14.11.1983
Neðri deild: 13. fundur, 106. löggjafarþing.
Sjá dálk 810 í B-deild Alþingistíðinda. (645)

Umræður utan dagskrár

Guðrún Agnarsdóttir:

Herra forseti. Ég skal reyna að stytta mál mitt, en segja aðeins nokkur orð vegna ummæla hæstv. utanrrh.

Ég er alveg sammála því að við verðum að líta á heiminn eins og hann er. En ég er líka jafnsannfærð um að við getum breytt honum og betrumbætt hann ef við reynum og ef við erum nógu mörg.

Ég tel að afvopnunarviðræðurnar í Genf séu hluti af því valdatafli sem stórveldin leika. Ég held að vopnastyrkur stórveldanna sé mjög svipaður, en eðli hans er mismunandi. Hjá öðru stórveldinu eru eitthvað kraftmeiri vopn, en þau eru jarðbundin og mun ónákvæmari þó þau sé sterkari. Og það er e.t.v. ekki spurningin hversu djúpan gíg maður getur grafið ofan í jörðina, heldur hversu nákvæmlega má hitta skotmark sitt. Hitt stórveldið er sterkara að því leyti að vopn þess eru óvæntari og erfitt er fyrir andstæðinginn að staðsetja þau þar sem þau ferðast gjarnan um í kafbátum í hafinu. Þegar farið er fram á það við annað stórveldið að það fjarlægi flest sín sterkustu jarðbundin vopn, en hitt eigi sín sterkustu eftir hreyfanleg í hafinu, er kannske erfitt, án þess að ég ætli að verja eða styðja eitt stórveldið umfram annað í vígbúnaðarkapphlaupinu, að ganga að slíkum samningum.

Þegar hæstv. utanrrh. nefndi nauðvörn fólksins held ég ekki að það sé fólkið sem sé að biðja um vörn. Það er ekki um að ræða að það þurfi nauðvörn þegar umframgeta eyðileggingarmáttarins er slík að það þarf ekkert að bæta við. Við getum ekki dáið nema einu sinni. Það þarf ekki að drepa okkur tíu sinnum. Þess vegna finnst mér mál eins og þrætur um mismunandi efnahagskerfi eða valdatafl þeirra stórvelda sem í dag leitast við að skipta heiminum á milli sín verða lítilfjörlegt dægurþras í allri sögu mannsins, hvað þá jarðarinnar sem við byggjum, þegar við stöndum andspænis því að geta hvenær sem er orðið fórnarlömb þeirrar eyðileggingartækni sem heimska og ótti hafa kosið að fjármagna á kostnað mannúðar og mannræktar. Ef mannkynið fremur sjálfsmorð deyjum við ekki ein, heldur látum við viðgangast að það verði jafnframt eytt öllu öðru lífi á jörðinni. Þess vegna tel ég að kjarnorkuvopnin geti aldrei verið varnarvopn.