157. löggjafarþing — 3. fundur,  11. sept. 2025.

fjárlög 2026.

1. mál
[19:57]
Horfa

Lilja Rafney Magnúsdóttir (Flf):

Forseti. Nú eru búvörusamningar í endurskoðun sem gilda til ársins 2026 og vinna hafin í atvinnuvegaráðuneytinu við gerð nýrra samninga við greinina. Mig langar því að fá fram viðhorf hæstv. ráðherra til gerð nýrra samninga. Hvar liggja helstu áherslur við endurnýjun samninganna? Verður til að mynda sett meira fjármagn í gerð þeirra eftir greinum? Verður tekið mið af aukinni samkeppni erlendis frá? Verður horft til matvælaöryggis landsins, kynslóðaskipta og byggðafestu á bújörðum?

Bændur hafa ítrekað bent á versnandi afkomu sína sem hefur m.a. haft neikvæð áhrif á eðlilega endurnýjun fjárfestinga í greininni. Á sama tíma hefur opinber stuðningur við landbúnað dregist saman, bæði í formi tollverndar sem og minni stuðnings samkvæmt fjárlögum. Kjör sauðfjárbænda sérstaklega hafa á undanförnum árum farið sífellt versnandi og vinna margir aðra vinnu ef kostur er. Úr þessu þarf að bæta enda er skýrt kveðið á um í búvörulögum að kjör þeirra sem stunda landbúnað skulu vera í samræmi við kjör sambærilegra stétta. Meginstoðir íslensks landbúnaðarkerfis eru ætlaðar til að tryggja fæðuöryggi þjóðarinnar; annars vegar felst það í óbeinum stuðningi í formi tollverndar og hins vegar í beinum greiðslum til bænda samkvæmt þeim búvörusamningum sem eru nú í gildi. Í núgildandi samningum eru gerðar ákveðnar hagræðingarkröfur til bænda en á móti hafa bændur kallað eftir auknum fyrirsjáanleika. Þar má nefna bætta tryggingarvernd þegar kemur að óvæntum áföllum eins og við þekkjum varðandi riðuveikina og fleira. Einnig vil ég spyrja hæstv. ráðherra um hvort að það sé verið að styðja við einhverja nýsköpun heilt yfir, kornrækt og annað því um líkt, og endurtek þá spurningu mína til hæstv. ráðherra: Hverjar verða helstu áherslur við gerð nýrra búvörusamninga?