Ferill 68. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

---

155. löggjafarþing 2024–2025.

Prentað upp.

Þingskjal 68  —  68. mál.

Tillaga til þingsályktunar

um trúarbragðafræði sem valgrein í framhaldsskólum.

Flm.: Birgir Þórarinsson, Ásmundur Friðriksson, Berglind Ósk Guðmundsdóttir, Bryndís Haraldsdóttir, Diljá Mist Einarsdóttir, Óli Björn Kárason, Vilhjálmur Árnason.

    Alþingi ályktar að fela barna- og menntamálaráðherra að tryggja að í framhaldsskólum landsins verði boðið upp á kennslu í trúarbragðafræði sem valgrein.

Greinargerð.

    Íslenskt samfélag var lengst af tiltölulega einsleitt og kristin trúararfleifð mótandi afl í menningu og samfélagi. Á síðustu árum hefur myndin hins vegar breyst og nú einkennist samfélagið æ meir af trúarlegum margbreytileika, bæði innan hinnar kristnu trúarhefðar og ekki síst vegna vaxandi áhrifa annarra trúarbragða og lífsskoðana. Þessi breytta staða kallar á vandaða trúarbragðafræðslu á öllum skólastigum. Hér á landi hefur trúarbragðafræðsla einkum átt sér stað í grunnskólum og gert er ráð fyrir henni innan samfélagsgreina í aðalnámskrá (Aðalnámskrá grunnskóla, greinasvið 2013, bls. 194–207). Það vekur aftur á móti athygli að meðan trúarbragðafræðsla er hluti af menntun ungmenna á framhaldsskólastigi í nágrannalöndunum hafa nemendur í framhaldskólum hér á landi ekki átt kost á námsáföngum á þessu sviði svo neinu nemi. Í ljósi vaxandi margbreytileika er þörf á að bæta þar úr.
    Í nágrannalöndunum hefur á undanförnum árum og áratugum átt sér stað mikil umræða um stöðu og hlutverk trúarbragðafræðslu í fjölmenningarlegum samfélögum nútímans. Benda má á að Evrópuráðið hefur sent frá sér skýrslur og greinargerðir sem árétta mikilvægi trúarbragðafræðslu sem þátt í almennri menntun á tímum vaxandi menningarlegs og trúarlegs margbreytileika. Rauður þráður í þessum skýrslum er mikilvægi þess að vinna gegn fordómum, staðalímyndum og misskilningi á trúarbrögðum, og auka víðsýni og umburðarlyndi með því að efla þekkingu og skilning á ólíkum trúarbrögðum og lífsviðhorfum, bæði eigin og annarra.
    Í þessu sambandi má benda á skýrsluna Toledo Guiding Principles on Teaching About Religions and Beliefs in Public Schools, sem hefur að geyma ítarlegar leiðbeiningar um kennslu um trúarbrögð og lífsviðhorf í opinberum skólum (ODHIR, 2007, bls. 13–14). Meginniðurstöður skýrslunnar fela í sér ríka áherslu á gildi þekkingar á trúarbrögðum. Í henni er því haldið fram að sú þekking geti stuðlað að viðurkenningu á mikilvægi þess að virða rétt allra til að ástunda trúarbrögð sín eða lífsviðhorf, enda er trúfrelsi algild mannréttindi, enn fremur að góð þekking á trúarbrögðum og lífsviðhorfum geti aukið skilning á félagslegum margbreytileika, eflt félagslega samloðun og dregið úr ágreiningi og átökum sem stafa af skorti á skilningi á trú annarra. Jafnframt stuðli hún að betri skilningi á sögu, bókmenntum og listum, og efli menningarlega víðsýni.
    Flutningsmenn telja að á þessum grundvelli sé mikilvægt að í framhaldsskólum bjóðist tækifæri til menntunar á sviði trúarbragðafræði þar sem nemendur njóta faglegrar og vandaðrar kennslu og eigi kost á málefnalegri samræðu um helstu trúarbrögð og lífsviðhorf. Það stuðli að víðsýni og umburðarlyndi og virðingu fyrir trú og lífsviðhorfum og réttindum annarra.