157. löggjafarþing — 49. fundur,  15. des. 2025.

breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2026.

2. mál
[17:48]
Horfa

Frsm. 1. minni hluta efh.- og viðskn. (Karl Gauti Hjaltason) (M):

Herra forseti. Eftir að hafa mælt með nefndaráliti hv. þm. Nönnu Margrétar Gunnlaugsdóttur þá hef ég tekið þetta saman aðeins í stuttu máli hvað hér er um að ræða. Það eru nokkur atriði sem ég vil árétta og nefna. Frumvarpið ber með sér ýmsar lagfæringar og breytingar á lögum og innleiðingu skatta á margvíslegum sviðum, þar á meðal vörugjald, kílómetragjald og samnýtingu skattþrepa, ónýttan persónuafslátt og vörugjöld og fleira. Það er kannski of langt mál að fara yfir þetta allt saman í stuttri ræðu.

Ég ætlaði aðeins að nefna sóknargjöldin. Það voru áform um það í upphaflegu frumvarpi að lækka þau niður í 1.133 kr. Miðflokkurinn styður þá breytingu sem lögð er fram í málinu núna af hálfu meiri hlutans, þ.e. að sóknargjöldin verði óbreytt að krónutölu, 1.221 kr. Þau hafa ekki hækkað á milli ára og tel ég það miður. Ég tel að við eigum að standa á bak við sóknirnar í landinu, kirkjurnar, þannig að þær grotni ekki niður og sóknirnar geti haldið áfram sínu öfluga starfi og við séum ekki að stuðla að því að það koðni niður eftir því sem þetta sóknargjald lækkar miðað við verðlagsbreytingar. Ég tel það vera mjög mikilvægt að við styðjum við bakið á kirkjunni eins og við framast getum en við styðjum sem sagt að þetta gjald verði ekki lækkað eins og upphaflegar áætlanir gerðu ráð fyrir.

Ég ætla aðeins að tala um vörugjöldin. Þarna er lögð til hækkun vörugjalda á bifreiðar, mjög rífleg hækkun, herra forseti, svo rífleg að venjulegur fólksbíll mun hækka um einhvers staðar á milli 10% og 20%. Við erum að tala um að venjulegur fjölskyldubíll, kannski 5 eða 7 millj. kr. virði, muni hækka um hálfa til eina milljón og jafnvel meira. Þetta mun náttúrlega hafa í för með sér gífurleg áhrif úti í samfélaginu. Fjölskyldur eiga þá erfiðara með að endurnýja sína bíla og halda áfram að aka á sinni gömlu druslu. Þetta mun koma harðast niður á þeim sem minnstar hafa tekjurnar. Þeir munu hanga lengur á sínum gömlu bifreiðum sem eru kannski þá vanbúnari og minna öryggi í því fólgið að sjálfsögðu. Þetta kemur auðvitað niður á einmitt því fólki sem ríkisstjórnin hefur talað sem mest um að hún væri að standa við bakið á. Þetta mun hafa gífurlegar afleiðingar í ferðaþjónustunni, alveg eins og kílómetragjaldið. Kílómetragjaldið og vörugjaldið til samans munu hafa mikil áhrif á samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar á Íslandi.

Ég hef kannski ekki komið inn á það svo mikið hingað til en að sjálfsögðu munu ferðamenn hugsa sig tvisvar um þegar þeir skipuleggja sínar ferðir til norðurslóða sem svo vinsælt er, eins og norðurljós og fleira sem fólk er að sjá hérna, hreint loft og svalara, Noregur og Finnland og Ísland o.s.frv. Að velja á milli þessara kosta þegar Ísland er að hækka mun valda því að það gæti orðið slaki í komu ferðamanna. Þarna erum við þá að ganga ákveðið einstigi sem er hættulegt. Við gætum hrasað á leiðinni og það er auðvitað áhættutaka ríkisstjórnarinnar að fara út í það — þegar mjólkurkýrin okkar, ferðamaðurinn, er að gefa okkur mest í þjóðarbúið til að við getum haldið uppi góðu velferðarkerfi — að taka þá áhættu að hækka gjöldin á þessu sviði sem ég nefndi, sem gæti hugsanlega orðið til þess að ferðamenn komi hingað í minna mæli og þegar þeir koma þá eyði þeir minna. Þetta er auðvitað áhættutaka, frú forseti. — Ég myndi gjarnan vilja halda áfram með þetta. Ég var ekki alveg búinn og óska eftir því við herra forseta að setja mig aftur á mælendaskrá.