Ferill 957. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

154. löggjafarþing 2023–2024.
Þingskjal 1746  —  957. mál.



Svar


dómsmálaráðherra við fyrirspurn frá Arndísi Önnu Kristínardóttur Gunnarsdóttur um umsóknir um ríkisborgararétt sem Alþingi veitir með lögum.


    Fyrirspurnin hljóðar svo:
     Hversu margar umsóknir um ríkisborgararétt sem Alþingi veitir með lögum bárust ráðuneytinu árin 1998–2013? Svar óskast sundurliðað eftir þeim mánuði sem viðeigandi frumvarp um veitingu ríkisborgararéttar var lagt fram á Alþingi.

    Með lögum nr. 62/1998, sem tóku gildi 1. október 1998, var lögum um íslenskan ríkisborgararétt, nr. 100/1952, breytt á þá leið að dómsmálaráðherra gat veitt þeim útlendingum, sem sóttu um íslenskan ríkisborgararétt og uppfylltu nánar tiltekin skilyrði, ríkisborgararétt án þess að umsókn þyrfti að leggja fyrir Alþingi. Með þessari breytingu var ætlunin að taka kúfinn af umsóknum um ríkisborgararétt „þannig að einungis munu koma til Alþingis þær umsóknir sem ekki fullnægja [skilyrði laganna]“, líkt og greinir í skýringum við 6. gr. frumvarpsins. Með lögum nr. 145/2013, sem tóku gildi 1. febrúar 2014, var lögum um ríkisborgararétt breytt þannig að veiting ríkisborgararéttar samkvæmt lögum var færð frá ráðuneytinu til Útlendingastofnunar og ákvarðanir stofnunarinnar kæranlegar til ráðuneytisins. Að þessu virtu gerir ráðuneytið ráð fyrir að fyrirspurnin varði tímabilið frá 1. október 1998 til 1. febrúar 2014.
    Samkvæmt framansögðu voru umsóknir um ríkisborgararétt á fyrrgreindu tímabili að jafnaði afgreiddar af dómsmálaráðuneytinu. Þá var Alþingi unnt að fjalla um umsóknir sem ekki fullnægðu þeim skilyrðum sem heimiluðu ráðherra að veita ríkisborgararétt. Var framkvæmdin þannig að umsækjendur sem fengu synjun á umsókn um ríkisborgararétt var leiðbeint um þann möguleika að bera umsókn sína undir Alþingi. Óskaði umsækjandi þess sendi ráðuneytið umsóknina til Alþingis til afgreiðslu.
    Umsóknir um ríkisborgararétt á því tímabili sem fyrirspurnin nær til er að finna í mörgum ólíkum skjalavistunarkerfum ráðuneytisins. Þá voru rafrænir gagnagrunnar ráðuneytisins frá þessum tíma ófullkomnir auk þess sem umsóknir um ríkisborgararétt voru afgreiddar að hluta til á pappírsformi vel fram á fyrsta áratug 21. aldar. Með hliðsjón af þessu og að virtri ofangreindri framkvæmd við afgreiðslu umsókna um ríkisborgararétt þarf að opna hvert einasta mál, eftir atvikum á pappírsformi í skjalavörslu ráðuneytisins sem er ekki í núverandi húsakynnum þess, til að kanna hvort umsækjandi hafi eftir synjun ráðuneytisins óskað eftir því að umsóknin yrði borin undir Alþingi. Að mati ráðuneytisins er þessi úrvinnsla það viðamikil að ekki er unnt að svara fyrirspurninni með einföldum hætti og í stuttu máli í samræmi við 57. gr. laga um þingsköp Alþingis, nr. 55/1991.
    Að þessu sögðu bendir ráðuneytið á að í meiri hluta frumvarpa frá þessum tíma er getið um fjölda umsókna sem bárust Alþingi um ríkisborgararétt það misserið og fylgir sú tölfræði í eftirfarandi töflu. Einnig innihalda vinnuskjöl innan ráðuneytisins yfirlit umbeðinnar tölfræði yfir nokkurra ára tímabil, þ.m.t. yfirlit yfir fjölda umsókna vorin 2010 og 2011 en þær upplýsingar fylgdu ekki frumvörpunum þau ár. Þar sem um vinnuskjöl er að ræða getur ráðuneytið þó ekki staðfest þær tölur. Loks bendir ráðuneytið á að það kann að vera að Alþingi sjálft sé með skráð í sínum skjalavistunarkerfum hversu margar umsóknir um ríkisborgararétt bárust frá ráðuneytinu við afgreiðslu hvers frumvarps um veitingu ríkisborgararéttar.

Framlagning frumvarps Fjöldi umsókna
05.03.1999 Ekki tilgreint
04.05.2000 26
14.05.2001 28
11.12.2001 19
17.04.2002 19
05.12.2002 20
13.03.2003 21
11.12.2003 26
25.05.2004 38
09.12.2004 26
21.03.2005 Ekki tilgreint
06.05.2005 54
08.12.2005 21
02.06.2006 29
29.11.2006 21
14.03.2007 36
12.12.2007 20
26.05.2008 53
18.12.2008 Ekki tilgreint
30.03.2009 Ekki tilgreint
19.12.2009 Ekki tilgreint
12.06.2010 381
18.12.2010 Ekki tilgreint
27.01.2011 12
08.06.2011 561
14.12.2011 42
11.06.2012 57
18.12.2012 73
26.02.2013 36
04.07.2013 12
18.12.2013 56
1 Óstaðfest tölfræði fengin úr vinnuskjölum ráðuneytisins.
2 Umsóknin var að líkindum ekki afgreidd af ráðuneytinu heldur lögð fram og afgreidd af þinginu.