dýrasjúkdómar og varnir gegn þeim.
Virðulegur forseti. Mig langar að koma aðeins inn á innihald þessa góða máls sem var lagt fram á fyrra þingi en náði ekki fram að ganga og er algerlega tímabært miðað við þær fréttir sem hafa komið um að það hafi komið upp riðuveiki í gær í Skagafirðinum, en eins og hv. þm. Þórarinn Ingi Pétursson nefndi í sinni ræðu er sem betur fer hluti þess fjár á því búi með verndandi arfgerð svo ekki þarf að skera allt féð niður eins og ég skil það. Það eru ánægjulegar fréttir en þetta er auðvitað alltaf reiðarslag fyrir þá bændur sem hafa lent í því að riðuveiki hafi komið upp og þurft að skera bústofninn sem hefur verið að gerast á undanförnum árum.
Með þessu frumvarpi er verið að leggja til að ráðherra geti með reglugerð falið Matvælastofnun að mæla fyrir um aðgerðir þegar kemur að dýrasjúkdómi í stað þess að hann hefði þurft að fyrirskipa sérhverja aðgerð sjálfur. Frumvarpið kveður einnig á um að ráðherra geti með reglugerð falið Matvælastofnun að taka ákvarðanir um greiðslu bóta á grundvelli laga um dýrasjúkdóma og varnir gegn þeim. Ég tel það vera mjög gott skref fram á við. Breytingarnar gera ráð fyrir að stjórnsýsla vegna alvarlegra dýrasjúkdóma og varna færist að mestu frá ráðuneytinu til Matvælastofnunar. Breytingarnar eiga að gera stjórnsýsluna einfaldari og fyrirsjáanlegri þegar alvarlegir dýrasjúkdómar koma upp.
Samkvæmt gildandi lögum leggur Matvælastofnun til aðgerða þegar riðuveiki kemur upp eða aðrir alvarlegir dýrasjúkdómar með því að senda ráðherra tillögu þar um. Í kjölfarið fyrirskipar ráðherra til hvaða ráðstafana skal grípa til að útrýma eða hindra útbreiðslu, svo sem niðurskurðar, hreinsunar eða einhverra fleiri aðgerða. En ef þetta frumvarp verður samþykkt, sem ég á von á og allir eru mjög samstiga í þeim efnum hv. þingmenn, þá mun ráðherra verða heimilt að kveða á um í reglugerð að Matvælastofnun taki þessa ákvörðun við niðurskurð og hvort og þá hvaða fé verði undanskilið niðurskurði að uppfylltum tilteknum skilyrðum sem verður tilgreint í reglugerð. Matvælastofnun verði einnig falið að taka ákvarðanir varðandi hreinsun og förgun lausamuna og ákvörðun bóta í kjölfar aðgerða. Þetta allt eykur skilvirkni stjórnsýslunnar og að þetta sé á hendi einnar stofnunar en ekki bæði ráðuneytis og stofnunar eins og það er í dag. Þannig munu bændur aðeins þurfa að hafa samskipti við eina stofnun í stað tveggja.
Verði frumvarpið að lögum og ráðherra nýti heimildir til setningar reglugerðar mun stjórnsýslan að mestu leyti flytjast til Matvælastofnunar, eins og áður hefur verið komið inn á. Það er auðvitað tilefni fyrir þessari lagasetningu og nauðsyn hennar og það snýr að því að árið 2024 eða í júlí í fyrra var landsáætlun um útrýmingu sauðfjárriðu undirrituð af þáverandi matvælaráðherra, Matvælastofnun og Bændasamtökum Íslands. Þetta frumvarp er sett fram til að hrinda þeirri landsáætlun í framkvæmd. Í þessari nýju nálgun er horfið frá því að reyna að útrýma sjálfu riðusmitefninu. Það er lögð áhersla á ræktun fjárstofns með verndandi arfgerð og jafnframt gripið til aðgerða til að draga úr mögnun og dreifingu smitefna. Það er nauðsynlegt að gera þessar lagabreytingar til að tryggja framkvæmd þessarar landsáætlunar og reglugerðirnar þurfa lagastoð varðandi riðuveikina og reglugerð um flutning fjár yfir varnarlínur.
Það er mikilvægt verkefni fram undan hjá sauðfjárbændum að rækta fé með verndandi arfgerð gagnvart riðu. Það er nú þegar hafið og það er ánægjulegt að það eru margir fagaðilar með bændum í því verkefni og treysti ég því að það verkefni gangi vel. En það sem við getum gert á hinu háa Alþingi er að fylgja því eftir að þessi lög komist til framkvæmda með tilheyrandi reglugerðum sem fyrst og ég er mjög ánægð yfir því að mikil samstaða er meðal þingmanna í þeim efnum.
