10.03.1981
Sameinað þing: 59. fundur, 103. löggjafarþing.
Sjá dálk 2842 í B-deild Alþingistíðinda. (2951)

Umræður utan dagskrár

Steinþór Gestsson:

Herra forseti. Ég skal ekki tefja þessar umr. mikið. Ég hafði ekki hugsað mér að taka þátt í þeim, en ég get ekki látið hjá líða að gera að umtalsefni ræðu hv. 3. þm. Vestf.

Mér skilst á máli hans, að seinagangur í orkumálum á Íslandi og það hvað orkuverin mörg hver hafa orðið dýr megi rekja til þess, að þeir, sem landréttindin og vatnsréttindin eiga, hafi verið svo dýrseldir á þau réttindi að ástæða sé til að endurskoða þá eignaraðild. Hann kom að því, sem rétt var, að það hefur verið virkjað ákaflega hægt nema á því svæði sem Landsvirkjun hefur haft með að gera. En fyrir hvað er það, að Landsvirkjun hefur getað unnið dálítið hratt að sínum málum? Það er fyrst og fremst fyrir þá sök, að þar hefur verið gengið jöfnum höndum að því verki að rannsaka orkuskilyrðin og að tryggja þau réttindi sem þarf til þess að virkjun geti komist á. Það er þarna sem skilur á milli feigs og ófeigs, að það sé gert með réttu hugarfari af þeim sem eru að fást við virkjanirnar að ræða við þá sem réttindin eiga. Þannig hefur Landsvirkjun tekið á þessum málum.

En fyrst ég er kominn hér í ræðustól vil ég jafnframt gera athugasemdir við mál hv. 12. þm. Reykv., sem sagði í ræðu sinni, þegar hann var að ræða um virkjunarkosti um landið vítt og breitt: Gallin er sá við Sultartangavirkjun, sagði hann, að sú miðlun er ásvæði sem lekur, eins og er um nálægar virkjanir.

Það er nú svo. Það er hægt að segja þetta. En ég sem kunnugur maður fullyrði að þetta er sú virkjun við Þjórsá sem fullyrða má að sé fyrir utan eldvirk svæði. Og ég á von á því, að ríkisstj., sem trúlega hugsar sér að fara eftir sínum sáttmála, muni ekki eiga erfitt með að smokra sér fram hjá virkjunarkafla hans þegar nauðsyn býður að virkja Sultartanga, því að Sultartangavirkjun verður ekki á eldvirka svæðinu. Það verður áhættulítið að ganga til hliðar við þetta ákvæði í stjórnarsáttmálanum, það get ég fullyrt. (Gripið fram í.) Þjórsárhraunið nær ekki inn á þetta svæði, auk þess sem jaðarinn, sem stíflan verður á, er orðinn fylltur af aurburði.

Sá, sem hóf þessar umræður utan dagskrár í dag, hv. 5. þm. Norðurl. v., komst að þeirri niðurstöðu, að það, sem fyrst og fremst bæri að keppa að, væri að forða frá því hættuástandi sem nú ríkti í orkumálum. Ég er honum innilega sammála um það. Ég vil líka taka undir orð hv. þm. Stefáns Valgeirssonar, hv. 2. þm. Norðurl. e., þegar hann sagði: Það eru miklir hagsmunir í húfi fyrir Norðlendinga að fljótt greiðist úr orkumálunum. Ég vil taka undir þessi orð. Og ég ítreka það, að ég er hvatamaður þess að virkjað verði hratt, virkjað verði við Blöndu og virkjað verði á Austurlandi. En ef menn vilja uppfylla óskir hv. 5. þm. Norðurl. v. og hv. 2. þm. Norðurl. e. er það aðeins ein virkjun sem læknar ástandið fljótt og það er Sultartangavirkjun. Hún getur verið komin í gagnið 1983–1984, en hinar virkjanirnar ekki fyrr en 1985–1987.