fjárlög 2026.
Forseti. Ég mun hér í stuttu máli gera grein fyrir helstu atriðum fjárlagafrumvarpsins um málefnasvið sem heyra undir atvinnuvegaráðuneytið en þau eru málefnasvið 12, 13, 14 og að hluta 7, 16 og 21.
Samkvæmt frumvarpinu liggur fyrir að heildarfjárheimildir til þeirra málefnasviða sem undir atvinnuvegaráðuneytið heyra nema tæpum 39 milljörðum kr. Þar munar mest um 25,6 milljarða kr. til málefnasviðs landbúnaðar, 8,9 milljarða kr. til málefnasviðs sjávarútvegs og fiskeldis, 2,4 milljarða kr. til málefnasviðs ferðaþjónustu og 1,3 milljarða kr. til markaðseftirlits og neytendamála. Aðhaldskrafa á málefnasviðum ráðuneytisins er samtals 331 millj. kr. Útfærsla aðhaldskröfunnar felur í sér bæði sértækar og almennar ráðstafanir.
Eins og þingmenn þekkja þá setti ríkisstjórnin af stað hagræðingarvinnu á sínum fyrstu mánuðum og voru þar 18 verkefni sem heyra undir atvinnuvegaráðuneytið. Öll þau verkefni eru komin í vinnslu og munu klárast á tíma fjármálaáætlunar.
Forseti. Á málefnasviði sjávarútvegs og fiskeldis er í frumvarpinu lögð áhersla á að bæta skilyrði þessara atvinnugreina til aukinnar verðmætasköpunar með sjálfbæra nýtingu og vistkerfisnálgun að leiðarljósi. Í því skyni er í fyrsta lagi gert ráð fyrir 220 millj. kr. hækkun á framlagi til eflingar hafrannsókna. Í öðru lagi er gert ráð fyrir 99 millj. kr. hækkun til eflingar Fiskeldissjóðs. Markmiðið með hækkun framlagsins er að stuðla að enn frekari uppbyggingu innviða þar sem fiskeldi í sjókvíum er stundað og styrkja þar með samfélög og stoðir atvinnulífs á þeim svæðum. Í þriðja lagi er gert ráð fyrir 50 millj. kr. hækkun til að styrkja verkefni Hafrannsóknastofnunar á sviði burðarþolsmats fjarðakerfa, þar með talið eldissvæðaskiptingu, mat á umhverfisáhrifum sjókvíaeldis, áhættumat erfðablöndunar og rannsóknir á dreifingu laxa- og fiskilúsar. Í fjórða lagi er gert ráð fyrir 50 millj. kr. hækkun til að auka eftirlit Matvælastofnunar með sjókvíaeldi og tryggja fullnægjandi eftirlit með skráningum og innra eftirliti sjókvíaeldisfyrirtækja. Að lokum má nefna í fimmta lagi 30 millj. kr. hækkun til eflingar fiskveiðieftirlits. Öll þessi verkefni sýna skýra forgangsröðun ríkisstjórnarinnar í að efla rannsóknir og styrkja innviði.
Forseti. Á málefnasviði landbúnaðar er m.a. lögð áhersla á að efla fæðuöryggi og skapa skilyrði til fjölbreyttari landbúnaðarframleiðslu með sjálfbærni og verðmætasköpun að leiðarljósi. Þar má nefna að 378 milljónum verður varið til eflingar kornræktar með það að markmiði að auka innlenda framleiðslu á korni til fóðurs og til manneldis. Þá verður 120 milljónum varið til að mæta kostnaði við arfgerðargreiningu til hraðrar innleiðingar verndandi arfgerða í íslenska sauðfjárstofninn. Hér er um afar mikilvægt verkefni að ræða, ekki síst þar sem það mun vonandi leiða til hratt minnkandi líkna á því að þurfa að fara í stórfelldan niðurskurð með tilheyrandi kostnaði fyrir ríkissjóð.
Um 19,4 milljarðar eða helmingur af heildarfjárheimildum ráðuneytisins er bundinn í búvörusamningum. Lækka framlög til þeirra í frumvarpinu um 125 millj. kr. að raungildi samkvæmt ákvæðum samninganna en á móti hækka framlög til þeirra um 600 millj. kr. í samræmi við verðlagsforsendur frumvarpsins.
Forseti. Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar er skýrt kveðið á um sterkt samkeppniseftirlit og öfluga neytendavernd. Í því skyni er gert ráð fyrir 200 millj. kr. auknu framlagi sem m.a. verður nýtt til að mæta auknum verkefnum á sviði neytendamála ásamt því að styrkja starfsemi Samkeppniseftirlitsins, m.a. til að bregðast við ábendingum. Ríkisendurskoðunar.
