hópvernd og stuðningur við Úkraínu.
Virðulegur forseti. Nú höfum við Íslendingar stutt dyggilega við bakið á Úkraínumönnum frá því að innrás varð þar árið 2022 en í mars árið 2027 kemur að ákveðnum tímamótum þegar fimm ára í raun skilyrðislaus hópvernd fyrir Úkraínumenn rennur sitt skeið á enda. Ég ætlaði að forvitnast um það hver sýn hæstv. dómsmálaráðherra væri. Það er líklega verið að koma í gegn frumvarpi núna bráðum þar sem er í raun og veru komið í veg fyrir að þessi hópur fái dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða sem síðan breytist í almennt dvalarleyfi. Ef frumvarpið verður hins vegar að lögum, og þetta er kannski 6.000 manna hópur skilst mér, er það hópur sem er þá kominn á núllpunkt í kerfinu og þyrfti að sækja um sem einstaklingar um hæli. Það yrði líklega álag sem Útlendingastofnun myndi engan veginn ráða við og líklega ekki leið sem er fær í málinu. Það þarf að hugsa þessi mál aðeins til enda núna, sem er verið að gera, en það er spurning hvernig við gætum að því að vera ekki með mun aðgengilegra kerfi á Íslandi en er t.d. á öðrum Norðurlöndum. Það er mjög mikilvægt, sérstaklega á sama tíma og önnur Norðurlönd eru að horfa til herðinga á þessu sviði, að búa ekki til hér sérreglur sem skapa mikið aðdráttarafl fyrir þennan hóp. Til dæmis hafa Norðmenn breytt reglunum þannig að 18–60 ára karlmenn eru ekki lengur í þessari sjálfkrafa hópvernd og hæstv. dómsmálaráðherra þeirra talar nú um að þau vilji leggja sitt af mörkum, að norsk stjórnvöld telji mikilvægt að sem flestir í þessum hópi, 18–60 ára, verði áfram í Úkraínu til að þau geti lagt sitt af mörkum til varna og uppbyggingar samfélagsins.
Þetta eru hagsmunir sem við þurfum að vega og meta, hvernig við styðjum sem best áfram við Úkraínu en gætum þess að kerfið hér sé í góðu lagi. Það er auðvitað býsna nöturlegt að hugsa til þess að úkraínsk stjórnvöld hafa náttúrlega ákveðna hagsmuni af því að hafa sitt fólk hjá sér, alla vega ákveðna hópa. En spurningin er hvernig við fetum þetta áfram núna í vor og þá eru (Forseti hringir.) það þessar stóru spurningar: Hvað gerist? Verður hópverndin framlengd? Má það? Fer þessi hópur inn í hæliskerfið eða almennt dvalarleyfi eða er stór hópur Úkraínumanna jafnvel á leið úr landi í vor? Það er spurning hvernig hæstv. dómsmálaráðherra sér það fyrir sér.
