afburðanemendur.
Frú forseti. Ég vil þakka hæstv. ráðherra fyrir að vera áfram með okkur í salnum. Hér er ég að tala um PISA-prófið og hæstu þrep þar, 5. og 6. hæfniþrep, sem við Íslendingar höfum því miður, eins og í mörgu öðru, hrunið í. Einungis 2% nemenda í náttúruvísindum eru í hæstu þrepum á meðan það eru 8–9% á Norðurlöndunum, og 3% í lesskilningi. En skiptir það máli að um 300 börn, sem ættu að vera í efsta þrepinu ef það væri eins og á Norðurlöndunum, séu þarna?
Skoðum aðeins hvað það þýðir að börn séu í hæsta þrepi í PISA. Og við erum að hafa það af 300 börnum árlega. Þeir sem eru í hæstu þrepunum — við erum með 2% í náttúrufræði og 3% í lesskilningi — geta unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum og metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir og beitt þekkingu í nýjum og ókunnum aðstæðum. Þetta eru þeir krakkar sem skora hæst. Þessir nemendur, og það er margbúið að sýna fram á í rannsóknum, eru líklegri seinna á lífsleiðinni til að leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, verðmætasköpun, og draga nýsköpunarvagninn. Þetta er sá hópur sem er líklegastur. Auðvitað eru svartir hestar sem koma af og til og ná afburðaárangri en þetta er fólkið sem kemur til með að draga nýsköpunarvagninn og verðmætasköpunina. Við erum búin að fækka þeim úr 10% í 2 og 3%. Og í sumum skólum, bara þessi hópur, 15, 16%, í skólum sem voru með stóran hluta nemenda sem aðrir skólar vildu ekki vera með.
Hver ber ábyrgð á því að 300 nemendur séu í raun rændir þessum grunnundirbúningi undir lífið, þessari afburðahæfni? Það heyrist ekki múkk frá þeim sem hafa haft völdin hér síðustu ár. Hefur einhver rétt upp hönd og sagt: Ég ber ábyrgð á þeirri stöðu sem menntakerfið er í núna? Það hefur ekkert gerst. Það er í raun sama hvert litið er, börn og ungmenni mæta ákveðnum afgangi af því að þau eru ekki einhverjar stærðir sem er hægt að mæla einn, tveir og þrír. En mig furðar alltaf að við sem land, sem þjóð, höfum ekki meiri metnað en svo að við skröpum botninn innan OECD í PISA-prófinu. Við höfum allar forsendur og aðstæður til að vera á toppnum. Hvar er metnaðurinn? spyr ég. Jöfnun niður á við er ekki góð. Það er talað um að íslensk börn séu svo jöfn af því að þau liggi svo mörg á botninum í þessu, í lesskilningi og ótal mörgum öðrum þáttum.
Við þurfum að bjóða upp á nám (Forseti hringir.) sem afburðanemendur geta nýtt sér. Það eru til margar leiðir til þess. Það hafa margir skólar, ýmsir skólar á Íslandi, (Forseti hringir.) sýnt fram á að það er hægt. En þá þurfa bara þeir að hlusta sem stjórna.
