27.03.1979
Sameinað þing: 74. fundur, 100. löggjafarþing.
Sjá dálk 3657 í B-deild Alþingistíðinda. (2840)

174. mál, lækkun og niðurfelling opinberra gjalda á íþróttavörum

Flm. (Ellert B. Schram):

Herra forseti. Ég hef ásamt þrem öðrum þm. þeim hv. þm. Einari Ágústssyni, Árna Gunnarssyni og Lúðvík Jósepssyni leyft mér að bera fram till. til þál. um lækkun og niðurfellingu opinberra gjalda á íþróttavörum. Ég mun ekki hafa langt mál um þetta, herra forseti, nú á síðkvöldi, svo einfalt sem þetta mál er. Ég tel að það skipti mestu að þessi gagnmerka till. komist sem fyrst til n. svo að möguleiki verði á að hún fáist afgreidd.

Í grg. með þessari till. kemur glöggt fram, hversu vinsældir íþrótta eru miklar og hversu stór hópur almennings stundar íþróttir, hvort sem þar er um að ræða keppnisíþróttir eða almenningsíþróttir svokallaðar. Þetta kemur fram á öllum sviðum íþrótta, hvort sem um er að ræða skíðaíþrótt, sund, golf eða knattleiki. Enginn vafi er á því, að skilningur Íslendinga hefur vaxið mjög á seinni árum fyrir gildi íþróttaiðkana, bæði sem skemmtilegrar tómstundaiðju svo og sem líkams- og heilsuræktar, og almenn þátttaka er í íþróttum hjá öllum almenningi, á hvaða aldri sem hann er og hvar sem hann býr, og er ástæða til að fagna þeirri staðreynd. Sannleikurinn er hins vegar sá, að íþróttavörur eru dýrar í innkaupum og munar þar mestu um að tollar og aðflutningsgjöld eru yfirleitt mjög há af þessum vörum. Ég held að það sé ekki sanngjarnt og ekki skynsamlegt að ríkissjóður sé að gera innflutning og innkaup almennings á þessum íþróttavörum að stórri tekjulind. Þvert á móti ætti ríkissjóður að gera tilraun til þess að glæða áhuga fólks og auðvelda fólki að stunda íþróttir með því að hafa þessar vörur til sölu á sem lægstu verði og gæti og mætti stuðla að því að lækka þau aðflutningsgjöld og þá tolla sem við búum nú við. Með breytingum á tollskránni 1977 var nokkuð komið til móts við þessi sjónarmið, en þó hvergi nærri nóg. Og enn er það svo, að fjölmargar íþróttavörur eru með 50% tolli og hafa þar að auki á sér vörugjald og aðra aukaskatta.

Þá er og þess að gæta, að í tollflokkun á íþróttavörum gætir mikils misræmis. Það er nefnt hér í grg. t. d. að skíðaskór séu í 25% tolli meðan skíði og skíðastafir séu í 50% tolli. Þetta er ósamræmi sem þarf alla vega að leiðrétta. Það er hugmynd okkar flm. að allar íþróttavörur beri sama tollinn, 10–12% eftir atvikum, eða alla vega einhvers staðar á því bili. Það er sem sagt ekki gert ráð fyrir að tollar séu alfarið felldir niður, en það er skoðun okkar að með lækkun á tollum í þá átt, sem þessi till. gerir ráð fyrir, megi fastlega búast við að innflutningur á þessum vörum muni stóraukast, þar sem vörurnar verða ódýrari og auðveldara fyrir fólk að kaupa þær. Það er margsönnuð staðreynd í verslun sem þessari, að við það að gera vöruna ódýrari og lækka ýmsar álögur og gjöld eykst sala á þeim þannig að þegar upp er staðið má vel búast við að tekjur ríkissjóðs verði nokkurn veginn þær sömu og þær voru fyrir. Alla vega mundi það ekki verða umtalsvert tjón fyrir ríkissjóð þó að tekjurnar lækkuðu ögn vegna þessarar till. og framkvæmdar á henni.

Það fer ekki á milli mála að þessi breyting mundi og koma einstökum íþróttafélögum að mjög miklu gagni. Það er í vaxandi mæli svo, að íþróttafélögin þurfa að kaupa íþróttafatnað og allan útbúnað fyrir sitt keppnisfólk, útvega því sem sagt öll slík tæki, og það er mikil fjárhagsleg byrði fyrir íþróttahreyfinguna. Þessi till. mundi því, ef hún verður samþykkt, koma íþróttahreyfingunni mjög vel, ekki síst með hliðsjón af því vandræðaástandi sem ríkir á þessum vettvangi varðandi öll fjárhagsmál. Sannleikurinn er sá, að starf íþróttahreyfingarinnar fer að allt of miklum hluta til fram með þeim hætti að forustumenn hreyfingarinnar þurfa að hafa öll spjót úti til þess að safna fé með alls kyns hætti til þess að standa undir starfsemi íþróttafélaganna. Þetta er mikill skaði, vegna þess að þarna er um að ræða mikið af áhugasömu, fórnfúsu fólki sem vildi auðvitað geta einbeitt sér að því að sinna íþróttastarfinu sjálfu, leiðbeiningar- og þjálfunarstarfi. En allt of mikill tími fer eins og er í að útvega fé, stunda sníkjur og hálfgert betl, sem er að sjálfsögðu hvimleitt bæði fyrir þá, sem þurfa að standa í slíku, og eins fyrir þá, sem verða fyrir slíkum beiðnum og slíkum erindum.

Auk þess sem gert er ráð fyrir því, að tollar séu lækkaðir eins og ég hef gert grein fyrir, er jafnframt lagt til að vörugjald sé alfarið lagt niður á þessum vörum.

Ég tel það sérstakt fagnaðarefni að þm. úr öllum stjórnmálaflokkum skuli hafa sameinast um að flytja þessa till. Ég tel það bera vott um að það sé skilningur hjá öllum stjórnmálaflokkum og stjórnmálamönnum á mikilvægi íþróttastarfsins'og þýðingu þess að fjárhagsbaggar séu ekki starfseminni ofviða, þetta sé till. sem komi til móts við vanda íþróttahreyfingarinnar og hún sé líka viðurkenning á gildi þessa starfs og vottur um að stjórnmálamenn vilji nokkuð til vinna að íþróttahreyfingin og íþróttastarfið fái að blómgast í þessu landi.

Ég mun, herra forseti, ekki hafa þessa framsögu lengri þó að full ástæða væri til að fara miklu fleiri orðum um till. Eins og ég sagði áðan legg ég mest upp úr því að hún komist til n. og mælist til þess, að sú n., sem fær málið til meðferðar, hraði afgreiðslu þess. Ég held að í sjálfu sér þurfi ekki að leita mikilla umsagna um þessa till., þurfi ekki að velta mikið vöngum yfir henni. Annaðhvort er þetta spor stigið eða ekki. Hér er um að ræða ályktun um að skora á ríkisstj. að grípa til þeirra ráðstafana sem till. felur í sér, þannig að ofangreindar breytingar, sem ríkisstj. mundi þá leggja til, yrðu lagðar fyrir næsta reglulegt Alþingi og gætu þá hlotið endanlega afgreiðslu jafnhliða afgreiðslu fjárlaga. M. ö. o.: með samþykkt till. núna er ekki verið að höggva í fjárlög eða í tekjur ríkissjóðs á þessu ári, en mörkuð stefna um að það skuli gert á næsta ári þannig að það er nægur aðdragandi fyrir menn að búa sig undir þær breytingar. Ég held að það sé hættulaust fyrir alþm. að taka afstöðu til þessarar till. og standa að afgreiðslu hennar þannig að þessu máli megi hrinda í framkvæmd á næsta ári.

Ég legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði till. vísað til hv. allshn.