05.03.1981
Sameinað þing: 57. fundur, 103. löggjafarþing.
Sjá dálk 2737 í B-deild Alþingistíðinda. (2860)

100. mál, stefnumörkun í landbúnaði

Stefán Valgeirsson:

Herra forseti. Í sambandi við það sem síðasti ræðumaður sagði með beinar greiðslur til bænda, þá erum við búnir að ræða þau mál og ég satt að segja nenni ekki heldur að ræða um þessi mál. En ég vona að við getum þó verið sammála um eitt, og það er að hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson ætlist ekki til að þetta fyrirkomulag verði þvingað upp á bændastéttina. (EKJ: Ekki aldeilis.) En ef ætti að taka bókstaflega ræðu hans áðan, þá virtist mér það liggja í orðunum, en það er gott ef það er misskilningur. (Gripið fram í.) Við þurfum þá ekki að hafa áhyggjur af þessu. Ég held að það séu örfáir bændur í landinu sem mundu kæra sig um þetta svo að við þurfum ekki að hafa miklar áhyggjur af þessu.

Í sambandi við það sem hv. þm. hafði eftir mér, að það væru miklir erfiðleikar í landbúnaði, dettur mér ekki í hug annað en undirstrika það aftur. En ég get alveg tekið undir það sem hæstv. landbrh. sagði áðan, að þeir séu ekki meiri núna, þeir séu kannske minni en þeir voru fyrir 1–2 árum. En vandinn er ekki mikill þannig lagað, ef Alþingi og ríkisstj. taka þessi mál réttum tökum, því að möguleikarnir eru miklir, það hef ég sannfærst um á undanförnum árum.

Ég ætla ekki að fara að þreyta ykkur með að ræða um þau mál hér og nú, það geri ég kannske síðar, þegar till. um þessi mál kemur frá hæstv. landbrh. og þeim flokkum sem styðja núv. ríkisstj. En ég held að hæstv. ráðh. hafi skýrt þetta alveg rétt í ræðu sinni áðan, að gagnvart almenningi í landinu, gagnvart ýmsum aðilum er okkur nauðsynlegt að fá úttekt á þessum málum sem verði ekki vefengd. Það er ekki nóg að einhverjir landbúnaðarmenn, sem eru að karpa um þetta við aðra, viti það. Við þurfum að fá þetta frá þeim aðilum sem eru teknir af þjóðinni gildir að hafa gert slíka úttekt.

Það var margt í ræðu hv. 11. landsk. þm. sem væri kannske ástæða til að gera aths. við, en ég nenni því ekki frekar en að ræða um beinar greiðslur til bænda nú. Ég ætla þó að taka eitt atriði sem hann kom inn á. Hann sagði að þeir sjálfstæðismenn væru á móti því, að það yrði bústofnsfækkun sem leiddi af kvótakerfinu. Ég verð að segja það, að hann er háfleygur, þessi hv. þm., ég bara skil hann ekki. Kvótakerfið þvingar ekki neina fækkun. Það eru markaðirnir sem þvinga þessa fækkun, og ég vil ráða því sjálfur hvort ég er með 20 kýr eða 25 kýr, hvernig ég fóðra þær o. s. frv. Ég get kannske komist af með 20 kýr til þess að fylla minn kvóta. Ég get líka fóðrað þær öðruvísi og haft 25–26. Ég vil ráða þessu. Ég vil ekki neina ofstjórn á þessu. Ég vil ekki láta stjórna þessu meira en nauðsynlegt er.

Það er ákaflega mikill misskilningur að það sé kvótinn, sem stjórnar þessu. Það eru aðstæðurnar, það eru markaðirnir, það eru möguleikarnir. Og það skiptir engu máli þó að þm. sé að boða það, að sjálfsagt sé að framleiða vörur, t. d. mjólk, sem ekkert fæst fyrir.

Hann gaf í skyn að það væri hart að það væri ekki hægt að hafa hér uppi skynsamlegar umr. um landbúnaðarmál vegna mín. (Gripið fram í.) Ég sagði að hv. þm. hefði kvartað yfir því, að það væri ekki hægt að hér færu fram skynsamlegar umr. vegna þess að ég tæki þátt í þeim. (EKJ: Ég sagði að það væri undarlegt.) Nei, þú sagðir þetta svona. Það náttúrlega verður hver og einn, bæði hv. þm. og aðrir, að ræða um þessi mál eftir því sem þeir eru menn til, og það er annarra að dæma hver talar af skynsemi og hver ekki í þessu máli. En vandamálið er ekki það sem felst í þessari tillögu. Vandamálið er annað. Vandamálið er það, hvernig á að byggja upp atvinnulífið úti í hinum strjálu byggðum og úti um allt land og hvernig á að taka á því vandamáli. Það er það sem við þurfum að fjalla um, það er það sem við þurfum að vera sammála um og það er það sem við verðum að vinna að.

Það er athyglisvert, að allt bendir til þess — a. m. k. lítur þannig út í dag — að það sé mjög hagkvæmt að setja upp loðdýrabú. Þó að ég ætli mér ekki að eiga við þá framleiðslu, þá virðist það vera hagkvæmt, en mér þykir hún ekki skemmtileg. En það bendir líka allt til þess, að það sé hægt að gera stóra hluti í sambandi við fiskrækt: Ekki þarf að efast um að það, sem gerist í þeim efnum nú í Noregi, er svo merkilegt að við hljótum að reyna að höndla þá þekkingu, sem Norðmenn eru búnir að fá, og kanna með hvaða móti eða hvort við getum fært okkur hana í nyt. Meira að segja eru Norðmenn farnir að klekja út þorskhrognum í allverulegum mæli, og tel ég að hægt sé að gera það í mjög stórum stíl. Þeir eru búnir að gera þetta í mörg ár. En þessi mál þarf að taka þannig að strjálbýtið njóti teknanna sem af þessari framleiðslu verða. Það er vandinn.