helmingamokstur.
Virðulegi forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þm. Bryndísi Haraldsdóttur kærlega fyrir aðstoðina. Ég mæli fyrir fyrirspurn til hæstv. innviðaráðherra um helmingamokstur og ég þakka hæstv. ráðherra kærlega fyrir að vera hér í dag og svara. Í samtölum mínum við forsvarsfólk sveitarfélaga hefur helmingamokstur ítrekað komið upp og hef ég þegar sent tvær fyrirspurnir til hæstv. innviðaráðherra um þetta mál með það að markmiði að draga fram umfang þeirrar vetrarþjónustu sem sinnt er samkvæmt reglum um helmingamokstur og sömuleiðis kostnað við hana. Í svörum við þeim fyrirspurnum hefur komið fram að lengd þjóðvega þar sem vetrarþjónustu er sinnt samkvæmt reglum um helmingamokstur sé 2.606 km og kostnaður ríkisins vegna helmingamoksturs á þessum vegum á árinu 2022, 2023 og 2024 hafi verið samtals rúmar 291 millj. kr. og að sveitarfélög hafi greitt sömu upphæð. Þetta eru ekki smápeningar fyrir fámenn og landstór sveitarfélög en fyrir ríkissjóð eru það engar risaupphæðir sem hér eru undir. Í öðru svari ráðherra kemur fram að vegir sem falla undir helmingamokstur séu ekki allir eins. Sumir þeirra njóti reglubundinnar þjónustu og geti þá fengið einn dag til viðbótar sem helmingamokstur en aðrir búa eingöngu við helmingamokstursreglur og eru ekki með neinar skilgreindar hálkuvarnir.
Í 44. gr. vegalaga er Vegagerðinni heimilað að binda vetrarþjónustu á einstökum vegarköflum því skilyrði að sveitarfélög eða hagsmunaaðilar greiði hluta við kostnaðinn. En í sömu lögum segir líka skýrt að veghaldari beri ábyrgð á veghaldi, að gæta skuli umferðaröryggis og Vegagerðin sé veghaldari þjóðvega. Þá segja umferðarlög enn fremur að veghaldari skuli gera ráðstafanir í samráði við skólayfirvöld og lögreglu til að vernda börn gegn hættu í umferðinni á leið þeirra til og frá skóla. Ég veit fyrir víst að til að mynda sveitarfélög á Norðurlandi hafa lýst verulegum áhyggjum af því að Vegagerðin hafi í reynd dregið sig út úr ábyrgð á hálkuvörnum á tilteknum þjóðvegum, m.a. þar sem skólaakstur fer fram. Í erindi sem nokkur sveitarfélög á Norðurlandi hafa sent Vegagerðinni telja þau það ekki vera í samræmi við lög að þeirri ábyrgð sé velt yfir á sveitarfélögin.
Líkt og ég kom inn á í upphafi þá lagði ég fram tvær fyrirspurnir um helmingamokstur til hæstv. ráðherra til að átta mig á umfangi þessarar vetrarþjónustu sem hann setur samkvæmt þessari reglu. Mig langar í dag að fá fram afstöðu ráðherra og hvort hann sjái fyrir sér einhverjar breytingar. Ég spyr því hæstv. ráðherra:
Í fyrsta lagi: Telur ráðherra að helmingamokstursreglan, eins og henni er beitt samkvæmt reglum Vegagerðarinnar, tryggi sanngjarna og jafna skiptingu kostnaðar við vetrarþjónustu milli ríkis og sveitarfélaga, sérstaklega í dreifðum byggðum þar sem umfang helmingamokstursvega er mikið?
Í öðru lagi: Hver er að mati ráðherra ábyrgð Vegagerðarinnar á hálkuvörnum á vegum þar sem helmingamokstur fer fram?
Í þriðja lagi: Sér ráðherra fyrir sér að ríkið taki að einhverju eða öllu leyti til sín aukinn hluta af kostnaði við vetrarþjónustu á vegum sem nú er sinnt samkvæmt reglu um helmingamokstur, þ.m.t. af kostnaði vegna hálkuvarna? Ef svo er, hvernig hyggst ráðherra útfæra slíka breytingu?
Og í fjórða lagi: Telur ráðherra tilefni til að endurskoða 2. mgr. 44. gr. vegalaga, nr. 80/2007, þar sem heimilt er að binda vetrarþjónustu skilyrði um kostnaðarþátttöku sveitarfélaga eða hagsmunaaðila?
