Störf þingsins.

Virðulegi forseti. Ég sá nýlega umfjöllun um evrópskt rannsóknarverkefni sem kallast RECLAIM, sem stýrt er af Maximilian Conrad, prófessor við Háskóla Íslands. Hann segir að markvisst sé sótt að grunngildum frjálslyndra lýðræðisríkja í Evrópu og tilefni til að hafa áhyggjur af þróuninni. Verkefnið sem hér um ræðir gengur út á að rannsaka og skilja betur þær áskoranir sem upplýsingaóreiða getur haft fyrir frjálslynt lýðræði í Evrópu. Helsta markmið verkefnisins er að móta nýjar aðferðir og verkfæri til að greina og bregðast við ýmsum birtingarmyndum upplýsingamisnotkunar og rangfærslna sem grafa undan trausti á lýðræðislegri umræðu. Rannsakendur skoðuðu m.a. hvernig falsfréttir, samskiptastíll stjórnmálamanna, tækninýjungar og tortryggni gagnvart fjölmiðlum hafa áhrif á lögmætt og virkt lýðræði. Ein af tillögum rannsakenda er að útbúa fræðsluefni, t.d. fyrir kennara og ráðgjafa, sem gæti hjálpað fólki að þroska gagnrýna hugsun, greina falsfréttir og eiga uppbyggilegar umræður um samfélagsmál. Auk þess er ein afurð verkefnisins að móta tillögur sem beinast að stefnumótun ríkja og samtaka um hvernig vernda megi lýðræðislega umræðu.

Virðulegi forseti. Það er mikilvægt að vera meðvitaður um að sótt er að okkar grunngildum, svo vitnað sé í Conrad prófessor, með leyfi forseta, en hann segir:

„Ég held að það sé mikilvægt að við áttum okkur á því að þetta er að gerast og við þurfum að skilja að þetta er hættulegt ef við viljum halda áfram að búa í frjálslyndu lýðræðissamfélagi. Af því að það er undirliggjandi ásetningur, vil ég meina, um að grafa undan gildum lýðræðis og frelsis. Þá á ég við hluti eins og frelsi, jafnrétti, virðingu gagnvart fjölbreytileika og svo framvegis. Þetta er í grunninn það sem atlaga eftirsannleiks-popúlista beinist gegn í lýðræðissamfélögum.“

Virðulegi forseti. Þetta eru stór orð sem ber að taka alvarlega.