Ferill 264. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

156. löggjafarþing 2025.
Þingskjal 773  —  264. mál.
Síðari umræða.


Breytingartillaga


við tillögu til þingsályktunar um fjármálaáætlun fyrir árin 2026–2030.

Frá meiri hluta fjárlaganefndar (RÞI, AMJ, ArnaJ, EBB, HeiðaI).


1.      Taflan Lykiltölur um afkomu og efnahag opinberra aðila orðist svo:
                   
ma.kr. Áætlun 2026 Áætlun 2027 Áætlun 2028 Áætlun 2029 Áætlun 2030
Hið opinbera (A1-hluti ríkis og A-hluti sveitarfélaga)
Rekstrarafkoma
52 92 99 110 128
Heildarafkoma
-37 -4 6 10 24
Hrein eign1
642 648 668 692 739
Nafnvirði heildarútgjalda
2.216 2.292 2.398 2.509 2.618
Heildarskuldir,2
% af VLF
76 74 71 69 67
Skuldir skv. viðmiði laga um op. fjármál,3
% af VLF
45 44 43 42 41
Opinber fyrirtæki:
Rekstrarafkoma
70 71 72 77 79
Heildarafkoma
-22 -18 12 33 55
Hrein eign1
1.209 1.271 1.333 1.398 1.466
Opinberir aðilar í heild:
Rekstrarafkoma
122 163 172 187 207
Heildarafkoma
-59 -22 18 43 79
Hrein eign1
1.851 1.920 2.001 2.089 2.205
. Staða í árslok, efnislegar og peningalegar eignir að frádregnum brúttóskuldum að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum, þ.e. heildarskuldum.
² Brúttóskuldir að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum.
³ Heildarskuldir að frátöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum og að frádregnum sjóðum og bankainnstæðum, sbr. 7. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál.



2.      Taflan Rekstraryfirlit fyrir hið opinbera árin 2026–2030 orðist svo:
                                  
Þjóðhagsgrunnur, ma.kr. Áætlun 2026 Áætlun 2027 Áætlun 2028 Áætlun 2029 Áætlun 2030
Heildartekjur
2.179,2 2.287,6 2.403,3 2.519,3 2.642,0
     Skatttekjur
1.746,8 1.843,8 1.940,7 2.036,2 2.140,1
        Skattar á tekjur og hagnað
959,0 1.005,9 1.055,2 1.108,2 1.166,8
        Skattar á launagreiðslur og vinnuafl
13,6 14,3 15,0 15,7 16,5
        Eignarskattar
109,1 116,7 124,8 131,9 139,1
        Skattar á vöru og þjónustu
638,6 679,1 716,8 750,1 785,7
        Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti
7,3 7,6 8,0 8,4 8,8
        Aðrir skattar
19,2 20,1 20,9 22,0 23,2
     Tryggingagjöld
157,8 166,4 175,1 183,9 193,1
     Fjárframlög
4,5 4,9 5,0 5,2 5,4
     Aðrar tekjur
270,0 272,6 282,5 293,9 303,4
        Eignatekjur
157,0 155,3 161,0 168,0 173,1
            þ.a. vaxtatekjur
57,5 56,8 59,1 62,2 64,5
            þ.a. arðgreiðslur
56,2 53,9 55,2 56,8 58,1
    Sala á vöru og þjónustu
104,8 108,7 112,4 116,4 120,4
    Ýmsar aðrar tekjur
8,3 8,6 9,1 9,5 9,9
Heildargjöld
2.216,2 2.291,7 2.397,8 2.509,0 2.618,3
     Rekstrarútgjöld
2.127,4 2.195,6 2.303,9 2.409,2 2.513,7
        Laun
729,0 760,4 796,8 831,3 869,3
        Kaup á vöru og þjónustu
571,7 587,0 620,6 652,7 685,4
        Afskriftir
106,4 109,1 111,9 114,6 117,5
        Vaxtagjöld
150,4 150,6 159,6 166,6 166,9
        Framleiðslustyrkir
72,2 71,8 74,7 77,9 82,3
        Fjárframlög
18,8 21,0 25,0 26,6 28,3
        Félagslegar tilfærslur til heimila
383,6 403,2 422,1 443,5 465,8
        Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög
95,3 92,5 93,2 95,9 98,3
     Fastafjárútgjöld
88,8 96,2 93,9 99,8 104,6
        Fjárfesting í efnislegum eignum
195,2 205,3 205,7 214,4 222,1
        Afskriftir (-)
-106,4 -109,1 -111,9 -114,6 -117,5
Frumjöfnuður
55,9 89,7 106,1 114,7 126,1
Heildarafkoma
-37,0 -4,1 5,5 10,2 23,7
Peningalegar eignir, hreyfingar
21,6 49,4 48,5 46,5 42,4
    Handbært fé, nettó
3,2 5,6 13,0 13,1 13,1
    Lánveitingar
2,4 24,9 10,1 7,2 1,5
    Hlutafé og stofnfjárframlög
-12,0 -6,6 -1,7 -1,7 -2,0
    Viðskiptakröfur
27,8 25,6 27,1 27,8 29,8
Skuldir, hreyfingar
58,6 53,4 42,9 36,3 18,6
    Lántökur
69,5 77,4 65,1 61,7 47,4
    Lífeyrisskuldbindingar
-5,8 -10,3 -12,7 -14,9 -2,7
    Viðskiptaskuldir
-5,0 -13,7 -9,5 -10,5 -26,0
3.      Taflan Rekstraryfirlit fyrir ríkissjóð (A1-hluta) árin 2026–2030 orðist svo:

Þjóðhagsgrunnur, ma.kr. Áætlun 2026 Áætlun 2027 Áætlun 2028 Áætlun 2029 Áætlun 2030
Heildartekjur
1.564,6 1.639,2 1.720,0 1.801,5 1.887,9
     Skatttekjur
1.215,0 1.281,2 1.346,7 1.411,4 1.482,7
        Skattar á tekjur og hagnað
536,2 559,5 585,1 613,4 645,8
        Skattar á launagreiðslur og vinnuafl
13,6 14,3 15,0 15,7 16,5
        Eignarskattar
14,2 14,9 15,7 16,7 17,6
        Skattar á vöru og þjónustu
624,5 664,8 702,0 735,2 770,8
        Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti
7,3 7,6 8,0 8,4 8,8
        Aðrir skattar
19,2 20,1 20,9 22,0 23,2
    Tryggingagjöld
157,8 166,4 175,1 183,9 193,1
    Fjárframlög
8,0 8,5 8,8 9,2 9,5
    Aðrar tekjur
183,8 183,1 189,4 197,0 202,6
        Eignatekjur
130,5 127,6 132,1 137,8 141,6
            þ.a. vaxtatekjur
51,2 50,3 52,5 55,4 57,5
            þ.a. arðgreiðslur
56,2 53,9 55,2 56,8 58,1
        Sala á vöru og þjónustu
46,2 48,1 49,5 51,1 52,6
        Ýmsar aðrar tekjur
7,1 7,4 7,8 8,1 8,4
Heildargjöld
1.590,7 1.640,2 1.717,1 1.792,4 1.867,1
     Rekstrarútgjöld
1.560,2 1.603,6 1.684,3 1.757,2 1.828,3
        Laun
346,3 358,6 374,5 387,6 402,9
        Kaup á vöru og þjónustu
249,1 253,6 270,6 283,9 297,5
        Afskriftir
77,6 79,6 81,6 83,6 85,7
        Vaxtagjöld
133,7 134,2 143,1 149,8 149,8
            þ.a. gjaldfærðir vextir
90,4 94,1 102,8 110,3 112,9
            þ.a. verðbætur
24,4 21,5 22,0 21,6 19,2
            þ.a. reiknaðir vextir lífeyrisskuldbindinga
18,9 18,6 18,3 17,9 17,7
        Framleiðslustyrkir
71,4 71,0 73,8 77,0 81,3
        Fjárframlög
570,6 598,3 632,2 664,6 698,7
        Félagslegar tilfærslur til heimila
34,3 34,8 35,2 35,7 36,1
        Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög
77,2 73,5 73,3 75,0 76,3
    Fastafjárútgjöld
30,5 36,6 32,8 35,2 38,8
        Fjárfesting í efnislegum eignum
108,1 116,2 114,4 118,8 124,5
        Afskriftir (-)
-77,6 -79,6 -81,6 -83,6 -85,7
Frumjöfnuður
56,4 82,9 93,5 103,5 113,1
Heildarafkoma
         
-26,1 -1,0 2,9 9,1 20,8
Peningalegar eignir, hreyfingar
15,5 43,7 42,7 40,5 36,3
    Handbært fé, nettó
2,1 4,5 12,0 12,0 12,0
    Lánveitingar
1,2 23,7 8,9 6,0      0,3
    Hlutafé og stofnfjárframlög
-9,2 -4,3 0,7 0,6 0,5
    Viðskiptakröfur
21,4 19,7 21,2 21,9 23,6
Skuldir, hreyfingar
41,6 44,7 39,8 31,4 15,5
    Lántökur
57,4 73,3 66,7 61,7 49,2
    Lífeyrisskuldbindingar
-10,4 -14,7 -17,0 -19,6 -7,6
    Viðskiptaskuldir
-5,4 -13,9 -9,9 -10,7 -26,1

4.      Taflan Heildarútgjöld málefnasviða árin 2026–2030 orðist svo:

Heildarútgjöld málefnasviða í m.kr. á verðlagi 2025 2026 2027 2028 2029 2030
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess
6.646 6.584 6.816 6.770 6.723
02 Dómstólar
4.260 4.232 4.224 4.185 4.165
03 Æðsta stjórnsýsla
3.026 3.832 3.037 3.028 2.768
04 Utanríkismál
22.607 23.603 22.243 22.150 22.069
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla
28.890 28.485 28.514 28.407 28.298
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár
3.259 3.220 3.193 3.163 3.132
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar
37.297 34.919 37.600 39.689 42.775
08 Sveitarfélög og byggðamál
37.879 38.817 39.690 40.505 41.367
09 Almanna- og réttaröryggi
47.098 48.908 49.088 42.987 42.884
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála
22.531 20.846 21.210 19.913 19.774
11 Samgöngu- og fjarskiptamál
72.073 74.853 74.076 74.243 73.907
12 Landbúnaður
24.401 24.320 24.247 24.203 24.159
13 Sjávarútvegur og fiskeldi
8.588 8.350 8.296 8.085 7.742
14 Ferðaþjónusta
2.386 2.360 2.336 2.311 2.286
15 Orkumál
11.558 9.145 9.135 9.124 9.114
16 Markaðseftirlit og neytendamál
4.601 4.642 4.727 4.732 4.831
17 Umhverfismál
40.312 38.311 39.136 39.809 40.511
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál
24.978 24.991 24.547 22.138 21.830
19 Fjölmiðlun
7.451 7.523 7.785 8.227 8.718
20 Framhaldsskólastig
50.069 48.658 47.516 46.938 46.639
21 Háskólastig
70.172 70.189 69.983 69.226 68.932
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála
6.573 5.733 5.680 5.632 5.583
23 Sjúkrahúsþjónusta
187.042 185.645 188.093 198.522 202.594
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa
99.704 101.667 104.286 106.099 107.930
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta
89.718
91.693 99.011 101.635 104.262
26 Lyf og lækningavörur
46.456 47.333 48.228 49.141 50.062
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks
127.838 128.653 129.682 131.525 133.398
28 Málefni aldraðra
122.425 127.017 133.717 137.528 141.452
29 Fjölskyldumál
80.892 79.379 80.331 80.600 81.627
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi
44.441 41.039 41.895 41.930 41.965
31 Húsnæðis- og skipulagsmál
24.911 26.877 21.010 21.005 20.999
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála
12.284 12.158 12.086 11.984 11.882
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar
195.828 193.759 199.847 203.759 200.733
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir
26.959 29.077 32.676 39.557 44.510
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna
16.373 17.775 20.674 22.076 23.540
Heildargjöld á verðlagi ársins 2025
1.611.523 1.614.594 1.644.610 1.670.824 1.693.161
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 2025
43.676 87.506 131.848 178.126 227.381
Heildargjöld á verðlagi hvers árs
1.655.200 1.702.100 1.776.458 1.848.950 1.920.542
Heildargjöld aðlöguð að GFS- staðli1
-64.538 -61.881 -59.380 -56.599 -53.393
Heildarútgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðl. hvers árs
1.590.661 1.640.219 1.717.077 1.792.351 1.867.149
1 Hér er meðal annars um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá eru einnig gerðar aðlaganir á meðferð lífeyrisskuldbindinga og vaxtagjalda.


5.      Taflan Útgjaldarammar málefnasviða árin 2026–2030 orðist svo:

Málefnasvið án liða utan ramma1 í m.kr. á verðlagi 2025 2026 2027 2028 2029 2030
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess
6.646 6.584 6.816 6.770 6.723
02 Dómstólar
4.260 4.232 4.224 4.185 4.165
03 Æðsta stjórnsýsla
3.026 3.832 3.037 3.028 2.768
04 Utanríkismál
22.607 23.603 22.243 22.150 22.069
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla
28.890 28.485 28.514 28.407 28.298
06 Hagskýrslugerð og grunnskrár
3.259 3.220 3.193 3.163 3.132
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar
37.297 34.919 37.600 39.689 42.775
08 Sveitarfélög og byggðamál
4.242 4.134 4.092 4.049 4.005
09 Almanna- og réttaröryggi
47.098 48.908 49.088 42.987 42.884
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála
22.531 20.846 21.210 19.913 19.774
11 Samgöngu- og fjarskiptamál
72.073 74.853 74.076 74.243 73.907
12 Landbúnaður
24.401 24.320 24.247 24.203 24.159
13 Sjávarútvegur og fiskeldi
8.588 8.350 8.296 8.085 7.742
14 Ferðaþjónusta
2.386 2.360 2.336 2.311 2.286
15 Orkumál
11.558 9.145 9.135 9.124 9.114
16 Markaðseftirlit og neytendamál
4.601 4.642 4.727 4.732 4.831
17 Umhverfismál
40.312 38.311 39.136 39.809 40.511
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál
24.978 24.991 24.547 22.138 21.830
19 Fjölmiðlun
7.451 7.523 7.785 8.227 8.718
20 Framhaldsskólastig
50.069 48.658 47.516 46.938 46.639
21 Háskólastig
70.172 70.189 69.983 69.226 68.932
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og barnamála
6.573 5.733 5.680 5.632 5.583
23 Sjúkrahúsþjónusta
187.042 185.645 188.093 198.522 202.594
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa
99.704 101.667 104.286 106.099 107.930
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta
89.718 91.693 99.011 101.635 104.262
26 Lyf og lækningavörur
46.456 47.333 48.228 49.141 50.062
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks
127.838 128.653 129.682 131.525 133.398
28 Málefni aldraðra
122.425 127.017 133.717 137.528 141.452
29 Fjölskyldumál
80.892 79.379 80.331 80.600 81.627
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi
7.748 7.732 8.202 8.205 8.208
31 Húsnæðis- og skipulagsmál
24.911 26.877 21.010 21.005 20.999
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála
12.284 12.158 12.086 11.984 11.882
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar
- - - - -
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir
20.129 21.877 25.096 31.607 36.560
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna
16.373 17.775 20.674 22.076 23.540
Samtals frumgjöld innan ramma á verðlagi 2025
1.338.535 1.345.644 1.367.892 1.388.934 1.413.359
Liðir utan ramma1
158.169 153.360 151.946 150.048 147.655
Aðlaganir að GFS-staðli, einkum innbyrðis viðskipti2
-83.409 -80.500 -77.682 -74.536 -71.058
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi 2025
1.413.295 1.418.504 1.442.156 1.464.447 1.489.956
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 2025
43.676 87.506 131.848 178.126 227.381
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs
1.456.972 1.506.010 1.574.004 1.642.572 1.717.338
Vaxtagjöld
114.819 115.590 124.772 131.842 132.147
Aðlögun vaxtagjalda að GFS-staðli
18.871 18.619 18.302 17.937 17.665
Heildargjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs
1.590.662 1.640.219 1.717.078 1.792.351 1.867.150
1 Liðir sem falla utan ramma málefnasviða að frátöldum vaxtagjöldum eru eftirfarandi: ríkisábyrgðir, afskriftir skattkrafna, lífeyrisskuldbindingar, Atvinnuleysistryggingasjóður og framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga.
2 Hér er m.a. um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá er einnig um að ræða aðlögun á meðferð lífeyrisskuldbindinga.
6.      Taflan Stöðugleikaregla ríkissjóðs (A1-hluta) árin 2026–2030 orðist svo:

Stöðugleikaregla, ma.kr. á verðlagi 2025 Fjárlög 2025 Áætlun 2026 Áætlun 2027 Áætlun 2028 Áætlun 2029 Áætlun 2030
Heildarútgjöld málefnasviða
1.545,6 1.611,5 1.614,6 1.644,6 1.670,8 1.693,2
Undanskildir liðir
    Vaxtagjöld
101,6 114,8 115,6 124,8 131,8 132,1
    Lífeyrisskuldbindingar
79,1 80,9 78,1 75,0 71,8 68,5
    Fjárfestingarframlög
70,0 83,4 89,3 86,3 89,1 93,0
    Atvinnuleysisbætur
35,6 36,7 33,3 33,7 33,7 33,8
    Jöfnunarsjóður, lögbundin framlög
32,2 33,6 34,7 35,6 36,5 37,4
    Afskriftir skattkrafna
6,5 6,8 7,2 7,6 8,0 8,0
    Tapaðar kröfur og tjónabætur
0,1 0,1 0,1 0,1 0,1 0,1
Útgjaldagrunnur stöðugleikareglu
1.220,6 1.255,1 1.256,4 1.281,6 1.299,9 1.320,3
    Raunvöxtur útgjalda milli ára, %
2,8% 0,1% 2,0% 1,4% 1,6%
    Raunvöxtur útgjalda milli ára, ma.kr.
34,5 1,2 25,2 18,3 20,5
    Raunvöxtur tekjuráðstafana milli ára
20,2 12,7 8,7 4,3 4,9
Útgjaldavöxtur að frádregnum tekjuráðstöfunum
14,3 -11,5 16,6 14,0 15,6
Stöðugleikaregla, % br. frá fyrra ári
1,2% -0,9% 1,3% 1,1% 1,2%


7.      Taflan Sjóðstreymi ríkissjóðs (A1-hluta) árin 2026–2030 orðist svo:
Greiðslugrunnur, ma.kr. Áætlun 2026 Áætlun 2027 Áætlun 2028 Áætlun 2029 Áætlun 2030
Handbært fé frá rekstri
-26,0 -2,8 -2,8 0,9 10,7
Fjárfestingarhreyfingar
    Fjárfesting
-82,8 -89,5 -86,3 -89,3 -93,4
    Sala eigna
0,8 0,8 0,9 1,0 1,1
    Veitt löng lán
-28,9 -51,3 -33,6 -31,8 -27,1
    Innheimtar afborganir af veittum lánum
27,7 27,6 24,6 25,8 26,8
    Móttekinn arður
56,2 53,9 55,2 56,8 58,1
    Fyrirframgreiðsla til LSR
-10,7 -10,9 -11,2 -11,5 -11,8
    Eiginfjárframlög og hlutabréfakaup
8,4 3,5 -1,6 -1,6 -1,6
Fjárfestingarhreyfingar samtals
-29,3 -66,0 -51,9 -50,5 -47,9
Hreinn lánsfjárjöfnuður
-55,3 -68,8 -54,7 -49,7 -37,2
Fjármögnunarhreyfingar
    Tekin langtímalán
352,5 162,4 296,8 138,5 200,2
    Afborganir af teknum lánum
-295,1 -89,1 -230,1 -76,8 -151,0
Fjármögnunarhreyfingar samtals
57,4 73,3 66,7 61,7 49,2
Breyting á handbæru fé
2,1 4,5 12,0 12,0 12,0