157. löggjafarþing — 21. fundur,  20. okt. 2025.

staða verkfræði-, stærðfræði-, raunvísinda- og náttúruvísindanáms á háskólastigi.

[15:52]
Horfa

Jón Pétur Zimsen (S):

Frú forseti. Ég vil þakka hv. þm. Ingvari Þóroddssyni fyrir að hefja umræðuna og hæstv. ráðherra fyrir að vera með okkur hér. STEM-greinar drífa oft áfram verðmætasköpun og hagvöxt, eru svona broddurinn í samfélögum í ríkjum í kringum okkur. Langflest ríki vilja auka veg vísinda- og tæknigreina, verkfræði og stærðfræði, sem eru sem sagt greinarnar sem mynda STEM-styttinguna og leggja mikið á sig að fjölga nemendum í þessum greinum. En til að ná árangri í STEM-greinum verðum við að byrja á grunninum, í leik- og grunnskóla. Það liggur algerlega fyrir. Allt tal um að reyna að fjölga í háskólum, ef það er ekki lagað, er eins og að pissa í skóinn sinn.

Á Íslandi fá nemendur töluvert færri tíma í grunnskólum í STEM-greinum en meðaltal OECD segir, þannig að krakkarnir okkar á Íslandi fá færri kennslustundir í vísindum en jafningjar þeirra í nágrannalöndunum. Kennarar með djúpa náttúrufræðiþekkingu eru nánast teljandi á fingrum beggja handa á þessum skólastigum, með djúpa þekkingu, þannig að það er erfitt að vekja áhuga á einhverju ef þú hefur ekki djúpa þekkingu á því í grunnskólunum.

Einnig er líka mjög líklegt að sá tími sem náttúrufræðin fær í grunnskólunum hverfi inn í einhvers konar hít samþættingar í skólastarfi, það er svona dæmigert fyrir þetta. Það er til lítið af mælingum en PISA hefur mælt hver staðan á þessu er og þeir sem eru líklegastir til að fara í STEM-greinar í háskóla eru þeir sem skora hátt á PISA-prófinu. Frá 2009 hefur þeim sem skora hátt fækkað um 72%. Við erum með meira en þrefalt færri nemendur í hæsta þrepinu heldur en nágrannaríki okkar. Er það nema von að fólk sæki ekki um þessar greinar (Forseti hringir.) þegar lengra er gengið inn í háskólann. Við verðum að átta okkur á því að áður en við förum að byggja þak íbúðanna, þá þarf grunnurinn og millihæðirnar að vera lagðar.