utanríkis- og alþjóðamál 2025.
Virðulegi forseti. Þetta er áhugaverð umræða. Bara svona út af orðaskiptum mínum og hv. þm. Pawels Bartoszek þá er það vægast sagt áhugavert að einhver haldi því fram að hagkerfi Lúxemborgar og Íslands séu svipuð. Það er eitthvað sem ég hef aldrei heyrt; og ekki einu sinni hagkerfi Danmerkur og Íslands, það er mjög langur vegur frá. Ég hef búið í Lúxemborg og sjávarútvegurinn þar er bara mjög lítill, reyndar nákvæmlega enginn. Ég held að engum detti í hug að tala um það að hagkerfi Íslands og Lúxemborgar séu lík. Reyndar er það þannig að sjávarútvegur í Danmörku er nú bara eitthvað sem er afskaplega takmarkað. En ég held að það sé mikilvægt að við ræðum þetta vegna þess að við erum alltaf að — ég man ekki eftir neinu öðru á mínum stjórnmálaferli en því að við sem viljum ekki að Ísland gangi í Evrópusambandið séum að draga fram staðreyndir. Mér þykir leiðinlegt ef hv. þm. Pawel Bartoszek — hann hefur fram til þessa bara verið einstaklingur sem hefur verið óhræddur við að segja að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið; hann er Evrópusambandssinni og er ekkert að fara í þennan leik sem einhver nefndi, að þetta væri svona svolítið eins og frúin í Hamborg. Í stað þess að ekki megi segja svart og hvítt eða já og nei má ekki segja aðlögun og það má ekki segja valdaframsal og það má ekki segja að ESB-réttur gildi og eitthvað slíkt. Menn eru einhvern veginn í einhverjum leikjum og það er ótrúlega mikil þvæla sem hefur komið frá stjórnarliðum eins og þetta nýja um gjaldeyrishöft lífeyrissjóðanna. Þvílík della.
Nú er það bara þannig að ég hef verið hinum megin við borðið. Ég vann hjá lífeyrissjóði og hér áður fyrr var það bara þannig að menn vildu að íslenskir lífeyrissjóðir myndu fjárfesta á Íslandi. Lífeyrissjóðirnir og ýmsir stjórnmálamenn, og ég var einn af þeim, börðust fyrir því með mörgum rökum að lífeyrissjóðum yrði heimilt að fjárfesta erlendis. Þetta byrjaði, held ég, með 20% og fór svo upp í 50%. Reyndar var það fyrst þannig að lífeyrissjóðirnir vildu fjárfesta úti en það voru takmörk á því. En svo er það reyndar þannig að síðast þegar ég vissi voru menn ekki uppi í þakinu, menn fóru ekki upp í 50%. Ég er þeirrar skoðunar að lífeyrissjóðirnir eigi að fjárfesta meira erlendis en það hefur ekkert með einhverja krónu að gera að menn hafi ekki tekið ákvörðun um það. Þetta er bara séríslensk þvæla um ESB, að koma hér og tala um gjaldeyrishöft á lífeyrissjóði. Við ráðum algjörlega fjárfestingarstefnunni hér á hinu háttvirta Alþingi. Ef við viljum breyta á morgun og gera lífeyrissjóðunum skylt að vera 100% í útlöndum þá bara ákveðum við það með einfaldri lagabreytingu, eða 80% eða 70%. Þetta er örvæntingarfull umræða.
Ef stjórnvöld vilja að Íslendingar gangi í Evrópusambandið og eru búin að plotta um það með Evrópusambandinu að aðildarumsóknin frá Jóhönnustjórninni sé í gildi, af hverju koma þau þá ekki með gögnin á borðið? Það var unnið í þessu í þrjú ár. Það hefur engin þjóð verið jafnlengi í aðildarviðræðum og við Íslendingar. Það er fullt af gögnum, minnisblöð fyrir ríkisstjórn, minnisblöð fyrir utanríkismálanefnd, rýniskýrslurnar, IPA-styrkirnir, og það er ekki nokkur leið að fá þetta frá stjórnvöldum. Við höfum í nokkrar vikur, alla vega á þeim fundum sem ég hef setið í utanríkismálanefnd, verið að reyna að klára það að fá þessi sjálfsögðu gögn sem ríkisstjórnin hefði átt að leggja á borðið þegar hún sótti um þetta, en það gengur lítið. Það eru líka skýrslur sem maður er að grafa upp, sem eru að vísu algerlega opinberar skýrslur, t.d. eins og skýrsla utanríkisráðherra um aðildarviðræður við Evrópusambandið og þróun mála innan sambandsins; skýrsla sem þáverandi utanríkisráðherra, Össur Skarphéðinsson, bað um og henni var dreift á þinginu. Þar er farið sérstaklega yfir mörg þau mál sem er mjög mikilvægt að þjóðin fái að vita um. Á bls. 37 er þetta sérstaklega tilgreint, með leyfi forseta:
„Almennt má segja að stækkunarferlið sem Ísland gekk inn í einkennist af auknum skilyrðum fyrir inngöngu, sé miðað við það sem áður tíðkaðist. Þrátt fyrir bjartsýni um annað virðist hafa verið lítil ástæða til að ætla að Ísland fengi aðra meðferð í umsóknarferli en þau önnur lönd sem voru að sækja um aðild á sama tíma.“
Virðulegur forseti. Þetta er skýrsla sem Össur Skarphéðinsson bað um. Á bls. 47 er farið yfir Evrópuréttinn og það er skilgreint mjög skýrt að öll þau lög sem eru í gildi núna og eru ekki í samræmi við lög Evrópusambandsins geta ekki staðið og öll þau lög sem við setjum í framhaldinu, ef við göngum í Evrópusambandið, þyrftu að víkja fyrir ESB-lögum. Með öðrum orðum: Ef einhverjir kjósendur væru að trufla okkur með því að þeir væru ósáttir við einhverja hluti í lagasetningunni og við myndum breyta lögunum hér á háttvirtu Alþingi þá myndi það ekki gilda. Á bls. 62 er svo sérstaklega farið yfir — og ég skrifaði ekki þessa skýrslu, það voru ekki neinir stjórnarliðar sem gerðu það — möguleika nýrra aðildarríkja á undanþágum varðandi landbúnað og sjávarútveg. Þar er farið yfir það að ekki sé um að ræða neinar varanlegar undanþágur. Þetta er skrifað í þessa skýrslu. Það eru aðrar skýrslur sem eru sambærilegar. Á bls. 63 segir t.d.:
„Skoðun á aðildarlögum einstakra ríkja staðfestir að hingað til hefur ekki verið um varanlegar undanþágur að ræða, hvorki á sviði sjávarútvegsmála né landbúnaðarmála.“
Það er farið sérstaklega yfir dæmin um Finnland og Svíþjóð, það er sagt að þær undanþágur séu tímabundnar. Það er farið sérstaklega yfir Möltu sem menn veifa mjög mikið, sem er nú algjört grín, hvort það eru 12 m bátar sem mega bara vera innan 25 mílna — látum það liggja á milli hluta. En það er farið sérstaklega yfir það að Evrópusambandið geti breytt þessu þegar það vill.
Virðulegi forseti. Síðan er það eltingarleikurinn við aðlögun. Það er nýjasti eltingarleikurinn. Það skiptir engu máli þó að maður vitni í þingsályktun um rammasamning milli ríkisstjórnar Íslands og framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, vitni hér í rammasamninginn sjálfan milli ríkisstjórnar Íslands og framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Á bls. 8 segir um markmiðin:
„Til að stuðla að samvinnu sín á milli og undirbúa aðstoðarþegann í áföngum fyrir staðla og stefnumið Evrópusambandsins, þ.á.m. eftir því sem við á réttarreglur þess, með aðild í huga, eru samningsaðilar sammála um að hrinda í framkvæmd verkefnum á ýmsum sviðum […]“
Á bls. 9 segir sömuleiðis að aðstoð skuli vera í samræmi við stefnumið ESB og stuðla að samræmingu við réttarreglur ESB. Þetta liggur allt fyrir, virðulegur forseti. En síðan eru stjórnarliðar einhvern veginn á hlaupum frá þessu. Það er engin kynning á þessum málum. Það er ekkert lagt til grundvallar. Við sem erum í stjórnarandstöðu megum hafa okkur öll við að veita þessum hlutum athygli, leggja fram fyrirspurnir sem er ekki svarað og síðan er það þannig að ráðherrar hreinlega tala gegn betri vitund eða vita hættulega lítið um málið. Á sama tíma erum við hér að ræða skýrslu hæstv. utanríkisráðherra þar sem farið er yfir það að þjóðin eigi rétt á að vita þetta, þar sem farið er yfir það að við viljum ekki sjá upplýsingaóreiðu o.s.frv.
Virðulegur forseti. Þetta er ekki sannfærandi. Ég ætla ekkert að fara yfir það þegar menn tala um að það komi svo mörg tryggingafélög hingað þegar við göngum inn. Ég hef sjálfur flutt inn tryggingafélag, erlent. Menn tala um gjaldeyrisáhættuna. Það er engin gjaldeyrisáhætta fyrir tryggingafélögin, þau voru bara mjög umsvifamikil hér. Það var ekki út af því sem þau fóru. Menn virðast bara vakna einn daginn og segja: Heyrðu, nefnum tryggingafélögin, að við fáum fullt af tryggingafélögum. Það var hér fullt af tryggingafélögum. Það var íslenska fjármálaeftirlitið sem ákvað að breyta reglunum og ýta þeim út, illu heilli. Það hafði ekkert með ESB-umsókn að gera og það er engin gjaldeyrisáhætta fyrir þessi tryggingafélög að starfa hér. Þetta er allt einhver della. En nei, virðulegur forseti, það er bara nákvæmlega þannig að þessi ríkisstjórn og þessi skýrsla, þar sem farið er yfir það að það sé svo hættulegt í heiminum og það sé svo mikil upplýsingaóreiða og það sé ekki verið að segja fólki satt og rétt frá — ég kinkaði bara mjög mikið kolli undir ræðu hæstv. ráðherra. En hvernig er raunveruleikinn hér heima? Því var í alvöru haldið fram af hæstv. utanríkisráðherra hér fyrir helgi að ESB-rétturinn væri ekki með forgang. Og svo kemur hæstv. forsætisráðherra og staðfestir (Forseti hringir.) hið augljósa. En ég er spenntur að sjá — vegna þess að við erum með mjög mikið af fyrirspurnum, bæði af opinberum fyrirspurnum hér og líka í nefndunum, þetta er svo sem allt opinbert. Ég bíð spenntur eftir því hvort menn vilji viðhalda upplýsingaóreiðunni (Forseti hringir.) eða hvort menn ætla að svara og upplýsa þjóðina um staðreyndir mála.
