. |
| 2015 | 2.911.096 kr. |
| 2016 | 3.015.482 kr. |
| 2017 | 3.134.783 kr. |
| 2018 | 3.282.160 kr. |
| 2019 | 3.413.921 kr. |
| 2020 | 3.458.666 kr. |
| 2021 | 3.567.096 kr. |
| Húnaþing vestra. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2013 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2014 | 121.183 kr. |
| 2015 | 121.960 kr. |
| 2016 | 123.424 kr. |
| 2017 | 127.344 kr. |
| 2018 | 131.983 kr. |
| 2019 | 134.779 kr. |
| 2020 | 140.130 kr. |
| 2021 | 145.576 kr. |
| Hvalfjarðarsveit. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 58.556 kr. |
| 2013 | 60.985 kr. |
| 2014 | 62.301 kr. |
| 2015 | 65.519 kr. |
| 2016 | 64.943 kr. |
| 2017 | 68.124 kr. |
| 2018 | 70.912 kr. |
| 2019 | 72.314 kr. |
| 2020 | 72.160 kr. |
| 2021 | 77.507 kr. |
| Kópavogur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 2.765.506 kr. |
| 2013 | 2.980.988 kr. |
| 2014 | 3.177.422 kr. |
| 2015 | 3.424.718 kr. |
| 2016 | 3.912.012 kr. |
| 2017 | 3.508.167 kr. |
| 2018 | 3.989.655 kr. |
| 2019 | 4.224.655 kr. |
| 2020 | 4.449.912 kr. |
| 2021 | 4.619.028 kr. |
| Mosfellsbær. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 842.977 kr. |
| 2013 | 899.557 kr. |
| 2014 | 911.516 kr. |
| 2015 | 945.461 kr. |
| 2016 | 1.007.900 kr. |
| 2017 | 1.059.750 kr. |
| 2018 | 1.171.188 kr. |
| 2019 | 1.309.300 kr. |
| 2020 | 1.398.174 kr. |
| 2021 | 1.517.100 kr. |
| Norðurþing. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 213.678 kr. |
| 2013 | 223.000 kr. |
| 2014 | 239.059 kr. |
| 2015 | 293.911 kr. |
| 2016 | 300.580 kr. |
| 2017 | 325.410 kr. |
| 2018 | 358.683 kr. |
| 2019 | 346.543 kr. |
| 2020 | 360.053 kr. |
| 2021 | 364.061 kr. |
| Reykjavíkurborg. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 11.346.507 kr. |
| 2013 | 11.991.146 kr. |
| 2014 | 12.398.165 kr. |
| 2015 | 12.559.271 kr. |
| 2016 | 12.908.312 kr. |
| 2017 | 13.234.543 kr. |
| 2018 | 13.843.959 kr. |
| 2019 | 14.561.024 kr. |
| 2020 | 15.187.501 kr. |
| 2021 | 16.059.195 kr. |
| Rangárþing eystra. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2013 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2014 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2015 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2016 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2017 | 192.443 kr. |
| 2018 | 199.416 kr. |
| 2019 | 217.412 kr. |
| 2020 | 222.355 kr. |
| 2021 | 231.861 kr. |
| Rangárþing ytra. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 143.662 kr. |
| 2013 | 152.013 kr. |
| 2014 | 160.440 kr. |
| 2015 | 161.433 kr. |
| 2016 | 163.537 kr. |
| 2017 | 165.540 kr. |
| 2018 | 178.565 kr. |
| 2019 | 184.686 kr. |
| 2020 | 188.770 kr. |
| 2021 | 209.687 kr. |
| Reykjanesbær. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 1.352.481 |
| 2013 | 1.457.202 |
| 2014 | 1.513.287 |
| 2015 | 1.513.287 |
| 2016 | 1.626.090 |
| 2017 | 1.779.210 |
| 2018 | 1.975.465 |
| 2019 | 2.161.000 |
| 2020 | 2.249.146 |
| 2021 | 2.371.155 |
| Skeiða- og Gnúpverjahreppur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 48.524 kr. |
| 2013 | 50.471 kr. |
| 2014 | 54.754 kr. |
| 2015 | 54.754 kr. |
| 2016 | 55.222 kr. |
| 2017 | 56.518 kr. |
| 2018 | 76.528 kr. |
| 2019 | 70.738 kr. |
| 2020 | 74.003 kr. |
| 2021 | 71.101 kr. |
| Snæfellsbær. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 154.867 kr. |
| 2013 | 163.019 kr. |
| 2014 | 173.664 kr. |
| 2015 | 174.972 kr. |
| 2016 | 176.943 kr. |
| 2017 | 174.707 kr. |
| 2018 | 180.165 kr. |
| 2019 | 189.840 kr. |
| 2020 | 194.213 kr. |
| 2021 | 202.336 kr. |
| Strandabyggð. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | 49.288 kr. |
| 2013 | 51.873 kr. |
| 2014 | 0 kr. |
| 2015 | 0 kr. |
| 2016 | 0 kr. |
| 2017 | 0 kr. |
| 2018 | 0 kr. |
| 2019 | 0 kr. |
| 2020 | 0 kr. |
| 2021 | 0 kr. |
| Suðurnesjabær. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Á ekki við |
| 2013 | Á ekki við |
| 2014 | Á ekki við |
| 2015 | Á ekki við |
| 2016 | Á ekki við |
| 2017 | Á ekki við |
| 2018 | Á ekki við |
| 2019 | 397.400 kr. |
| 2020 | 415.526 kr. |
| 2021 | 439.741 kr. |
| Súðavík. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2013 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2014 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2015 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2016 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2017 | 20.179 kr. |
| 2018 | 0 kr. |
| 2019 | 0 kr. |
| 2020 | 0 kr. |
| 2021 | 0 kr. |
| Vopnafjarðarhreppur. | |
| Ár | Kostnaður |
| 2012 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2013 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2014 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2015 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2016 | Upplýsingar ekki tiltækar |
| 2017 | 69.963 kr. |
| 2018 | 72.644 kr. |
| 2019 | 75.385 kr. |
| 2020 | 0 kr. |
| 2021 | 0 kr. |
Reykhólahreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Reykhólahreppi hafa verið greiddar samtals um 300.000 kr. í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár eða að jafnaði um 30.000 kr. á ári.
Skagabyggð.
Samkvæmt upplýsingum frá Skagabyggð hafa verið greiddar samtals um 100.000 kr. í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár eða að jafnaði um 10.000–11.000 kr. á ári.
Kjósarhreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Kjósarhreppi hafa verið greiddar samtals 252.000 kr. í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár eða að jafnaði um 25.000 kr. á ári.
Árneshreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Árneshreppi hefur ekki verið greitt í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár.
Skútustaðahreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Skútustaðahreppi hefur ekki verið greitt í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár.
Vesturbyggð.
Samkvæmt upplýsingum frá Vesturbyggð hefur ekki verið greitt í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár.
Flóahreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Flóahreppi hefur sl. 10 ár verið greitt lögbundið framlag til orlofssjóðs húsmæðra í samræmi við íbúafjölda.
Tjörneshreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Tjörneshreppi hefur sl. 10 ár verið greitt lögbundið framlag til orlofssjóðs húsmæðra í samræmi við íbúafjölda.
Skagafjörður.
Samkvæmt upplýsingum frá Skagafirði hefur sl. 10 ár verið greitt lögbundið framlag til orlofssjóðs húsmæðra í samræmi við íbúafjölda.
Grímsnes- og Grafningshreppur.
Samkvæmt upplýsingum frá Grímsnes- og Grafningshreppi liggja ekki fyrir upplýsingar um kostnað sem greiddur hefur verið í orlofssjóð húsmæðra sl. 10 ár.
