aðför og nauðungarsala.
Frú forseti. Þetta mál sem við í Flokki fólksins flytjum er að mörgu leyti íhugunarvert. Hvers vegna erum við að flytja þetta mál og hvers vegna er svona mikil þörf fyrir einmitt mál sem þetta? Það er rétt að spyrja í framhaldinu hvers vegna venjulegt fólk sem sinnir sinni vinnu, vinnur jafnvel lengri vinnudag en átta tíma, er að keppast við að greiða sínar skuldir, lendir allt í einu í þeirri stöðu að það stendur jafnvel frammi fyrir því að missa heimili sitt? Ég held að þetta sé nauðsynleg spurning í þessari umræðu. Hvers vegna erum við komin á þann stað þar sem venjulegt fólk sem vinnur fullan vinnudag, er heiðarlegt, verður fyrir svona forsendubresti að það jafnvel lendir í þeirri stöðu að heimili þeirra fari á uppboð? Svo þegar heimilin fara á uppboð þá er jafnvel tekið þannig á móti, eins og lýst var hér í sorglegu dæmi af hendi hv. þingmanns, að heimilin fara á brunaútsölu, eins og dæmið sýnir af öryrkjanum í Reykjanesbæ, þar er allt í einu 57 millj. kr. eign sem fer á 3 millj. kr. á uppboði, að það séu greiddar 3 millj. fyrir 57 millj. kr. eign. Þess vegna er mikil þörf á ekki aðeins að koma þessu máli í gegn, heldur líka að skoða forsendurnar og velta þessu fyrir sér: Þurfum við ekki að horfa á vextina, á þennan forsendubrest sem verður og að við séum enn þá í þeirri stöðu nú, í október 2025, að við erum með svona háa vexti sem leiða auðvitað til þess að fólk mun lenda í vandræðum? Mér finnst þetta vera spurningin, jafnvel þegar seðlabankastjóri segir að hlutirnir séu að leiða til samdráttar að þá sé samt ekki slakað á klónni. Þetta geta verið afleiðingarnar, að venjulegt fólk lendir í vandræðum og þegar það lendir í vandræðum þá er ekki tryggt að það fái raunvirði á markaði fyrir eignirnar, heldur að það getur jafnvel misst hlutina frá sér á hálfvirði og stundum ekki einu sinni það. Þannig að þetta er mjög gott mál og það verður fróðlegt að lesa umsagnir lánastofnana, innheimtumanna og fleiri um þá leið sem frumvarpið boðar, þ.e. að tryggja það að venjulegt fólk á Íslandi sem lendir í hremmingum fái alla vega eitthvað í átt að raunvirði fyrir eignirnar í stað þess að þær fari á algjöru hrakvirði.
Þetta er mál sem ég vonast til að fái góðan hljómgrunn hér á þinginu og verði að lögum. Þetta snertir kannski ekki stóran hóp eins og er, en ef það verður ekki slakað á vaxtaklónni hér þá stefnum við ekki rétta leið í þessu. Það er auðvitað alveg óásættanlegt, svo ég ljúki máli mínu, og ég held að það sé bara séríslenskt, að venjulegt fólk sem er að koma sér þaki yfir höfuðið geti vegna forsendubrests, þrátt fyrir að hafa farið í gegnum greiðslumat, lent í svo miklum ógöngum að það missi þakið ofan af sér. Þá er það minnsta sem við gerum hér á hinu háa Alþingi að tryggja að það fái a.m.k. eitthvað í átt að raunvirði fyrir eignina.
