16.11.1983
Neðri deild: 14. fundur, 106. löggjafarþing.
Sjá dálk 894 í B-deild Alþingistíðinda. (772)
11. mál, launamál
Forsrh. (Steingrímur Hermannsson):
Herra forseti. Aðeins örfá orð út af því sem hér hefur komið fram.
Í fyrsta lagi vil ég efnislega taka undir ýmislegt af því sem hv. 3. þm. Reykn. sagði hér áðan. Ég er þeirrar skoðunar líka að endurskoða þurfi ýmiss konar vísitölubindingu í þjóðfétaginu og ekki bara á það sem hv. þm. nefndi, heldur einnig t.d. vísitölubindingu fjármagns o.fl. Ég tel hins vegar að það sé ekki tímabært á þessari stundu og málið sé töluvert flóknara en fram kemur í þeirri brtt. sem 1. minni hl. flytur. Ég vek athygli á því að ýmislegt af því sem þar er nefnt, eins og t.d. hækkun á bensínverði eða veggjaldi sem svo er nefnt og rennur til vegagerðar, er að vísu tengt byggingarvísitölu en þó háð ákvörðun stjórnvalda og breytist ekki sjálfkrafa. Þetta er þannig mjög víðtækt mál og þarf nánari skoðunar við.
Ég vil einnig taka undir það sem hér hefur komið fram um lægstu tekjur. Undir það hafa reyndar fjölmargir af stuðningsmönnum ríkisstj. tekið. Einmitt þarf að athuga hvernig unnt er að bæta lægstu tekjur, en vitanlega verður í því sambandi einnig að hafa í huga hvaða leiðir eru færar í því skyni. Hafa verður í huga hver greiðslugeta atvinnuveganna er. Ég geri fastlega ráð fyrir því að á vegum aðila vinnumarkaðarins, á vegum samtaka atvinnurekenda og í samtölum og viðræðum þeirra við launþega, muni einmitt slík athugun fara fram, því að undir þetta hefur verið tekið einnig af ýmsum talsmönnum þessara aðila. Ég tel því ekki rétt að inn í þetta frv. verði tekið ákvæði um slíkar lágmarkstekjur eins og hér er lagt til, þótt ég undirstriki það, að það er mikill vilji hjá ríkisstj. að stuðla einmitt að því að lágmarkstekjur verði hækkaðar.
Hér hefur enn verið fullyrt að þær breytingar sem ríkisstj. hefur lagt til að gerðar verði á frv. og meiri hl. n. mælir með séu vegna þess þrýstings sem fram hefur komið. Ég vísa því enn á bug. Rökstuðning flutti ég fyrir þessu þegar ég gerði grein fyrir þessum brtt. M.a. greindi ég þá frá því að stórum betur horfir með hjöðnun verðbólgu a.m.k. heldur en gert var ráð fyrir. Þetta hefur enn verið staðfest. Ég gerði þá grein fyrir því að framfærsluvísitala mundi hækka um um það bil 2.7% við útreikning nú í fyrri hluta nóvembermánaðar. Byggingarvísitala er nú í útreikningi og hún mun verða miklu lægri, jafnvel töluvert fyrir neðan 1%. Þetta mun verða til þess að hækkun lánskjaravísitölu verður töluvert minni en í síðasta mánuði, líklega undir 2%. Einnig hefur ríkisstj. látið athuga mjög vandlega hvaða hækkanir eru fram undan og allt bendir til þess að framfærsluvísitala og sömuleiðis byggingarvísitala hækki stórum minna næstu mánuðina en verið hefur þó upp á síðkastið. Allt staðfestir þetta að sjálfsögðu mjög verulega hjöðnun verðbólgu og að þau markmið muni nást jafnvel fyrr en gert var ráð fyrir. Það er meginforsendan fyrir því að ríkisstj. telur ekki nauðsynlegt að hafa slík ákvæði sem hér er um að ræða í þessum lögum. Þessu mun verða fylgt eftir með enn einni lækkun á vöxtum. Seðlabankinn mun gera slíka tillögu og mun koma til framkvæmda 21. þ.m. þriðja lækkun vaxta á þremur mánuðum. Þó munum við vera nær því nú eftir þessa vaxtalækkun að raunvextir séu jákvæðir en í mörg ár nema einu sinni hygg ég. Allt eru þetta batamerki sem að mati ríkisstj. réttlæta að þetta ákvæði sé niður fellt. Þetta er meginástæðan fyrir því að ríkisstj. hefur lagt fram umræddar brtt.
