breyting á ýmsum lögum vegna fjárlaga 2026.
Virðulegi forseti. Mig langar að fara með þessa umræðu aðeins aftur í tímann og velta því upp hver nálgun hinna mismunandi stjórnmálaflokka er á þessi mál þegar þeir eru við stjórn. Mig langar að fara tíu ár aftur í tímann, til 2015–2017. Þá vorum við Sjálfstæðismenn í ríkisstjórn sem var nýtekin við eftir vinstri stjórnina sem lét af völdum 2013. Strax fyrir það kjörtímabil, sem var nú mikið endurreisnarkjörtímabil þar sem við vorum virkilega að taka til eftir hrakfarir vinstri stjórnar, þar sem ríkissjóður var náttúrlega rekinn með halla og það þurfti að snúa þessu við, þá fórum við í skattalækkanir. Við fórum í að afnema vörugjöld og tolla á öllum vöruflokkum sem snúa að rekstri og neyslu heimilanna nema búvörum. Mér reiknast til að framreiknað hafi þetta numið, þ.e. frá 2017 en þetta hófst nú þegar 2015, þetta var gert í ákveðnum skrefum, skattalækkunum á þeim tíma um 18–19 milljarða á heimilin. Við vorum á sama tíma, eins og ég sagði áðan, að ná jöfnuði í ríkisútgjöldum, taka til eftir vinstri stjórn. Að mönnum dytti í hug að fara í skattahækkanir? Nei, það var farið í þetta.
Á þessum tíma lækkuðu stór heimilistæki; sjónvörp, þvottavélar, ísskápar og slíkir hlutir um 20%. Við munum það alveg mörg hver hvað það var á sínum tíma mikil fjárfesting að kaupa sér þvottavél eða ísskáp og hvernig við horfum á það í dag. Það tekur því varla í mörgum tilfellum að láta gera við þessa hluti. Það var oft talað um eftir að við framkvæmdum þessar skatta- og tollalækkanir að verslunin hefði ekki skilað þessu til sín en samkeppnisumhverfið sem verslunin lifir í sýndi svo sannarlega að þessum lækkunum var skilað til neytenda. Í skýrslu sem var unnin í framhaldi af þessu, það var Hagfræðistofnun Háskóla Íslands sem vann hana, sagði í stuttu máli:
„… lækkaði smásöluverð þeirra vara sem hér voru til skoðunar um leið og fyrirkomulagi neysluskatta var breytt. Svo virðist sem lækkun gjalda hafi að mestu skilað sér í vasa neytenda. Álagning kaupmanna lækkaði á flestum vörunum í krónum talið. Þar sem mæld álagning jókst yfir tímabilið fæst ólík niðurstaða eftir því hvaða mælikvarði er notaður á smásöluverð.“
Með öðrum orðum: Lækkunin skilaði sér. Minni fjárbinding af hálfu verslunarinnar í vöruinnflutningi leyfði líka minni álagningu. Þetta gerbreytti öllu samkeppnisumhverfi verslunarinnar í landinu. Fatnaður sem bar 15% toll, gjarnan ofan á toll sem hafði verið tekinn í Evrópusambandinu, hvarf. Sama átti við um öll þessi vörugjöld af þessum stóru og smáu tækjum.
Það er fróðlegt, virðulegur forseti, að bera þetta saman við áherslur núverandi ríkisstjórnar. Veltum aðeins fyrir okkur aðstæðum ríkisstjórna á kjörtímabilinu 2013–2016 annars vegar, þar sem var verið að koma út úr þessu vinstristjórnaráfalli sem við urðum fyrir 2009–2013 og búinu sem ríkisstjórnin tekur við í dag, þar sem kaupmáttur launa hefur aukist stórkostlega, aldrei eins í lýðveldissögunni, þar sem skuldahlutfall heimilanna og fyrirtækja er það lægsta sem hefur verið, eignastaða heimilanna er sú sterkasta sem nokkru sinni hefur verið, vanskil í bankakerfinu heyra til undantekninga, hafa aldrei verið lægri — núverandi ríkisstjórn reyndi þegar hún kom til valda að tala það upp að hún væri að taka við svo erfiðu búi. Niðurstaða ríkisreiknings frá síðasta ári sýndi svo ekki verður um villst að búið var alveg stórkostlega gott. Raunverulegur halli á ríkissjóði var bara rétt eitthvað á annan tug milljarða. Það var öldin önnur 2013–2015 þegar við réðumst í þessar umfangsmiklu skattalækkanir.
Það vill svo til að þessir sirka 20 milljarðar sem við tókum ákvörðun um að lækka skatta um, til að örva atvinnulíf, efla verslun og samkeppni og lækka verðbólgu og koma heimilunum til hjálpar, er svipuð tala og þessi ríkisstjórn er að reyna að hækka skatta um. Það getur ekki verið meiri augljós munur, virðulegur forseti, á því hvað það skiptir miklu máli hvaða flokkar eru við völd. Þetta er stórkostlega skýr mynd.
Það er alveg magnað að þessir flokkar sem komust til valda undir þeim loforðum að hækka ekki skatta, fyrirheit sem voru ítrekað gefin í aðdraganda kosninga, skuli núna vera á þessari vegferð. Það er merkilegt að fólkið sem er úr þessum vinstri flokkum skuli ekkert læra. Það tekur nefnilega tíma fyrir þá sem taka við af þessum vinstri flokkum, þegar þessi vinstri stefna hefur fengið að grassera, að hreinsa til. Við fórum yfir það hér í dag með þessi kílómetragjöld hvers lags vágestur er hér á ferð. Það er ekki hlustað á einn einasta umsagnaraðila, það er eins og umsagnarferli og annað sem lögbundið er hér á Alþingi, þar sem við eigum að fá hagsmunaaðila og aðra til að segja sínar skoðanir á málunum — þá er magnað að það er ekki ein einasta umsögn sem er jákvæð gagnvart þessu. Aðilar vinnumarkaðarins, hvort sem er í verkalýðshreyfingu eða Samtökum atvinnulífsins, leggjast allir á sömu árarnar, a.m.k. að þessu verði frestað, a.m.k. að þetta verði skoðað betur.
Það sama á við um vörugjöldin sem við erum að tala um núna. Einhverjir hafa haldið því fram að þetta séu ekki álögur á fólkið í landinu þegar venjulegur heimilisfólksbíll fer úr því að hækka bara eins og Yarisinn um 850.000 upp í svona miðlungsjeppling eins og Toyota Rav um 1.250.000. Þetta eru upphæðir sem skipta fólk máli. Þetta skiptir gríðarlegu máli. Þjóðhagslega skiptir máli að þessi viðskipti séu örari, bílaleigurnar geti blómstrað, að við getum verið að stefna að því að vera með yngri bílaflota.
Niðurstaðan af þessu, virðulegur forseti, er að við alls ekki sambærilegar aðstæður, miklu erfiðari aðstæður á kjörtímabilinu 2013–2016, þar sem við Sjálfstæðismenn vorum með stjórn í fjármálaráðuneytinu og lækkuðum skatta, lækkuðum tolla og vörugjöld sem nam nálægt 20 milljörðum á ári, þá er ríkisstjórnin sem er núna við völd við miklu betri aðstæður að hækka skatta á heimilin í landinu og atvinnulífið um sambærilega tölu, 20 milljarða.
Virðulegur forseti. Við stöndum hér og ræðum þetta að vanda á aðventunni, fjárlögin, og skattapakkana. Það er auðvitað von okkar í minni hlutanum með þessum erindum okkar hér (Forseti hringir.) að með einhverjum hætti fáum við fólk til að íhuga betur þau hættulegu skref sem er verið að stíga. (Forseti hringir.) Það er von okkar. Við munum halda áfram eitthvað (Forseti hringir.) en síðan er það auðvitað á ábyrgð þessara flokka sem hér eru í ríkisstjórn að fylgja þessu eftir og láta fólkið finna fyrir skattahnefanum í aðdraganda jóla.
(Forseti (EÁs): Forseti biður hv. þingmenn að virða ræðutíma.)
