stimpilgjald.
Herra forseti. Ég vil þakka hv. þm. Vilhjálmi Árnasyni fyrir afbragðsgott mál og tek undir það sem hann sagði í sínu svari við seinna andsvari hv. þm. Bergþórs Ólasonar, að hér er dauðafæri fyrir ríkisstjórnina að gera gott í þágu heimilanna. Hér væri skattalækkun sem myndi skila sér í margfalt stærra skattspori til ríkisins aftur sem ég fer aðeins yfir í ræðu minni. Þetta frumvarp snertir eiginlega eitt af helstu réttlætismálum samtímans, að gera fólki auðveldara að eignast heimili. Þegar fólk er að kaupa húsnæði eða flytjast á milli þá er ekki endilega rúmt um fjárráð og þá skiptir hver króna, hver 100.000 kall og hver milljón, miklu máli.
Þetta frumvarp sem nú er lagt fram í 12. sinn, minnir mig að hv. þingmaður hafi sagt, hefur einfalt en mikilvægt markmið; að afnema stimpilgjald af fasteignakaupum einstaklinga. Ég er ekkert viss um að fólk átti sig á því almennt hvað stimpilgjald er eða hafi pælt í því fyrr en það kaupir sér fasteign. Að afnema stimpilgjald af fasteignakaupum einstaklinga er einföld breyting en hún hefur mikil efnahagsleg áhrif. Þessi einfalda aðgerð getur komið fleirum inn á fasteignamarkaðinn og/eða aukið eigið fé fólks í fasteignum þannig að afborganir af lánum verði lægri. Afborganir verða lægri vegna þess að fólk tekur lægra lán ef það getur sett peninginn sem hefði annars farið í stimpilgjaldið í eigið fé íbúðarinnar. Þetta stimpilgjald eru leifar úr fortíðinni, skattur sem leggst á fólk þegar það tekur eitt stærsta skref lífs síns; að kaupa húsnæði. Það leggst þyngst á þá sem hafa minnst á milli handanna, ungt fólk, fyrstu kaupendur, barnafólk og fjölskyldur og fólk sem þarf að flytja vegna vinnu eða breyttra aðstæðna, gjald sem er í raun óþarfi vegna þess að í hinum tæknilega heimi í dag krefst miklu minni tíma að skrá og eiga við eignir heldur en áður var. Þegar fasteignaverð er hátt og vaxtastig þungt er óhjákvæmilegt að spyrja: Er eðlilegt að ríkið leggi sérstaklega aukaviðskiptagjald ofan á viðskipti eins og að kaupa sér húsnæði? Það er ekki eðlilegt og kominn er tími til að breyta því. Þess vegna fagna ég þessu frumvarpi hv. þm. Vilhjálms Árnasonar. Ég geri orð hans að mínum og hvet ríkisstjórnina til að stela þessu máli af hv. þingmanni. Ég sá áðan að hér kinkaði ákaft kolli hv. þingmaður meiri hlutans og ég tel það jákvæð viðbrögð við þessu frumvarpi.
Við vitum að stimpilgjald hækkar viðskiptakostnað á fasteignamarkaði og dregur því úr hreyfanleika fólks. Auðvitað á það kannski ekki við í mörgum tilfellum en getur átt við í nokkrum, sérstaklega þegar fólki er þröngur stakkur sniðinn peningalega séð. Það hefur bein áhrif á þá sem vilja skipta um húsnæði, hvort sem það er eldra fólk sem vill minnka við sig eða fjölskyldur sem þurfa stærra heimili. Það hamlar líka eðlilegri verðmyndun á markaði og veldur ákveðinni stöðnun. Þegar við fjarlægjum þessa gjaldtöku auðveldum við fólki að færa sig á milli íbúða eftir þörfum, minnkum viðnám og bætum flæði á markaði. Það er góð hagstjórn að fólk eigi auðveldara með að skipta um húsnæði, minnka eða stækka við sig eftir því hvernig fjölskyldan þróast og það er líka góð nýting á húsnæði; góð hagstjórn. Ríkissjóður fær í raun lítið út úr stimpilgjaldinu. Það er tiltölulega lítill tekjuliður en hann hefur samt ótrúlega neikvæð áhrif á heimili landsins, sérstaklega þau sem standa höllustum fæti. Stjórn sem kennir sig við vinstri ætti því að athuga þetta mál alvarlega. Það er betra að ríkið felli niður úrelta gjaldheimtu sem hindrar fólkið í að bæta sína eigin stöðu, miklu betra. Þegar almenningur fær að halda eftir þessum fjármunum bætir það stöðu fjölskyldna og hvetur til eðlilegra fasteignaviðskipta. Við megum heldur ekki gleyma því að í hvert skipti sem fjölskyldan kaupir sér nýtt húsnæði þá skapast störf og hreyfing verður í hagkerfinu. Skattspor ríkisins yrði því stærra þrátt fyrir að þessi skattur væri tekinn af. Viðhald, innréttingar, byggingar, hönnun og þjónusta skilar sér margfalt sem skatttekjur út í samfélagið. Þegar skattur veldur meiri skaða en ávinningi þá ber að fella hann niður og það er alveg augljóst að þessi skattur veldur meiri skaða en ávinningi. Stimpilgjaldið er ekki skattur á auð heldur skattur á fólk sem er að flytja sig á milli húsnæðis. Þetta er skattur á hreyfanleika, á framtak, á drauma fólks um að eignast heimili. Hann dregur úr vilja til að skipta um húsnæði og hafa það hagkvæmt og veldur óeðlilegum höftum á markaði.
Hér í fyrndinni, þegar lög um stimpilgjald voru sett, var hugsunin önnur og kannski meiri tilgangur með þeim, en ný lög voru samþykkt fyrir tæpum áratug. Þá nefndi efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis að vonandi yrði það aðeins fyrsta skrefið í afnámi stimpilgjaldanna. Lögum um stimpilgjald var breytt fyrir áratug og nú er kominn tími til að ljúka þeirri vegferð. Við lifum á tímum þar sem ríkið getur fylgst með öllum færslum rafrænt. Skráningarkostnaður og afgreiðslugjöld eru í raun hverfandi. Þetta er meira og minna allt orðið sjálfvirkt. Við erum ekki með fullt af fólki að vinna við skráningar og halda utan um kerfið. Það er í raun engin raunveruleg stjórnsýsluástæða til að viðhalda stimpilgjaldinu. Það er einfaldlega gamaldags tekjuöflun sem hefur staðið af sér breytingar í ríkisstjórnum, sem er stórskrýtið. Það er freistandi fyrir ríkisstjórnina að halda þessum skatti en ef menn horfa aðeins lengra þá er það að gefa hann eftir til hagsbóta fyrir heimilin og kæmi það til með að skapa stærra skattspor eins og ég fór yfir áðan.
Frumvarpið varðar ekki bara heimili einstaklinga heldur líka þá sem kaupa lögbýli. Við vitum að víða um land kreppir að. Lögbýli eru mögulega að fara í eyði. Það fækkar í sveitum landsins og þegar fækkar ákveðið mikið fara innviðir að hugsa sér til hreyfings. Skólar fara kannski ekki sjálfvirkt, þ.e. byggingarnar, en skólahald er í hættu og annað slíkt. Þar hjálpar þetta líka til og styður fólk til að kaupa sér lögbýli og fólk sem vill hefja búskap eða flytja út á land. Þannig er þetta að ákveðnu leyti landsbyggðarmál og mikilvægt byggðamál. Ungt fólk á landsbyggðinni á ekki að þurfa að greiða hærra gjald fyrir að setjast að þar sem það vill vera um alla framtíð. Við höfum öll rætt um nauðsyn þess að styrkja búsetu í dreifbýli og þetta frumvarp er raunverulega mælanlegt skref í þá átt.
Herra forseti. Þetta frumvarp hefur áður verið lagt fram, aftur og aftur, og í hvert sinn notið í raun víðtæks stuðnings en hefur þó ekki náð fram að ganga alla leið. Nú er kominn tími á að Alþingi klári þetta mál og að við sýnum það hér í þinginu að við getum unnið saman, getum tekið svona mál sem er frekar einfalt í framkvæmd og afgreitt það saman. Þetta er breyting sem við ættum að geta afgreitt óháð flokkslínum og er í raun engin ástæða fyrir því að þetta mál bíði mikið lengur. Við getum sýnt í verki að Alþingi er vel starfhæft þegar raunhæf frumvörp koma til afgreiðslu og ríkisstjórnin getur sett þetta frumvarp inn í húsnæðispakkann sinn og reynt að bæta það sem þar er. Ég fagna þrautseigju hv. þm. Vilhjálms Árnasonar að koma aftur fram með þetta frumvarp. Við eigum að sýna heimilunum og fólkinu í landinu þá virðingu að þetta mál nái fram að ganga á þessu þingi.
