157. löggjafarþing — 69. fundur,  10. feb. 2026.

Staða barnafjölskyldna.

[14:59]
Horfa

Sigurður Örn Hilmarsson (S):

Frú forseti. Það er svo sannarlega verk að vinna þegar kemur að stöðu barnafjölskyldna á Íslandi. Áskoranirnar liggja alls staðar. Stjórnmálastéttin verður að gera miklu betur. Staðreyndin er sú að barneignir hafa jákvæð áhrif á laun karla en neikvæð á laun kvenna. Þessa skekkju verðum við að leiðrétta og lausnirnar eru öllum ljósar. Í fyrsta lagi verðum við að útrýma umönnunarbilinu en það er algerlega ótækt að víða líði mánuðir frá lokum orlofs þar til leikskólapláss fæst. Hver á að gæta barnanna? Þar er staðan í höfuðborginni sýnilega verst þar sem börn komast ekki inn á leikskóla fyrr en við 18 eða 24 mánaða aldur. Þessi skortur hefur ekki aðeins áhrif á foreldrana heldur líka börnin því að rannsóknir sýna að snemmtæk dagvistun styrkir bæði þroska barnanna og atvinnuþátttöku foreldra. Það þarf að styrkja fæðingarorlofskerfið en þak á greiðslum veldur því að tekjur margra fjölskyldna lækka verulega á þessum viðkvæma tíma. Þá er líka sjálfsagt og eðlilegt að foreldrarnir sjálfir, fjölskyldueiningin, taki ákvörðun um það hvernig þeir skipta mánuðunum í fæðingarorlofinu sín á milli. Á því ættu stjórnvöld ekki að hafa skoðun heldur einbeita sér að því að búa barnafólki raunverulegt val um það hvernig fjölskylduábyrgð er skipt á heimilunum og hvernig þátttöku á vinnumarkaði er hagað. Þá komum við auðvitað næst að fjármálum heimilanna en eðli málsins samkvæmt eru barnafjölskyldur að koma þaki yfir höfuð sér með tilheyrandi skuldsetningu og í stað þess að njóta góðs af stefnu ríkisstjórnarinnar eru það barnafjölskyldur landsins sem eru fórnarlömb efnahagsaðgerða ríkisstjórnarinnar. Það ætti að vera forgangsmál okkar hér á þingi að bæta kjör barnafjölskyldna. Það er ekki aðeins réttlætismál heldur einnig fjárfesting í framtíðinni.