Ferill 513. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

157. löggjafarþing 2025–2026.
Þingskjal 871  —  513. mál.
Stjórnarfrumvarp.


Frumvarp til laga


um þjónustuveitendur hópfjármögnunar fyrir fyrirtæki.

Frá fjármála- og efnahagsráðherra.


1. gr.
Lögfesting.

    Ákvæði reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2020/1503 frá 7. október 2020 um evrópska þjónustuveitendur hópfjármögnunar fyrir fyrirtæki og um breytingu á reglugerð (ESB) 2017/1129 og tilskipun (ESB) 2019/1937, sem er birt á bls. 372–420 í EES-viðbæti við Stjórnartíðindi Evrópusambandsins nr. 34 frá 25. apríl 2024, skulu hafa lagagildi hér á landi með þeim aðlögunum sem leiðir af ákvörðun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 30/2024 frá 2. febrúar 2024, sem er birt á bls. 53–54 í EES-viðbæti við Stjórnartíðindi Evrópusambandsins nr. 51 frá 27. júní 2024, og bókun 1 um altæka aðlögun við EES-samninginn, sbr. lög um Evrópska efnahagssvæðið, nr. 2/1993, þar sem bókunin er lögfest.
    Í lögum þessum er vísað til reglugerðar (ESB) 2020/1503 með aðlögunum skv. 1. mgr. sem reglugerðar (ESB) 2020/1503.

2. gr.
Vísanir til tilskipana.

    Eftirfarandi vísanir til tilskipana í reglugerð (ESB) 2020/1503 endurspeglast svo í íslenskum lögum:
     1.      Áhættusamt þriðja land skv. 2. mgr. 9. gr. tilskipunar (ESB) 2015/849: Áhættusöm og ósamvinnuþýð ríki samkvæmt lögum um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.
     2.      Ákvæði landslaga sem lögleiða tilskipun (ESB) 2015/849: Lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.
     3.      Fagfjárfestir skv. 1.–4. lið I. þáttar II. viðauka við tilskipun 2014/65/ESB: Fagfjárfestir skv. a–d-lið 14. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga um markaði fyrir fjármálagerninga, nr. 115/2021.
     4.      Fjárfestingarþjónusta samkvæmt tilskipun 2014/65/ESB: Fjárfestingarþjónusta samkvæmt lögum um markaði fyrir fjármálagerninga.
     5.      Framseljanleg verðbréf skv. 44. lið 1. mgr. 4. gr. tilskipunar 2014/65/ESB: Verðbréf skv. 64. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga um markaði fyrir fjármálagerninga, nr. 115/2021.
     6.      Fyrirtæki sem falla undir 4. og 5. gr. tilskipunar 2009/110/EB: Rafeyrisfyrirtæki skv. 11.–13. gr. laga um útgáfu og meðferð rafeyris, nr. 17/2013.
     7.      Fyrirtæki sem falla undir 7–9. gr. tilskipunar (ESB) 2015/2366: Greiðslustofnanir skv. 7.–9. gr. laga um greiðsluþjónustu, nr. 114/2021.
     8.      Greiðsluþjónusta samkvæmt tilskipun (ESB) 2015/2366: Greiðsluþjónusta samkvæmt lögum um greiðsluþjónustu.
     9.      Greiðsluþjónustuveitandi samkvæmt tilskipun (ESB) 2015/2366: Greiðsluþjónustuveitandi samkvæmt lögum um greiðsluþjónustu.
     10.      Innstæðutryggingakerfi samkvæmt tilskipun 2014/49/ESB: Innstæðudeild Tryggingarsjóðs vegna fjármálafyrirtækja samkvæmt lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta.
     11.      Kröfur til framkvæmdar 1. mgr. 9. gr. tilskipunar 2013/36/ESB: Kröfur skv. 1. mgr. 3. gr. laga um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002.
     12.      Neytendur eins og þeir eru skilgreindir í a-lið 3. gr. tilskipunar 2008/48/EB: Neytandi skv. n-lið 5. gr. laga um neytendalán, nr. 33/2013.
     13.      Samstæðureikningsskil í samræmi við tilskipun 2013/34/ESB: Samstæðureikningsskil í samræmi við lög um ársreikninga.
     14.      Starfsleyfi samkvæmt tilskipun 2013/36/ESB: Starfsleyfi samkvæmt lögum um fjármálafyrirtæki.
     15.      Starfsleyfi sem lánastofnun skv. 8. gr. tilskipunar 2013/36/ESB: Starfsleyfi sem lánastofnun skv. 2. gr. laga um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002.
     16.      Starfsleyfi samkvæmt tilskipun 2014/65/ESB: Starfsleyfi samkvæmt lögum um markaði fyrir fjármálagerninga.
     17.      Starfsleyfi samkvæmt tilskipun 2009/110/EB: Starfsleyfi samkvæmt lögum um útgáfu og meðferð rafeyris.
     18.      Starfsleyfi samkvæmt tilskipun (ESB) 2015/2366: Starfsleyfi samkvæmt lögum um greiðsluþjónustu.
     19.      Tryggingakerfi fyrir fjárfesta samkvæmt tilskipun 97/9/EB: Tryggingakerfi fyrir fjárfesta samkvæmt lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta.
     20.      Umsjón með útboði án sölutryggingar skv. 7. lið A-þáttar I. viðauka við tilskipun 2014/65/ESB: Umsjón með útboði fjármálagerninga án sölutryggingar skv. g-lið 16. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga um markaði fyrir fjármálagerninga, nr. 115/2021.
     21.      Yfirráð eins og þau eru skilgreind í b-lið 35. liðar 1. mgr. 4. gr. tilskipunar 2014/65/ESB: Yfirráð skv. b-lið 43. tölul. 1. mgr. 4. gr. laga um markaði fyrir fjármálagerninga, nr. 115/2021.

3. gr.
Lögbært yfirvald og eftirlit.

    Seðlabanki Íslands er lögbært yfirvald hér á landi í skilningi laga þessara. Fjármálaeftirlitið annast eftirlit samkvæmt lögunum og fer með önnur verkefni sem lögin fela lögbæru yfirvaldi. Um eftirlit Fjármálaeftirlitsins fer samkvæmt ákvæðum laga um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi.
    Fjármálaeftirlitið hefur þær eftirlits- og rannsóknarheimildir sem kveðið er á um í 30. gr. reglugerðar (ESB) 2020/1503.

4. gr.
Stjórnvaldssektir.

    Fjármálaeftirlitið getur lagt stjórnvaldssekt á hvern þann sem brýtur gegn eftirfarandi ákvæðum reglugerðar (ESB) 2020/1503: 3.–5. gr., 1.–6. mgr. 6. gr., 1.–4. mgr. 7. gr., 1.–6. mgr. 8. gr., 1. og 2. mgr. 9. gr., 10. gr., 11. gr., 1. mgr. 12. gr., 2. mgr. 13. gr., 2. og 3. mgr. 15. gr., 1. mgr. 16. gr., 1. og 4. mgr. 18. gr., 1.–6. mgr. 19. gr., 1. og 2. mgr. 20. gr., 1.–7. mgr. 21. gr., 22. gr., 2.–13. mgr. 23. gr., 24.–26. gr. og 1.–3. mgr. 27. gr.
    Stjórnvaldssekt sem lögð er á einstakling getur numið allt að 82 millj. kr. Stjórnvaldssekt sem lögð er á lögaðila getur numið allt að 82 millj. kr., en getur þó verið hærri, eða allt að 5% af heildarveltu samkvæmt síðasta samþykkta ársreikningi lögaðilans eða 5% af síðasta samþykkta samstæðureikningi ef lögaðilinn er hluti af samstæðu.
    Þrátt fyrir 2. mgr. er heimilt að ákvarða lögaðila stjórnvaldssekt sem nemur allt að tvöföldum ávinningi af broti ef sú fjárhæð er hærri.
    Ákvörðun Fjármálaeftirlitsins um stjórnvaldssekt er aðfararhæf. Sé stjórnvaldssekt ekki greidd innan mánaðar frá því að aðila var tilkynnt um hana skal greiða dráttarvexti af fjárhæð sektarinnar. Um ákvörðun og útreikning dráttarvaxta fer eftir lögum um vexti og verðtryggingu.

5. gr.
Bann við stjórnunarstörfum.

    Fjármálaeftirlitinu er heimilt að leggja bann við því að stjórnarmaður eða framkvæmdastjóri lögaðila sem ber ábyrgð á broti skv. 1. mgr. 4. gr., eða hver annar einstaklingur sem ber ábyrgð á brotinu, gegni stjórnunarstörfum hjá þjónustuveitendum hópfjármögnunar.

6. gr.
Saknæmi.

    Stjórnsýsluviðurlögum verður beitt óháð því hvort lögbrot eru framin af ásetningi eða gáleysi.

7. gr.
Ákvörðun stjórnsýsluviðurlaga og annarra ráðstafana.

    Við ákvörðun stjórnsýsluviðurlaga, þar á meðal um fjárhæð stjórnvaldssekta, og annarra ráðstafana vegna brota gegn lögum þessum skal tekið tillit til allra atvika sem máli skipta, eftir því sem við á, þ.m.t. eftirfarandi:
     a.      saknæmisstigs,
     b.      alvarleika og tímalengdar brotsins,
     c.      ábyrgðar hins brotlega,
     d.      fjárhagsstöðu hins brotlega, sér í lagi með hliðsjón af heildarveltu lögaðila eða árstekna og hreinnar eignar einstaklings,
     e.      ávinnings eða taps sem forðað var með brotinu fyrir hinn brotlega,
     f.      hvort brotið hafi leitt til taps þriðja aðila,
     g.      samstarfsvilja hins brotlega,
     h.      fyrri brota hins brotlega,
     i.      áhrifa brotsins á hagsmuni fjárfesta.

8. gr.
Sátt.

    Hafi aðili gerst brotlegur við ákvæði laga þessara, stjórnvaldsfyrirmæli sett á grundvelli þeirra eða ákvarðanir Fjármálaeftirlitsins á grundvelli þeirra er Fjármálaeftirlitinu heimilt að ljúka málinu með sátt með samþykki málsaðila. Sátt er bindandi fyrir málsaðila þegar hann hefur samþykkt og staðfest efni hennar með undirskrift sinni.
    Seðlabanki Íslands setur reglur um framkvæmd 1. mgr.

9. gr.
Réttur grunaðs manns.

    Í máli sem beinist að einstaklingi og lokið getur með stjórnsýsluviðurlögum hefur sá sem rökstuddur grunur leikur á að hafi gerst sekur um lögbrot rétt til að neita að svara spurningum eða afhenda gögn eða muni nema hægt sé að útiloka að það geti haft þýðingu fyrir ákvörðun um brot hans. Fjármálaeftirlitið skal leiðbeina hinum grunaða um þennan rétt.

10. gr.
Frestur til að beita stjórnsýsluviðurlögum.

    Heimild Fjármálaeftirlitsins til að beita stjórnsýsluviðurlögum samkvæmt lögum þessum fellur niður þegar fimm ár eru liðin frá því að háttsemi lauk.
    Frestur skv. 1. mgr. rofnar þegar Fjármálaeftirlitið tilkynnir aðila um upphaf rannsóknar á meintu broti. Rof frests hefur réttaráhrif gagnvart öllum sem staðið hafa að broti.

11. gr.
Stjórnvaldsfyrirmæli.

    Ráðherra setur reglugerð um nánari framkvæmd reglugerðar (ESB) 2020/1503 um þau atriði sem koma fram í 3. mgr. 48. gr. um framlengingu á umbreytingartímabili að því er varðar hópfjármögnunarþjónustu.
    Seðlabanki Íslands setur reglur til að innleiða reglugerðir sem eru samþykktar með stoð í eftirtöldum ákvæðum reglugerðar (ESB) 2020/1503 og hafa verið teknar upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið:
     1.      7. mgr. 6. gr. um einstaklingsmiðaða stýringu lánasafns.
     2.      5. mgr. 7. gr. um kröfur, sniðmát og verklag við meðferð kvartana.
     3.      7. mgr. 8. gr. um ráðstafanir og kröfur varðandi hagsmunaárekstra.
     4.      16. mgr. 12. gr. um kröfur og fyrirkomulag umsóknar um starfsleyfi, þ.m.t. eyðublöð, sniðmát og verklagsreglur, ásamt ráðstöfunum og verklagi varðandi áætlun um rekstrarsamfellu.
     5.      3. mgr. 16. gr. um staðla, sniðmát og verklagsreglur varðandi upplýsingar í skýrslugjöf.
     6.      7. mgr. 19. gr. um upplýsingar til viðskiptavina.
     7.      3. mgr. 20. gr. um aðferðarfræði við útreikning vanskilahlutfalla.
     8.      8. mgr. 21. gr. um mat og upplýsingar í tengslum við viðeigandi hópfjármögnunarþjónustu til reynslulítilla fjárfesta og hermun á getu til að þola tap.
     9.      16. mgr. 23. gr. um lykilupplýsingablað fjárfestingar.
     10.      5. mgr. 28. gr. um eyðublöð, sniðmát og verklagsreglur fyrir tilkynningar á lögum og stjórnvaldsfyrirmælum í tengslum við markaðsefni.
     11.      8. mgr. 31. gr. um tilgreiningu upplýsinga í upplýsingaskiptum milli lögbærra yfirvalda.
     12.      9. mgr. 31. gr. um eyðublöð, sniðmát og verklag við samstarf og upplýsingaskipti milli lögbærra yfirvalda.
     13.      4. mgr. 32. gr. um eyðublöð, sniðmát og verklag við samstarf og upplýsingaskipti milli lögbærra yfirvalda, evrópskra eftirlitsstofnana og eftirlitsstofnunar EFTA.
    Seðlabanki Íslands getur sett reglur um heiðarleika, sanngirni og fagmennsku þjónustuveitenda hópfjármögnunar.

12. gr.
Gildistaka.

    Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 2026.
    Þjónustuveitendum hópfjármögnunar hér á landi sem falla undir lög þessi er heimilt að veita hópfjármögnunarþjónustu til 1. júlí 2027, eða þar til þeir fá starfsleyfi ef það er innan þess tímamarks, samkvæmt lögum þessum.

13. gr.
Breyting á öðrum lögum.

     1.      Lög um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi, nr. 87/1998: Við 1. mgr. 2. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi: þjónustuveitenda hópfjármögnunar samkvæmt lögum um þjónustuveitendur hópfjármögnunar fyrir fyrirtæki.
     2.      Lög um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi og skilavald, nr. 99/1999: Á eftir orðinu „þjónustuveitenda sýndareigna“ í 2. tölul. 2. mgr. 7. gr. laganna kemur: þjónustuveitenda hópfjármögnunar.
     3.      Lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka, nr. 140/2018: Á eftir tilvísuninni „3. gr.“ í j-lið 1. mgr. 2. gr. laganna kemur: og þjónustuveitendur hópfjármögnunar samkvæmt lögum um þjónustuveitendur hópfjármögnunar fyrir fyrirtæki.
     4.      Lög um lýsingu verðbréfa sem boðin eru í almennu útboði eða tekin til viðskipta á skipulegum markaði, nr. 14/2020: Við 1. mgr. 2. gr. laganna bætist nýr töluliður svohljóðandi: 46. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2020/1503 frá 7. október 2020 um evrópska þjónustuveitendur hópfjármögnunar fyrir fyrirtæki og um breytingu á reglugerð (ESB) 2017/1129 og tilskipun (ESB) 2019/1937, sem birt er í EES-viðbæti við Stjórnartíðindi Evrópusambandsins nr. 34 frá 25. apríl 2024, bls. 372–420.
     5.      Lög um markaði fyrir fjármálagerninga, nr. 115/2021: Við 1. mgr. 2. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi: Þjónustuveitendur hópfjármögnunar eins og þeir eru skilgreindir í e-lið 1. mgr. 2. gr. reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) 2020/1503.

Greinargerð.

Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.