íslensk alþjóðleg skipaskrá.
Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um íslenska alþjóðlega skipaskrá. Frumvarpið er samið af starfsmönnum samgönguráðuneytisins og Siglingastofnunar Íslands. Því er ætlað að setja lagaramma um íslenska alþjóðlega skipaskrá. Á þá skipaskrá verður hægt að skrá kaupskip í millilandasiglingum og farmflutningum innan lands en nú er staðan sú að engin kaupskip eru skráð á Íslandi. Samhliða frumvarpinu leggur fjármálaráðherra fram frumvarp til laga um skattlagningu kaupskipaútgerðar og er þar fjallað um þau skattalegu og rekstrarlegu atriði sem nauðsynleg eru til að íslensk alþjóðleg skipaskrá verði virk. Hæstv. fjármálaráðherra hefur nú þegar mælt fyrir því frumvarpi.
Allnokkuð er síðan umræður hófust um stofnun íslenskrar alþjóðlegrar skipaskrár og má rekja það allt aftur til upphafs tíunda áratugar síðustu aldar. Mikið hefur verið fjallað um þetta og hafa skoðanir verið margar og misjafnar á því hvort heppilegt væri að koma slíkri skipaskrá á fót hér á landi. Skráðum kaupskipum hefur fækkað stöðugt og er nú svo komið að engin kaupskip eru skráð á Íslandi. Samhliða þeirri þróun hefur þeim röddum óðum fækkað sem eru á móti slíkri skipaskrá. Má segja að frekar hafi verið þrýst á það að kannað yrði hvað þyrfti að koma til svo að kaupskipaútgerðirnar íslensku vildu skrá kaupskip sín hér á landi. Það er þó ekki fyrr en nú að samstaða virðist hafa náðst um að íslenskri alþjóðlegri skipaskrá verði komið á fót og stefna eigi að því að hún verði fyllilega samkeppnishæf þeim bestu sem fyrirfinnast annars staðar.
Meginmarkmið með stofnun slíkrar skipaskrár er að fá íslenskar kaupskipaútgerðir til þess að skrá kaupskip sín hér á landi en einnig er stefnt að því að erlendar kaupskipaútgerðir sjái sér hag í því að skrá kaupskip sín hér. Þau kaupskip sem skráð verða á íslenska alþjóðlega skipaskrá verða íslensk. Þau munu sigla undir íslenskum fána. Um þau gilda íslensk lög og lögsaga auk þess sem skoðun og eftirlit verður á íslenskum höndum.
Ég tel rétt að fara yfir helstu efnisatriði frumvarpsins, en eins og áður sagði felst í frumvarpinu sá rammi sem þarf að vera um íslenska alþjóðlega skipaskrá.
Þar er fyrst að nefna það markmið frumvarpsins að stuðla að skráningu kaupskipa á Íslandi. Þá er kveðið á um hvaða kaupskip er hægt að skrá á skipaskrána, en það eru kaupskip sem eru 100 brúttótonn eða stærri, eru í millilandasiglingum með farm og/eða farþega, eru í innanlandssiglingum með farm eða í svokölluðum strandsiglingum.
Í frumvarpinu er ákveðið hverjir það eru sem geta skráð kaupskip á skrána. Gert er ráð fyrir að heimild einstaklinga til að skrá kaupskip sé bundin við ákveðið ríkisfang, bæði íslenskt og tiltekið erlent, en í því tilviki skal erlendur ríkisborgari hafa íslenskan umboðsaðila. Að öðru leyti er heimild til skráningar bundin við íslenskan lögaðila.
Þurrleiguskráning kaupskipa er heimil eins og nú á aðalskipaskrá Íslands og gilda sömu reglur, það á við bæði þegar skip eru skráð annars staðar en þurrleigð hingað og skráð hér og þurrleigð annað. Frumvarpið gerir ráð fyrir að skráin verði haldin hjá Siglingastofnun Íslands og þar fari fram skráning og öll framkvæmd málsins. Undanskilin er þó réttindaskráning sem skal vera hjá sýslumanninum í Reykjavík enda er gert ráð fyrir að heimahöfn skipa sem skráð verða í skránni sé þar.
Varðandi skráninguna sjálfa er gert ráð fyrir að áfram gildi svipaðar reglur og nú og reglur séu í samræmi við þær alþjóðlegu kröfur og reglur sem Ísland er skuldbundið til að framfylgja enda er umhverfi þetta allt mjög alþjóðlegt. Rétt er að taka fram að ekki er gert ráð fyrir að á neinn hátt verði slakað á kröfum sem gerðar eru vegna skráningar skipa hér á landi eða hvað varðar eftirlit eða skoðanir. Það er mjög mikilvægt að þessir þættir séu í lagi og í samræmi við alþjóðlegar reglur hverju sinni, eigi íslensk alþjóðleg skipaskrá að njóta viðurkenningar og vera þekkt fyrir gæði.
Mikilvæg ákvæði eru um þjóðerni áhafnar kaupskipa sem kjósa skipaskrána og eru engar sérstakar kröfur gerðar nema hvað varðar skipstjórann. Almennt er gert ráð fyrir að hann sé íslenskur eða ríkisborgari ákveðinna tilgreindra ríkja. Þó ekki sé gerð krafa um þjóðerni áhafna er ætlast til að áhafnir uppfylli lágmarkskröfur alþjóðasamþykktar um viðmiðanir að því er varðar menntun og þjálfun, skírteini og vaktstöður sjómanna, svokallaðar STCW-reglur, auk þess sem gæta skal reglna um öryggismönnun.
Hvað kjör varðar er almennt lagt til að skipverjar njóti þeirra kjara sem samið hefur verið um af stéttarfélögum þeirra í heimalandinu. Frumvarpið hefur einnig að geyma ákvæði um hvenær ber að afskrá kaupskip af skránni og hvernig tilkynna beri eigendaskipti. Þá er til áréttingar kveðið á um að tiltekin skjöl skuli undanþegin stimpilgjaldi en kveðið er á um það í lögum um stimpilgjald.
Náist markmið frumvarpsins, að búa til samkeppnishæfa alþjóðlega skipaskrá, að gera íslenska alþjóðlega skipaskrá aðlaðandi kost fyrir kaupskipaútgerðir, bæði íslenskar og erlendar, má búast við að ýmiss konar hliðarstarfsemi fylgi vegna skráningar skipanna. Jafnvel má búast við að einhverjar erlendar útgerðir komi sér upp aðstöðu hér á landi sem mun hafa jákvæð áhrif á atvinnulífið.
Mikilvægt er að vel takist til. Að allir leggist á eitt, stjórnvöld og hagsmunaaðilar, og standi að stofnun íslenskrar alþjóðlegrar skipaskrár með myndarbrag þannig að markmið frumvarpsins nái fram að ganga. Til þess er samvinna mjög mikilvæg milli allra sem að verki koma. Einnig má sjá fyrir sér að þetta geti hleypt nýju lífi í menntunarmál farmannastéttarinnar og því vert fyrir menntamálayfirvöld að fylgja þessu vel eftir með átaki í menntun og þjálfun og eflingu þeirra menntastofnana sem sjá um menntun farmanna.
Samkeppnin er hörð og kaupskipaútgerðir leita þangað sem bestu kjörin eru og besta þjónustan fæst í tengslum við útgerðina. Vanda þarf til verka þannig að útgerðin sjái sér hag í að flytja skráningu kaupskipa sinna til Íslands. Því má ekki gleyma að staðan er sú í dag að engin kaupskip eru skráð hér á landi sem þýðir að engin íslensk kaupskip eru til, engar tekjur eru af slíkum skipum eða tengdri starfsemi, hvorki í formi skatta né á annan hátt. Það er engu að tapa heldur allt að vinna með því að koma á fót íslenskri alþjóðlegri skipaskrá sem gæti leitt til aukinna tekna.
Hæstv. forseti. Ég hef í stuttu máli gert grein fyrir helstu efnisatriðum frumvarpsins og þeirri framtíðarsýn sem kann að bíða okkar verði frumvarp þetta að lögum. Ég ætla ekki að hafa þau orð fleiri en legg áherslu á að um mikilvæga löggjöf er að ræða sem kann að hafa veruleg áhrif hér á landi verði þeim tilgangi og markmiðum sem lagt er upp með í frumvarpinu náð.
Virðulegi forseti. Ég legg til að frumvarpinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hæstv. samgöngunefndar.
