húsnæðismál.
Virðulegi forseti. Mig langar að taka til máls undir þessum lið af því að mér finnst þetta vera mikilvægt mál. Ætli það séu ekki fimm ár síðan þessu úrræði var hleypt af stokkunum. Mér skilst að það hafi verið bara ágætissamstaða um það í þinginu á sínum tíma að setja þetta á laggirnar. Ég minnist þess að ég var að hlusta á umræðu um hlutdeildarlánin á sínum tíma langt fram á nótt og fannst ég heyra á þeim þingmönnum sem voru ekki alveg sáttir að ástæðan væri sú að það væri bara verið að setja og selja nýjar íbúðir inn í kerfið. Ég skil það svo sem alveg núna að tilgangurinn með því að setja nýjar íbúðir inn í kerfið var auðvitað að fjölga íbúðum á markaði en síðan var farin einhver millileið sem er þannig að íbúðir úti á landi mega vera eldri íbúðir, ekki alveg nýjar, en íbúðir á höfuðborgarsvæðinu og í sveitarfélögum í kringum höfuðborgarsvæðið uppfylltu þau skilyrði að vera nýjar. Við höfum svo sem séð að þetta úrræði hefur verulega mikil áhrif á ungt fólk sem er í þeirri stöðu að það á ekki möguleika á að safna fyrir útborgun, kaupa sér 50, 60 millj. kr. íbúð og þurfa að eiga 20%, það er bara ekkert auðvelt fyrir ungar manneskjur að safna slíkum sjóðum og það eru heldur ekki öll ungmenni í þeirri stöðu að foreldrar geti lagt til útborgun í íbúð. Væntanlega eru það bara fáir sem njóta þeirra forréttinda að foreldrar geti lagt út fyrir útborguninni. Að mínu mati er þetta úrræði því mjög flott, það skiptir máli fyrir unga fólkið að því sé hjálpað inn á markaðinn án þess að þurfa að hafa miklar áhyggjur af því, eins og á leigumarkaði með jafnvel hærri húsaleigu en afborgun af láni, að vera hent út, þannig að ég er mjög ánægður með þetta úrræði.
En við höfum svo sem orðið vör við það, eins og hæstv. ráðherra nefndi, að það hafa verið agnúar á þessu úrræði, bæði hvað varðar fjármagnið sem hefur verið sett í það en einnig það að fólk hafi náð að uppfylla þau skilyrði sem þarf til að fá úthlutun í kerfinu. Þess vegna er mjög aðkallandi að við komum þeim breytingum sem hér er verið að leggja til í gegn. Þarna er t.d. verið að horfa á það að styrkja enn frekar hópa sem höllum fæti standa, sem hafa kannski mjög lágar tekjur, geta hugsanlega lagt til 10% útborgun, fengið í þessu nýja kerfi 35% hlutdeildarlán og þurfa ekki að taka lán nema fyrir 55%. Þetta skiptir miklu máli fyrir ungt fólk sem er að komast inn á húsnæðismarkað, miklu máli, vegna þess að oft á tíðum hefur það verið þannig að þú þarft að taka tvö lán. Það er eitthvert 60% viðmið um lán, annaðhvort hjá lífeyrissjóði eða banka, sem hefur kannski verið verðtryggt, og síðan þarftu að taka viðbótarlán sem hefur verið á miklu hærri vöxtum og jafnvel kannski styttri tímalengd sem þú hefur til að greiða afborganir af láni. Þessi breyting mun því hafa veruleg áhrif fyrir þá einstaklinga og þau ungmenni eða jafnvel eldri sem eru að koma inn á markað aftur eftir fimm ára fjarveru, þau geta auðvitað nýtt sér þetta líka. Fyrst og fremst er þetta til að tryggja að fólk í erfiðri félagslegri stöðu geti komið inn í þetta úrræði og tryggt sér búsetu til framtíðar. Mér finnst það vera stóra málið í þessu öllu saman.
Síðan er hitt að verktakar sem hafa kannski viljað byggja í þessu kerfi hafa ekki verið öryggir með það að þeir geti hreinlega selt íbúðirnar sem falla undir þau skilyrði sem sett eru, þannig að það er líka stórt og mikið framfaraskref að tryggja verktökum það að þeir geti byggt inn í þetta kerfi. Það skiptir miklu máli og jafnvel, eins og kemur þarna fram, að það sé hægt að semja um að þeir fái úthlutun við fokheldi. Það getur líka skipt máli þannig að þeir geti sjálfir lækkað sinn byggingarkostnað ef hægt er að úthluta hlutdeildarláni þegar íbúð er ekki nema fokheld. Mér finnst því vera margir kostir við að verið sé að gera þetta svona og svo, eins og kemur fram, geta þeir líka selt út úr kerfinu ef íbúðin selst ekki innan þriggja mánaða, þannig að ég er mjög skotinn í að þessi breyting sé að eiga sér stað og ég sé ekki neitt sem ætti að standa í vegi fyrir því að við getum bara klárað þetta hratt og vel.
Þetta eru í sjálfu sér í heildarsamhenginu ekki stórir fjármunir sem við erum að leggja inn í þetta kerfi til viðbótar við þá sem fyrir eru. Við erum að tala um 1,5 milljarða sem bætast inn í kerfið, úr 4 í 5,5, en við erum líka að tryggja það sem hefur ekki verið tryggt hingað til, að það bíði fjármunir til úthlutunar í hverjum mánuði. Ég veit um fólk sem hefur verið að sækja um í kerfinu en svo bara hefur ekki verið til fjármagn: Nei, það verður ekki úthlutað um þessi mánaðamót, bíddu bara þangað til um næstu mánaðamót. Núna á að tryggja að það verði alltaf til úthlutunar tiltekið fjármagn, þessir 5,5 milljarðar deilt með 12, þannig að fólk á að geta gengið að því sem vísu að það geti sótt um og fengið úthlutun. Svo er náttúrlega líka það að við búum í samfélagi verðbólgu og það er svo erfitt fyrir verktaka að byggja inn í þetta kerfi af því að það má ekki kosta nema ákveðið en nú á að hækka það. Þess vegna hefur verið svo erfitt að byggja hlutdeildaríbúðir í Reykjavík af því að verðið er tiltölulega hátt á markaði í Reykjavík og það er erfitt fyrir byggingarverktaka að byggja inn í kerfið í Reykjavík. Það hafa verið til íbúðir á Suðurnesjum og Akranesi eða einhvers staðar þar sem íbúðaverð er tiltölulega lægra en í Reykjavík en með því að hækka viðmiðunarmörkin þá er möguleiki fyrir fleiri að byggja inn í þetta hlutdeildarkerfi. Að mínu mati munu því allar þessar breytingar skipta miklu máli.
Ég er nú einn af þeim sem sitja í þessum sérstaka húsnæðishópi og var á fundinum í gær um skipulagsmálin, mjög góður fundur, og þetta sýnir að þessi ríkisstjórn ætlar að halda áfram að laga ástandið á byggingarmarkaði og það sem verið er að gera hér er mikið og stórt framfaraskref og ég vil þakka hæstv. ráðherra fyrir að koma þessu á dagskrá.
