157. löggjafarþing — 11. fundur,  25. sept. 2025.

verðbréfun.

100. mál
[17:33]
Horfa

Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir (M):

Forseti. Mig langaði bara örstutt að fá að gera aðeins betur grein fyrir þessum stjórnvaldssektum, en ég stóðst ekki mátið að spyrja ráðherrann aðeins út í þetta fyrst hann var hér á svæðinu. Mig langar að varpa örlítið ljósi á af hverju ég tel þetta ekki nógu skýrt og af hverju ég tel þetta ekki gæta meðalhófs.

Hér stendur í 5. gr., um stjórnvaldssektir, að Fjármálaeftirlitið geti lagt stjórnvaldssektir á hvern þann sem brýtur gegn eftirtöldum ákvæðum reglugerðar Evrópuþingsins og ráðsins eða stjórnvaldsfyrirmælum settum með stoð í þeim. Svo eru hérna tíu liðir þar sem er vísað í þessa reglugerð og inni í sumum liðanna eru stundum fleiri liðir, þannig að þetta er flókið. Vissulega ættu þeir sem hafa með verðbréf að gera að þekkja þetta fram og aftur en við þurfum líka að huga að því þegar við erum að innleiða að aðlaga það að okkar markaði.

Eins og kom fram áðan þá geta sektir numið frá 100 þús. kr. til 630 millj. kr. á einstakling. Sama þak er á fyrirtækin þannig að ef banki gerist t.d. brotlegur eða starfsmaður gerir eitthvað innan hans og mögulega af gáleysi, þá er sama hámark fyrir báða aðila. Þó er einhver munur þarna, að lágmarki 500 þús. kr. á verðbréfafyrirtæki, en allt í lagi. Svo getur þetta líka hækkað og verið 10% af heildarveltu fyrirtækisins. Í þessu samhengi vil ég vekja sérstaklega athygli á því, og ég vil taka undir með hæstv. ráðherra, að ef það eru einhverjir hvítflibbaglæpir í kringum verðbréfin getur það verið stórkostlega skaðlegt. Hins vegar stendur í 9. gr. frumvarpsins að sektunum verði beitt óháð því hvort brot séu framin af ásetningi eða gáleysi. Ef einhver gerir þetta af gáleysi, eða væntanlega af ásetningi, þá fengi hann dóm en mögulega gæti einhver fengið 630 millj. kr. sekt án þess að hafa fengið refsidóm eða verið dæmdur. Það er eitthvað skakkt. Ég átta mig alveg á því að það er kannski ólíklegt að sú staða kæmi upp, en ég minni á að eftir fall Lehman-bræðra og eftir hrunið hér heima hafa alls konar frumvörp verið dregin fram og dæmt eftir þeim. Það stendur einnig hérna að taka beri tillit til ýmissa þátta og það er auðvitað ágætt eða bara nauðsynlegt því það skiptir máli hvort um hvítflibbabrot af ásetningi er að ræða eða gáleysi. Eitt af því er t.d. í 14. gr. þar sem stendur, með leyfi forseta:

„Heimild Fjármálaeftirlitsins til að leggja á stjórnsýsluviðurlög samkvæmt lögum þessum fellur niður þegar sjö ár eru liðin frá því að háttsemi lauk.“

Það er auðvitað bara svipað og bókhaldslög en það segir manni að brotin geta verið þannig að fólk átti sig varla á þeim, væntanlega ef Fjármálaeftirlitið er að átta sig á þeim mörgum árum seinna. Það sem ég vil vekja athygli á er að alls konar reglur falla þarna undir en það er lítið gert til að skýra hvenær einhver verður sektaður um 100 þús. kr. og hvenær um 630 millj. kr. Eitt af því reyndar sem er tilkynnt hérna að taka eigi tillit til er fjárhagsstaða hins brotlega. Þá erum við líka komin í sanngirnissjónarmið, fyrir sama brot ætlið þið að dæma sitt á hvað eftir einstaklingi A eða B af því við erum ekki að gera mun á fyrirtækinu og einstaklingnum.

Þetta er því eitthvað sem ég vildi vekja athygli á og, eins og ég sagði áðan, sérstaklega í ljósi frumvarpa sem eiga eftir að koma, ekki síður í ljósi þeirra. Ég vil líka vekja athygli á að það ætti eiginlega að bæta því við að starfsmönnum banka og verðbréfafyrirtækja sé gert þetta mjög ljóst, þó að þeim beri að vita hvaða lögum þeir fylgja. Þegar lögin eru kannski ekki alveg skýr þá mætti Fjármálaeftirlitið benda á það, alveg eins og Fjármálaeftirlitið hefur skyldur með ýmislegt annað.