hæfniviðmið.
Forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þm. Jóni Pétri Zimsen fyrir þessa góðu og gegnu umræðu. Matsferill byggist beint á hæfniviðmiðum aðalnámskrár grunnskólanna. Markmiðið er að mæla raunverulega stöðu og framvindu nemenda á skýran hátt. Það er mikilvægt bæði fyrir börnin sjálf, fyrir foreldra þeirra og kennarana. Stöðu- og framvindupróf í lesskilningi og stærðfræði ná þó ekki yfir öll hæfniviðmið námskrárinnar. Það væri hvorki raunhæft né faglega skynsamlegt í stöðluðu stafrænu prófi. Sum viðmið eru þess eðlis að þau verða best metin með fjölbreyttum kennsluháttum og daglegu mati í skólastofunni. Matsferill er því eitt verkfæri innan heildstæðs námsmats.
Prófin í lesskilningi byggja á þremur skýrum hæfniþrepum og fer ég yfir þau hér eins og beðið er um. Í fyrsta lagi er þeim ætlað að staðsetja og endurheimta upplýsingar. Hér er metin grunnfærni í að finna upplýsingar í texta eða myndefni, para saman efni og skilja bókstaflega merkingu og orðaforða. Þetta er grunnurinn að öllu námi. Í öðru lagi að álykta og túlka. Á þessu stigi er farið dýpra þar sem nemendur þurfa að draga ályktanir, greina meginhugmyndir og skilja það sem ekki er sagt beinum orðum, sem sagt að lesa á milli línanna eins og þar stendur. Hér reynir á gagnrýna hugsun og hæfni til að lesa á milli línanna. Í þriðja lagi að ígrunda og meta. Þetta er flóknasta stigið og gerir mestar kröfur. Nemendur þurfa að greina, bera saman og leggja mat á efni texta, aðgreina staðreyndir og skoðanir. Hér erum við að tala um þá færni sem einkennir sterka og sjálfstæða nemendur. Þessir þrír flokkar endurspegla lykilhæfniviðmið íslensku í aðalnámskrá, sem eru lesefni, lestraraðferðir, orðaforði, lesskilningur, lestrarmenning og málnotkun.
Sé litið til stærðfræðinnar þá byggja prófin á fjórum meginsviðum aðalnámskrár. Í fyrsta lagi tölur og reikningur. Í öðru lagi algebra, tölfræði og líkindi. Í þriðja lagi rúmfræði og í fjórða lagi mælingar. Verkefnin hér eru jafnframt flokkuð eftir þremur færniþáttum. Í fyrsta lagi er það kunnátta, hvort nemendur þekki hugtök og aðferðir. Í öðru lagi er það beiting, hvort nemandi geti notað þekkinguna við úrlausn verkefnanna. Í þriðja lagi eru það rök og greining, hvort nemandi skilji, geti útskýrt og rökstutt lausnir sínar.
Með matsferlinum er verið að stíga mikilvægt skref í átt að skýrara og ábyrgara námsmati. Við eigum að vita hvar börnin okkar standa og grípa þau snemma sem dragast aftur úr og við eigum líka að finna þau börn sem þurfa frekari áskoranir. Eins og hv. þingmaður hefur ítrekað sýnt hér síðan hann kom á Alþingi Íslendinga og var kjörinn fulltrúi þá brennur hann fyrir þessum málaflokki eins og ég geri nú. Ég hef einungis setið í þessu embætti í einn mánuð og hef í raun litið til hv. þingmanns og virt mjög það sem hann hefur hér haft til málanna að leggja og tekið tillit til þess og mun halda því áfram. Við erum rétt að hefja vegferð. Ég er að hefja vegferð í menntamálaráðuneytinu núna. Ég er öll af vilja gerð að gera betur og það er nákvæmlega þar sem við erum stödd í dag. Og eins og ég hef áður nefnt við hv. þingmann er ég ekki enn búin að finna dagsetninguna til að við getum sest niður saman og rætt hlutina, hvernig við getum gert betur.
Matsferillinn sem hér er — við erum ekki að tala um samræmd próf, þetta er af allt öðrum meiði. Þetta er í rauninni til þess að reyna að finna það út hvar barnið þitt stendur þegar það er í 4. bekk. Hvar stendur barnið þitt nákvæmlega í námi hvað varðar stærðfræði? Hvar getum við gripið inn í og lyft barninu upp ef það er í vandræðum í einhverju fagi í menntun sinni? Það er annars eðlis en samræmdu prófin okkar. Og svo er það önnur spurning hvort við lítum til þeirra og við hv. þingmaður eigum örugglega einnig eftir að taka það samtal, hvernig við ætlum t.d. að meta börnin okkar eftir tíu ára grunnskólanám. Spurningin er nákvæmlega um það hvort við eigum aftur að líta til hinna svokölluðu samræmdu prófa sem tekin eru á sama tíma um land allt og hvort það eigi að vera mælikvarðinn. Ég ætla að leggja enn ríkari áherslu á að vinna með PISA-kannanirnar okkar sem dæmi. Það er því í mörg horn að líta, hv. þingmaður, en takk aftur.
