fjárlög 2026.

Virðulegur forseti. Ég ætla að gera grein fyrir þeim málefnasviðum sem heyra undir mitt ráðuneyti í stuttu máli. Á þessum fyrstu níu mánuðum inni í ráðuneyti höfum við unnið vel og ötullega að því að reyna að tengja betur saman málaflokkana; listir, menningu, vísindi, háskóla, til að búa til eitt heilsteypt umhverfi. Við erum auðvitað þátttakendur í því að reyna að ná böndum á ríkisfjármálunum og það birtist auðvitað í fjárlögunum, ekki síst á mínu málefnasviði, sem eru vissulega aðhaldssöm. Hér birtist ábyrg forgangsröðun og markvisst aðhald með áherslu á að verja og vernda kjarnastarfsemi.

Á sviði háskólamála, sem er kannski stærsta málefnasviðið, legg ég áherslu á háskólastarf í þágu samfélagsins og atvinnuþróunar í landinu þar sem gæði og alþjóðleg samkeppni verða að vera rauður þráður. Það eru líka stórar áskoranir í húsnæðismálum, sumar brýnar en aðrar sem þarf líka að huga að og með frumvarpinu ætlum við líka að bæta innviði og umgjörð þessara háskóla. Ég vil t.d. nefna sérstaklega hús heilbrigðisvísindasviðs Háskóla Íslands, einnig jarðræktarmiðstöð við Landbúnaðarháskóla Íslands á Hvanneyri. Þá þarf að huga að uppbyggingu fiskeldisrannsókna og námi í hestafræðum á Hólum og loks er í undirbúningi hermisetur við háskólann á Akureyri. Síðan er líka mjög brýnt að fara að hrinda af stað einhverri vegferð til að búa til viðunandi húsnæði fyrir Listaháskóla Íslands þar sem nemendur búa við algjörlega óboðlegar aðstæður á mörgum stöðum í höfuðborginni.

Á málefnasviði sjö, sem er nýsköpun, rannsókn og þekking er áherslan á að endurskoða og endurmeta opinbert stuðningskerfi, vísindi og nýsköpun til að það verði skilvirkt, sveigjanlegt og styðji við allt vistferli rannsókna, þróunar og sköpunar frá hugmynd, þróun og að notkun afurðarinnar. Heildarframlag til málaflokksins er nokkuð stórt, um 37 milljarðar, en við vitum hins vegar að það er hægt að nýta þessa peninga betur. Það er líka hægt að sníða kerfið betur að þörfum þeirra sem eru að leggja sitt á vogarskálarnar í þágu betra samfélags með meiri framleiðni í gegnum rannsóknir, nýsköpun og þekkingargreinar. Framlög í stærstu íslensku samkeppnissjóðina eru ekki að hækka í fjárlagafrumvarpinu og það verður viðfangsefni næstu ára að bæta í þá eftir því sem aðstæður leyfa vegna þess að samkeppnissjóðirnir eru gríðarlega mikilvæg lífæð vísindafólks og frumkvöðla um allt land og undirstaða þess að hér skapist öflugt atvinnulíf. Við ætlum að einfalda sjóðakerfið í þágu aukinnar skilvirkni og ýmislegt.

Við erum að vinna að því að koma á fót gervigreindarmiðstöð um gervigreind og máltækni. Þetta verður þá ekki ný stofnun, ekki opinber stofnun, heldur verður þetta að vera batterí sem getur hreyft sig hratt og lagað sig að síbreyttum aðstæðum. Við erum að skoða að miðstöðin verði sjálfseignarstofnun þar sem margir aðilar koma að.

Við erum að vinna að breytingum á endurgreiðslum vegna kvikmynda. Þar erum við að skapa fyrirsjáanleika. Við ætlum að gefa okkur góðan tíma til þess að skoða kerfið í heild en við munum framlengja, með ákveðnum breytingum þó.

Varðandi fjölmiðlana þá er það málaflokkur sem hækkar um 322 milljónir. Það er að mestu vegna tekjumódels RÚV en við munum kynna frumvarp um það um áramótin. Tilgangurinn er að skapa meira jafnvægi á fjölmiðlamarkaðnum milli þessa stóra fyrirtækis í opinberri eigu og einkamiðlanna sem þurfa svo sannarlega innspýtingu. Við erum í 17. sæti núna yfir fjölmiðlafrelsi. Við erum eftirbátar nágranna okkar og fjölmiðlarnir skipta gríðarlega miklu máli í samfélaginu.

Við erum að styrkja menningarsjóðina um 720 milljónir. Við erum að bæta 230 milljónum við málefni íslenskunnar, barnamenningarinnar og aðgengis að menningu óháð búsetu og efnahag. Það má segja að menningin skipti gríðarlega miklu máli en fái of litla athygli og við erum sannarlega að huga að því að henni sé sinnt.