13.04.1988
Neðri deild: 75. fundur, 110. löggjafarþing.
Sjá dálk 6392 í B-deild Alþingistíðinda. (4386)

293. mál, áfengislög

Árni Gunnarsson:

Herra forseti. Ég leyfi mér að gera hér grein fyrir brtt. við frv. til laga um breyt. á áfengislögum, nr. 82/1969, með síðari breytingum. Flm. þessarar brtt. ásamt mér eru hv. þm. Níels Árni Lund, Ragnar Arnalds og Þórhildur Þorleifsdóttir.

Samkvæmt þessari brtt. mundi 6. gr. frv. eða laganna orðast á þessa leið, með leyfi forseta: „Lög þessi taka gildi 1. júlí 1989, enda hafi þau áður hlotið samþykki meiri hluta þeirra er þátt taka í almennri þjóðaratkvæðagreiðslu er fram fari laugardaginn 27. ágúst 1988.

Um þjóðaratkvæðagreiðsluna fer eftir því sem við á samkvæmt lögum um kosningar til Alþingis.“

Ég vil taka það skýrt fram að með þessari brtt. er ekki gerð tilraun til þess að tefja framgang hins svonefnda bjórfrv. hér á hinu háa Alþingi. Þessi brtt. hefur það heldur ekki í för með sér að gildistaka hugsanlegra laga, sem hér yrðu að veruleika, tefðist svo neinu næmi, lögin tækju gildi 1. júlí 1989 í staðinn fyrir 1. mars 1989, og er það gert til þess að bjórframleiðendur fái þá sama aðlögunartíma eða undirbúningstíma og hið upprunalega frv. gerir ráð fyrir.

Tilgangurinn með flutningi brtt. er sá að þjóðin sjálf hafi lokaorð í þessu stóra, veigamikla og viðkvæma máli. Með þessari tillögu er Alþingi ekki að víkja sér undan því að taka ákvörðun í bjórmálinu. Alþingi tekur ákvörðunina en lokastaðfestingin verður á hendi þjóðarinnar sjálfrar sem þarf hugsanlega, verði frv. samþykkt, að búa við sterkt öl.

Forsendurnar fyrir flutningi þessarar tillögu get ég rakið í örstuttu máli.

1. Við 2. umr. og atkvæðagreiðslu um þetta mál hér á hinu háa Alþingi var frv. óbreytt samþykkt með mjög óverulegum meiri hluta.

2. Heilbrigðisstéttir þjóðarinnar eru þverklofnar í afstöðu sinni til bjórmálsins og til áhrifa þess eða þeirra áhrifa sem bjórinn mundi hugsanlega hafa á heildarneyslu og á heilbrigðisástand þjóðarinnar upp til hópa. Það hefur komið í ljós í allri umræðu að þetta er mjög viðkvæmt mál. Það klýfur flokka í herðar niður, ef þannig má að orði komast, það klýfur kunningjahópa, það klýfur fjölskyldur og deilurnar hafa verið miklar.

Ég verð að segja það sem mína persónulegu skoðun að ég tel að margir þeir þm. sem hafa tekið afstöðu til þessa máls hafi í mörgum tilvikum gert það af allt of lítilli þekkingu. Þetta mál er svo stórt í sniðum, að mínu mati, að mér finnst það nánast ótækt að 63 manna hópur, þótt þjóðkjörinn sé, hafi heimild til þess að taka svo mikilvæga ákvörðun fyrir alla þjóðina. Ég geri mér hins vegar fulla grein fyrir þinglegum skyldum mínum og annarra þm. og þess vegna er ráð fyrir því gert að þessi brtt. hafi þau áhrif að þjóðin sjálf, sem á hugsanlega að búa við þetta öl, fái að dæma um það hvort hún vill fá það eða vill það ekki.

Þá vil ég að lokum geta þess, herra forseti, og er það frumgreinargerð mín með þessari tillögu, sem ég hygg að sé langmikilvægasti þátturinn í málinu í heild, að þjóðþing Íslendinga er með samþykkt bjórfrv. að ganga þvert á yfirlýstan vilja Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar sem við erum aðilar að. Þingið er að fara í þveröfuga átt við það sem aðrar þjóðir eru að gera í áfengismálum, þ.e. að reyna að draga úr heildarneyslunni. Þjóðir allt í kringum okkur berjast núna örvæntingarfullri baráttu gegn áfengisneyslu og áfengisnotkun og skelfilegum afleiðingum hennar, en á sama tíma og þær eru að því er þjóðþing Íslendinga að undirbúa sig undir að taka ákvörðun í feikilega veigamiklu heilbrigðismáli sem getur haft gífurleg áhrif og að mínu mati þar með, með því að samþykkja frv., að auka á heildarneyslu áfengis meðal þjóðarinnar. Þetta finnst mér ótækt með öllu, ég get ekki fellt mig við það og tel rétt í þessari stöðu að stuðla að því að þjóðin sjálf, sem við þetta á að búa, fái að segja lokaorðið í málinu í heild.

Fleira hef ég ekki um þetta að segja að þessu sinni, herra forseti, en áskil mér rétt til þess að ræða þessa brtt. nánar á síðari tímum.