16.12.1980
Sameinað þing: 35. fundur, 103. löggjafarþing.
Sjá dálk 1514 í B-deild Alþingistíðinda. (1559)

134. mál, kaup á togara til Þórshafnar og Raufarhafnar

Kjartan Jóhannsson:

Herra forseti. Það var mjög ánægjulegt að heyra hv. þm. Stefán Jónsson segja að það orkaði mjög tvímælis hvort þetta væru rétt kaup. Ég held að það sé augljóst að á þessum kaupum eru ýmsir vankantar. Ég held að það geri meira en orka tvímælis. Ég held að þetta sé rangt.

Sannleikurinn er sá, eins og kom fram áðan í ræðu hjá hv. þm. Magnúsi H. Magnússyni, að þetta er mjög dýr aðferð. Það kom reyndar fram í ræðu ráðh. að yrði fjárþörf upp á um það bil 500 millj. kr. eða hálfan milljarð kr. á næsta ári vegna þessara skipakaupa. Það dæmi er auðvelt að reikna. Tekjurnar eru taldar um 1000 millj., — kannske 1100 ef menn eru sérlega bjartsýnir, en útgerðin hefur ekki gengið allt of vel á þessu landshorni, — en afborganir af lánum eru um 700 millj. kr. Það kostar um 750–850 millj. kr. að reka skip að öðru leyti, fyrir utan fjármagnskostnað. Heildarútgjöldin eru því áreiðanlega í kringum 1500 millj. kr. á útgerð þessa skips á næsta ári og tekjurnar um 1000 millj. kr. Menn skulu því vera við því búnir að þarna verði fjárþörf upp á hálfan milljarð á núverandi verðlagi til að halda þessu skipi gangandi. Ég held að það sé nokkuð þungur baggi fyrir Þórshöfn og Raufarhöfn að bera. Má mikið vera ef ekki fer eins og einhvern tíma áður, að undir þann bagga þurfi að hlaupa.

En það er annað sem er mjög alvarlegt í þessu máli. Ráðh. setti eigin reglur um það, að ef skip væri flutt inn til landsins skyldi annað flutt út í staðinn. Þessar reglur hafa nú verið þverbrotnar. Því hefur verið haldið fram, að með því móti að svona væri að málum staðið, að skip væri flutt út í staðinn, stækkaði skipastóllinn ekki. Þetta er rangt meðan við höfum skipasmíðastöðvar í landinu og ætlum að láta þær sinna einhverjum skipasmíðum, vegna þess að þá koma bara viðbótarverkefni til skipasmíðastöðvanna. Hér er því með tvennum hætti verið að stækka skipastólinn, bæði með því að leyfa yfirleitt innflutning við þessar aðstæður og í annan stað með því að fara ekki eftir eigin reglum. Og það hörmulegasta við þetta allt saman er það, að eins og ástatt er með fiskistofnana hjá okkur þýðir þetta ekkert annað en aukin útgjöld fyrir þjóðarbúið og rýrari afkomu sjómanna, útgerðar og landsins í heild. Togari, sem kostar 3 milljarða kr. og 850 millj. kr.— ja, við skulum bara segja 750 millj. kr. — að reka á hverju ári, kostar okkur 7 milljarða kr. í auknum útgjöldum á fjórum fyrstu árum sínum, — milljarða kr. sem hefur verið kastað á glæ.