fjölmiðlar.
Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir hönd meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar fyrir nefndaráliti um frumvarp til laga um breytingu á lögum um fjölmiðla, nr. 38/2011, um stuðning við einkarekna fjölmiðla.
Í frumvarpinu er lagt til að tekinn verði aftur upp í lög um fjölmiðla, nr. 38/2011, X. kafli B þar sem fjallað er um stuðning við einkarekna fjölmiðla. Ákvæði kaflans féllu úr gildi 1. janúar 2025 og er því ekkert stuðningskerfi í gildi samkvæmt núgildandi lögum.
Nefndin fjallaði um málið og bárust umsagnir. Gögn málsins eru svo aðgengileg undir málinu á vef Alþingis.
Málið er endurflutt en það var til umfjöllunar hjá allsherjar- og menntamálanefnd á 156. löggjafarþingi. Frumvarpið var afgreitt til 2. umræðu 5. júní síðastliðinn með áliti með breytingartillögu meiri hluta nefndarinnar sem má finna á þskj. 660 í máli 256, en málið hlaut ekki lokaafgreiðslu fyrir þinglok. Frumvarpið er nú lagt fram að mestu leyti óbreytt en þó með tæknilegum breytingum, líkt og fram kemur í greinargerð, sem varða m.a. gildistöku og umsóknarfrest um styrki. Þá hefur verið tekið tillit til tæknilegrar breytingar sem meiri hluti allsherjar- og menntamálanefndar lagði til við málið.
Nefndin hefur haft til hliðsjónar þær umsagnir sem hafa borist um málið auk þeirra umsagna sem liggja fyrir frá 156. löggjafarþingi og eru aðgengilegar undir málinu á vef Alþingis. Til viðbótar við þá umfjöllun sem málið hefur nú fengið vísar meiri hlutinn til fyrri umfjöllunar og þeirra áherslna sem fram koma í áðurnefndu áliti frá síðasta þingi.
Meiri hlutinn telur brýnt að málið nái fram að ganga eins fljótt og auðið er svo unnt verði að veita styrki til einkarekinna fjölmiðla á yfirstandandi ári. Meiri hlutinn áréttar mikilvægi fjölmiðla í lýðræðissamfélagi og nauðsyn þess að styðja við einkarekna fjölmiðla svo að hér geti starfað fjölbreyttir og sjálfstæðir fjölmiðlar. Jafnframt bendir meiri hlutinn á að vinna stendur nú yfir við heildarendurskoðun á stuðningskerfi við einkarekna fjölmiðla með það að markmiði að festa í sessi framtíðarfyrirkomulag. Frumvarp þess efnis er væntanlegt á yfirstandandi þingi samkvæmt þingmálaskrá.
Að framansögðu virtu leggur meiri hlutinn til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt.
Undir nefndarálit meiri hlutans rita, auk þess sem hér stendur, hv. þingmenn Víðir Reynisson, Grímur Grímsson, Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir og María Rut Kristinsdóttir.
Virðulegi forseti. Meiri hlutinn tekur undir þau sjónarmið sem fram komu í umsögnum að nauðsynlegt sé að tryggja fyrirsjáanleika í rekstrarumhverfi fjölmiðla. Í ljósi þess að stuðningskerfið féll úr gildi um síðustu áramót telur meiri hlutinn mikilvægt að þetta frumvarp verði samþykkt enda væri áframhaldandi tómarúm í stuðningi einkarekinna fjölmiðla til þess fallið að veikja stöðu þeirra og þar með fjölbreytni og gagnsæi í opinberri umræðu. Meiri hlutinn ítrekar jafnframt að með þessari breytingu er stigið skref í átt að jafnvægi í stuðningskerfinu þar sem lagt er upp með að fjármunir nýtist sem flestum og styrki fjölbreytt fjölmiðlaumhverfi um land allt. Lækkun hámarksstyrks úr 25% í 22% er þannig liður í því að jafna dreifingu stuðnings án þess að skerða heildarstuðning og tryggir jafnframt að minni og staðbundnir miðlar fái meira svigrúm til að segja fréttir og sögur úr nærumhverfinu. Þá áréttar meiri hlutinn að stuðningur er formbundinn en ekki efnisbundinn og hefur ekki áhrif á ritstjórnarlegt sjálfstæði fjölmiðla. Þannig eru úthlutunarviðmið hlutlæg og byggð á skýrum lagagrundvelli í samræmi við meginreglur um jafnræði og armslengd.
Meiri hlutinn telur að áfram þurfi að þróa stuðningskerfið með hliðsjón af reynslu síðustu ára svo tryggt verði að íslenskir fjölmiðlar geti staðið jafnfætis erlendum miðlum og nýtt tækniþróun til að efla íslenska tungu og menningu.
Virðulegi forseti. Það er sameiginlegt verkefni okkar allra að tryggja að hér á landi verði áfram sterkir, sjálfstæðir og fjölbreyttir fjölmiðlar. Frumvarp þetta er ekki endapunktur endurskoðunar kerfisins heldur einungis brú á milli tímabundins fyrirkomulags og þess framtíðarkerfis sem verður fest í sessi síðar á þessu þingi. Með því tryggjum við að engin svæði landsins verði eftir í fréttaeyðimörk, að íslensk tunga fái áfram hljómgrunn í fjölmiðlum og að lýðræðið hafi sterka rödd í öllum hornum landsins.
