24.11.1981
Sameinað þing: 24. fundur, 104. löggjafarþing.
Sjá dálk 995 í B-deild Alþingistíðinda. (795)

329. mál, heilbrigðisþjónusta

Fyrirspyrjandi (Alexander Stefánsson):

Herra forseti. Á þskj. 41 hef ég leyft mér að bera fram nokkrar fsp. til heilbr.- og trmrh. varðandi framkvæmd laga um heilbrigðisþjónustu, nr. 57/1978. Fyrsta spurning er þannig:

„Hvenær má vænta útgáfu gjaldskrár um greiðslu sjúkrasamlaga til heilsugæslustöðva fyrir rannsóknir og meðferð veitta á heilsugæslustöð, aðra en læknishjálp samkv. 20. gr. laganna tölul. 2“ — en þar stendur, með leyfi hæstv. forseta:

„Ráðherra setur gjaldskrá um greiðslu sjúkrasamlaga fyrir rannsóknir og meðferð veitta á heilsugæslustöð, aðra en læknishjálp.“

Ég lagði sömu spurningu fyrir fyrrv. heilbrmrh. á Alþingi 1978 og aftur 1979, sem fyrrv. heilbrmrh. Magnús H. Magnússon svaraði á Alþingi 22. jan. 1980. Svar hans var á þessa leið, með leyfi hæstv. forseta:

„Við breytingu á lögum um heilbrigðisþjónustu á árinu 1978 var gert ráð fyrir því, að ráðh. setti gjaldskrá um greiðslur sjúkrasamlaga fyrir rannsóknir og meðferð veitta á heilsugæslustöð, aðra en læknishjálp, og var hér verið að færa kostnaðarhluta frá sveitarfélögum og yfir á sjúkrasamlög. Haustið 1978 skipaði ég nefnd undir forustu þáv. alþm. Braga Níelssonar til þess að gera gjaldskrártillögur í samræmi við þessi lagaákvæði og gerði ráð fyrir að nefndin skilaði störfum í ársbyrjun 1979, eins og hv. fyrirspyrjandi kom inn á hér áðan. Því miður hefur þessi nefnd enn ekki lokið störfum þrátt fyrir ítrekaðar ábendingar rn. um að nauðsyn sé að hún flýtti starfi sínu.“

Síðan hefur ekkert gerst, en þessi óeðlilegi og raunar óskiljanlegi dráttur á reglugerð hefur skapað erfiðleika í rekstri heilsugæslustöðva og aukið misvægi milli sveitarfélaga, sem reka heilsugæslustöðvar án tengsla við sjúkrahús, en þessi mismunur kostnaðar er í dag 20–30 þús. á íbúa. Heilsugæslulæknar stinga í eigin vasa gjaldtöku fyrir röntgen- og slysaþjónustu o. fl., sem þeir innheimta í skjóli gjaldskrár Læknafélags Íslands við Tryggingastofnun ríkisins, án þess að þurfa að leggja sér til eitt einasta áhald, umbúðir, lyf eða aðstöðu, en viðkomandi heilsugæsla fær ekkert. Þetta er algerlega óviðunandi.

Önnur spurning, sem ég hef lagt hér fram, er þannig: „Á hvern hátt fer fram eftirlit og endurskoðun launagreiðslna til lækna og tannlækna sem starfa við heilsugæslustöðvar, skipaðir af ráðh. og taka laun með tvennu móti samkv. 22. gr. laganna, a- og b-lið, og hversu víðtæk var þessi endurskoðun 1979 og 1980?“ En í þessari lagagr. stendur: „Læknar og tannlæknar, sem starfa við heilsugæslustöðvar, skulu skipaðir af ráðh. Þeir skulu taka laun með tvennu móti:

a) Föst laun fyrir gegningarskyldu, vaktþjónustu, heilsuverndarstarf og ráðgjafarþjónustu við heilbrigðiseftirlit, svo og skólatannlækningar.

b) Laun samkv. samningi Stéttarfélags lækna og tannlækna og Tryggingastofnunar ríkisins fyrir almenn læknisstörf og almennar tannlækningar.“

Í svari fyrrv. heilbrmrh. í jan. 1980 kom fram að Tryggingastofnun ríkisins sendir mann í sjúkrasamlög til eftirlits með greiðslu til lækna. Er miðað við að hvert samlag sé sótt heim á ca. tveggja ára fresti. Ég hef í höndum upplýsingar um óeðlilega gjaldtöku lækna hjá sjúkrasamlögum. Þess vegna legg ég fram þessa fsp. hér.

Í þriðja lagi: „Liggja fyrir upplýsingar um hvernig þessi laun til lækna skiptast milli a- og b-liða 22. gr. laganna 1979 og 1980.“

Í fjórða lagi: „Var samningur milli Læknafélags Íslands og Tryggingastofnunar ríkisins um gjaldskrá fyrir almenna læknishjálp veitta á heilsugæslustöðvum frá 19. mars 1979 gerður með samþykki heilbrmrh. og telst hann í samræmi við lög um heilbrigðisþjónustu, nr. 57/1978?“ Ég vil aðeins geta þess hér, að í þessum samningi, sem ég hef hér undir höndum, er margt sem vekur athygli t.d. í sambandi við framkvæmdina, en þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta:

„Læknafélag Íslands skal, eftir því sem aðstæður leyfa, fylgjast með því að læknar beiti gjaldskránni rétt. Þegar ástæða er til að ætla að henni hafi verið ranglega beitt skal Læknafélag Íslands kanna slík tilvik og hlutast til um leiðréttingu.“

Síðasta fsp. er svohljóðandi: „Hefur Tryggingastofnun ríkisins gert sérstakan samning við Læknafélag Íslands um að Læknafélagið annist reglulegt eftirlit með reikningsgerð lækna samkv. gjaldskrám, og um skipan gerðardóms er skeri úr ágreiningi, sbr. bókun er fylgdi samningsgerð frá 19. mars 1979?“ En í þeirri bókun stendur, með leyfi hæstv. forseta: „Skulu aðilar í sameiningu vinna að eðlilegri og samræmdri beitingu gjaldskrárinnar. Skal Læknafélag Íslands leggja fyrir Tryggingastofnun ríkisins fyrir 1. okt. 1979 tillögur um reglulegt eftirlit með reikningsgerð lækna samkv. gjaldskránni og hugsanlega skipan gerðardóms er skeri úr ágreiningi er ekki verður leystur með öðrum hætti.“

Herra forseti. Ég vænti svars hæstv. heilbr.- og trmrh. við þessum fsp. mínum.