kílómetragjald á ökutæki.
Virðulegur forseti. Ég vil hér í upphafi þakka kærlega fyrir þá umræðu sem hefur átt sér stað í þingsal. Ég vil sömuleiðis þakka þeim fjölmörgu umsagnaraðilum og þeim fjölmörgu aðilum sem komu á fund efnahags- og viðskiptanefndar til að tala fyrir sínum sjónarmiðum. Það er eðlilegt að umræða sem þessi taki tíma, bæði hér og úti í samfélaginu, enda erum við að ræða gjald sem nánast allir munu þurfa að borga einhvern tímann á lífsleiðinni. Það er eðlilegt að slík gjöld og slíkar breytingar kalli á umræður í samfélaginu sem og hér. Ein stærsta breytingin sem fólk verður vart við strax er auðvitað sú að bensínverð mun strax um áramótin taka stóra dýfu. Fólk mun finna það á verði við dælu. Það er mikill vilji til þess hér, og okkur finnst það vera lykilatriði, að þessi lækkun bensíngjalda skili sér til almennings. Þess vegna höfum við í okkar nefndaráliti lagt það fram að ráðherra muni fylgjast náið með, muni jafnvel vinna með þeim aðilum sem fylgjast gjarnan með verði á neysluvörum, Neytendasamtökunum, ASÍ, Samkeppniseftirlitinu, og skila þinginu skýrslu næsta haust. Samráðið hefur, eins og ég segi, verið töluvert og nefndin hefur komið til móts við mörg sjónarmið sem haldið hefur verið uppi í meðförum málsins hér í þinginu. Ég vil t.d. nefna að allar dráttarvélar til landbúnaðarnota eru núna undanþegnar kílómetragjaldi. Ekki sérstakur flokkur, ekki T1 upp í T2, heldur allar dráttarvélar. Dráttarvélar sem borga ekki olíugjald í dag munu ekki þurfa að borga kílómetragjald enda eru þær ekki til notkunar á almennum vegum heldur til notkunar annars staðar og þetta er okkar leið til að bregðast við þessum sjónarmiðum. Ég vil líka nefna að það hefur verið haft samráð við bílaleigur og reynt að koma til móts við þeirra rekstrarmódel. Daggjaldinu var t.d. komið á í fyrstu drögum að frumvarpinu á síðasta kjörtímabili. Það er þá daggjald sem er búið til til að falla að því rekstrarmódeli bílaleiga að sumar bílaleigur bjóða upp á ótakmarkaðan akstur og stundum getur maður valið um að hafa ákveðið hámark og borga síðan eftir kílómetrafjölda. Þetta fellur þannig að því.
Upprunalega, þegar frumvarpið var lagt fram, var lagt til að sá tími sem fólk þyrfti þá að vera í öðru hvoru kerfinu væru þrír almanaksmánuðir. Í ljósi margra umsagna var ákveðið að bregðast við, fyrst með því að lækka þann tíma niður í mánuð og síðan núna undir lokin í 15 daga. Bílaleigur hafa þá meiri sveigjanleika þegar þær færa bíla á milli kerfa, geta þá t.d. brugðist við markaðsaðstæðum með því að setja fleiri bíla á langtímaleigu. Það hafa komið upp hugmyndir af hálfu hagaðila þess efnis að rétt væri að gefa ákveðinn afslátt af kílómetragjaldinu þegar um ökutækjaleigur er að ræða, alla vega til að byrja með. Þær hugmyndir eru góðra gjalda verðar en það verður að hafa í huga að allar slíkar hugmyndir um afslætti eru mjög dýrar. Ástæðan fyrir því er sú að við erum annars vegar að fella burt bensíngjöld, sem allir ferðamenn greiða í dag, og veita síðan afslátt af skattstofni sem á að koma á móti. Þó svo að áætlaður tekjuauki af þessu frumvarpi sé 3 milljarðar þá veltir frumvarpið í heild sinni u.þ.b. 37 milljörðum. Um 20% af öllum bílum sem eru að keyra í hvert skipti eru bílaleigubílar og ef þær ættu að fá 30% afslátt, segjum sem svo, þá væru það upphæðir sem myndu hlaupa á milljörðum, ef því yrði komið fyrir á einu ári. Því miður var því ekki unnt að bregðast við þessum óskum.
Ég vil líka nefna að það eru fleiri atriði sem hér hafa verið nefnd, t.d. áhyggjur fólks af flutningskostnaði. Komið er til móts við það með því að veita 40% afslátt af kílómetragjaldi tengivagna fyrsta árið og 20% á árinu 2027. Síðan er gert ráð fyrir að tengivagnar greiði fullt gjald eftir það. En það verður þá að hafa í huga, vegna þess að hér er mikið rætt um kostnaðinn sem þetta hefur í för með sér, áhrif á flutningskostnað, að þeir útreikningar sem ráðuneytið framkvæmdi fyrir nefndina benda til þess að á næsta ári verði áhrifin þau að flutningskostnaður lækki um 1%. Árið 2027 verður flutningskostnaðurinn hlutlaus, það verður sami kostnaður og er, og mun eftir það hækka um 1%. Ég skal ekki gera lítið úr því en þetta eru samt ekki tölur af þeirri stærðargráðu að þær geri það að verkum að það verði stjarnfræðileg breyting á því sem nú er. Þarna er auðvitað verið að falast eftir því að notendur greiði raunverulegra verð fyrir slit á vegakerfinu. Það verður líka að hafa í huga að þarna eru ákvæði um endurskoðun sem gera það að verkum að ef við komumst að því að þessi endanlega hækkun hafi einhver þau áhrif að það þurfi að bregðast við þá er færi fyrir löggjafann að bregðast við þegar lögin verða endurskoðuð eftir eitt eða tvö ár. Að lokum vil ég líka nefna að það er inni varanlegur afsláttur til fimm ára fyrir umhverfisvænar vagnlestir sem keyra á hreinorku eða umhverfisvænum orkugjöfum sem hvetur sérstaklega til þess að fólk fjárfesti í slíku. Við höfum auðvitað séð nú þegar ákveðinn vöxt í því og ég vil nefna í því samhengi að Strætó er búinn að boða, ef við tölum um hópferðabíla, að akstur milli Reykjavíkur og Selfoss verði á rafmagnsbílum frá og með áramótum.
Þegar á heildina er litið þá erum við að koma á kerfi sem er einsleitt. Það gildir fyrir öll ökutæki á landinu. Það er að mínu mati sanngjarnara en það kerfi sem er í dag, það er nútímalegt. Ég vil enn og aftur þakka fyrir góða, málefnalega og eðlilega umræðu hér í þingsal sem og annars staðar. Ég hef lokið máli mínu.
